Skip to main content

Hmuchhuaktu Prof. Lalnuntluanga

ZORAM TODAY | September 15-5 October, 2015 -Fela Ngente

Prof. Lalnuntluanga, Mizoram University-a Dean, Students’ Welfare (DSW) ni lai leh, Environmental Science Department-a professor ni mek chuan research scholar eng emaw zat kaihruaiin a hnuaiah hian mi pathumin Ph.D an zo tawh a, Ph.D scholar kaihhruai (guide) mek mi 8 lai a nei bawk. A hnuaiah vek hian M.Sc. dessertation submit tawh mi 20 chuang an awm tawh.

Prof. Lalnuntluanga hi September ni 24, 1975 khan Aizawl-ah a piang a, unau 8 zinga a upa ber a ni. Naupang harhvang leh duhawm tak niin Zemabawk Venglai-ah a seilian bawk. Zirna kawngah a tluang em em a, Nursery atanga Ph.D a zawh thak thlengin Mizoram chhungah vek a zir a ni. Ama insawi dan takah Durtlang pelin lehkha a zir ve ngai lo!

Academic line-ah chuan Mizoram tihmingthatute zinga mi a ni a, zirtirna mai bakah zirbingna (research) lamah a kal nasa em em a, a thawhpuite leh a nauteho nen thil thar eng emaw zat an hmuchhuak tawh a, tun hnaiah sangha chi (species) thar danglam tak an hmuchhuak leh bawk. 


Zirna kawng
Sawi tawh angin Mizoram (Aizawl) chhungah zirna kawng hi a zawh zo thak a, Matric (HSLC) chu Zemabawk High School atangin first division-ah a zo va, Pre-University (P.U/Class XII)-ah Science subject lain Pachhunga University College atangin tha takin a zo leh a. Bachelor of Science (B.Sc)-ah Botany subject lak chhunzawmin P.U. College atang vek hian 1997 khan a zo (graduate) leh bawk. Chutih lai chuan Mizoram-in University kan la neih loh avangin NEHU Mizoram Campus-ah M.Sc. a zawm a, 2000 kum khan zovin pakhatna (gold medalist) dinhmun a hauh nghe nghe. M.Sc. a zawh atanga kum khat hnu lek, kum 2001 khan National Eligibility Test (NET) a paltlang nghal bawk.

December ni 3, 2010 khan Lalrochami Ralte (Sr. Civil Judge, Serchhip) nen inneiin fapa leh fanu pakhat ve ve an nei tawh a. New Secretariat Complex-ah khawsain an lawina kohhran (New Secretariat Complex Prebyterian)-ah Tualchhung Upa a ni mek.

Eizawnna lam
October 2001-ah Mizoram University (Forestry Department)-ah Technical Assistant-in a lut a, 2003 kumah Environmental Science department-ah Lecturer (Tunah chuan Asst. Professor an ti tawh) atan lak leh niin 2001 atanga February ni 18, 2008 thleng Forestry department lamah Lecturer hna hi a thawk leh bawk a ni. Hetih lai hian research bei chho zelin kum 2007 khan doctorate degree (Ph.D) a hmu a, a thesis chu Study on Taxonomy Distribution and Utilisation of Rattans/Canes in Mizoram tih a ni. 

February ni 19, 2008 atangin Environmental Science department lamah Reader-ah kaisangin a hnu kum thum 2011 February ni 19-ah vek Associate Professor-ah a kaisang leh a, a hnathawh that leh a kutchhuakte avangin February ni 19, kum 2014 khan Professor puitlingah hlankai a ni ta a ni. Hetih lai hian kum 38 leh thla 5 chauha upa niin Mizo Professor zingah chuan a naupang ber a nih hial a rinawm. KTP over hmaa hetiang ni thei hi Mizo zingah an la awm kher âwm lo ve! Mi taima leh thawkrim tak a ni.

Tunah hian Mizoram University-ah Dean, Students’ Welfare (DSW) ni mekin University committee pawimawh hrang hrangah member a ni nual bawk. DSW a nih hnu hian Mizoram University pawhin hma a sawn nasa hle. A thawhpuite nen central lam atanga research project sum tam tak haichhuakin zirlaite hmasawn nan a thawh hlawk hle a, zirlaite enkawltu ber (DSW) niin harsatna tawk zirlai tam tak a tanpui thin a ni.

TlangkawmnaProf. Lalnuntluanga hi kohhran leh khawtlanga mi inhmang tak a ni a, YMA Life Member niin Zemabawk Venglai-ah Office Bearers te pawh a lo ni tawh thin a. Youth Hostel Association of India, Mizo Academy of Sciences leh Indian Mountain Initiatives-ah te life member a ni bawk. 

Tunah hian Mizoram State Innovation Council leh Mizoram State Biodiversity Board-ah member ni lai a ni a, Environmental Information System (ENVIS) Mizoram-ah Advisory Board member a ni mek bawk. 

Kum 2013 atang khan a thawhpuite — Dr. Lalramliana, Asst. Professor, Department of Zoology, PUC; Samuel Lalronunga & S. Beihrosa, Research Scholar, Department of EVS te zirbingna neiin sangha chi thar an hmuchhuak tan a ni.

Sangha chi thara puang tur hian tih tur leh paltlang ngai a tam hle a. A hmasa berah chuan a sangha pianphung chhung lam leh pawn lam ngun taka zir chian a ni a, a chipui hnaivaite nena zirbing niin, an danglamna te chiang taka tarlan leh a ni. Hemi ti tur hian museum-a sangha an vawn thatte nena zirchian thin a ni bawk.

Hemi hnu hian sangha chu a chi thar ngei a ni tih pawmpui turin scientific journal-ah thehluh leh a ni a, mithiamte’n uluk taka an endik leh hnuah a chi anpui awm lo ngeite chu khawvel hriatah sangha chi tharah puan chhuah a ni ta thin a ni.

Prof. Lalnuntluanga leh a thiante hian an zirbingna kawngah hian Dr. Heok Hee Ng an thawhpui a, ani hian a pui nasa hle. Dr. Heok hi mi thiam tak niin Asia khawmualpuia sangha museum changtlung tak, Raffle’s Museum, Singapore University-a thawk a ni nghe nghe. Mizoram atanga sangha an hmuhchhuah tharte chu:

1. Garra dampaensis 2013
Hmuhchhuahna hmun: Seling river, Dampa Tiger Reserve, Karnaphuli drainage

2. Schistura maculosa 2013
Hmuhchhuahna hmun: Pharsih & Tuingo lui, Kawlbem, Barak drainage.

3. Pseudolaguvia nubila 2013
Hmuhchhuahna hmun: Sala lui, Lungbun, Saiha district, Kaladan drainage

4. Psilorhynchus khopai 2014
Hmuhchhuahna hmun: Tuisi lui, Khopai, Saiha district, Kaladan drainage

5. Schistura andrewi 2014
Hmuhchhuahna hmun: Mat lui, Serchhip, Kaladan drainage

6. Eutropiichthys cetosus 2014
Hmuhchhuahna hmun: Kaladan lui, Kawlchaw, Lawngtlai district, Kaladan drainage

7. Psilorhynchus kaladanensis 2015
Hmuhchhuahna hmun: Tuisi lui, Khopai, Saiha district, Kaladan drainage

8. Exostoma sawmteai 2015
Hmuhchhuahna hmun: Pharsih & Tuingo lui, Kawlbem, Barak drainage

* Barak drainage hi Mizoram hmar lama luang lui sawina a ni a; Kaladan drainage hi Chhimtuipui leh a fintu zawng zawng, Tiau, Mat etc. sawina a ni.

Schistura : Dawntial
Psilarynchus : Nghalungbet/Nghalungbawk
Psedolaguvia : Nghaberbek
Eutropiichthys : Nghahar

Comments

  1. Mi ropui tak zawng a ni e, a kal zelna turah duhsakna sang ber ka hlan e,

    ReplyDelete
  2. CYMA Secretary thar atana thlan tlin ani hi a va lawmawm em. .

    ReplyDelete
  3. A hah zual dawn hle mai. Pathianin hriselna tha pe in,hruai zel rawh se

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular Posts

Mizo band lar The Prophets

ZORAM TODAY | November 3-16, 2015 - Fela Ngente An band hming i la hre ngai lo a nih pawhin LPS Top Chart (Top 10) a lang mek ‘Arora’ hla tal chu i hre ngei ang. Chu pawh i la en lo a nih chuan YouTube lamah han zawng la, ngaithla chhin teh. Beidawnna ruama t hu, hmalam huna beiseina nei tawh miah lo leh nun chaute chhawk zangkhai thei hla t ha tak hi i hriat loh kan duh lo. He hla avang hian mahni nunna lak duh em em tlangval pakhat chuan beiseina neih phahin beidawnna khur a t angin a tal chhuah phah asin. A TIRAH CHUAN Mizo Progressive Metal Band hmasa ber tia chhal theih turin October ni 25, 2009 khan ‘The Prophets’ hi din a ni a, an din kum hian hmalakna lian tham an nei lo. A kum leh (2010) a t angin nasa zawkin an bei a, a enga mah hmaa music video siam nghal ngawt chu t ha an tih loh avangin inelna hrang hranga tel chho phawt turin rilru an siam a. Tichuan,  Livewire MOOD INDIGO, 2011-a Sikkim khawpui Gangtok-a neihah an thawhrimna chu mal sawmsak niin pathum...

Khiangawia khualzin kawng

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 - Fela Ngente Kum 1967 a ni a, Thailand rama Yasothon Province-ah chuan loneitu inngaitlawm leh ngilnei tak, taima em em bawk a awm a, a hming chu Yam a ni. An khuaah chuan nula zak thei lo ve tak a awm bawk a, ‘Joei’ tiin an ko thin. Kan hriat awlsam dan tur chuan Yam hi ‘Khiangawia’ kha a ni a, Joei hi ‘Vuani’ tia kan hriat kha a ni! He lemchan hmuhnawm em em hi a thupui chu ‘Yam Yasothon’ a ni a, kum 2005, September ni 8-a an tihchhuah tawh a ni. A hnuah part 2 leh 3 te an siam leh a, tunlaia lar em em hi Yam Yasothon-3 niin kum 2013, August ni 8-a an tihchhuah kha a ni. Yam Yasothon-3 Hei hi Khiangawia film thar ber a ni a, a thawnthu tlangpui chu kan hre nual tawh awm e. Khiangawia leh Vuani te chu an innei chho ta a, an fate pawh an puitling chho tan tawh. An fapa upa zawk Khiangmawia leh Khiangawia bialnu hlui Neihsungi fanu upa zawk Jawr-i te chu an inngaizawng a, Khiangawia fapa naupang zawk Khiangsata leh Neihsungi fanu nau...

Zaithiam Lalbiakmuana boral

31.10.2015: Mizo Idol star Lalbiakmuana (31) chu vawiin tlai khan Tuirial Airfield-ah bike-in a chesual a, rang taka Aizawl panpui nghal a ni a; Greenwood Hospital-ah doctor-te'n a nun chhan tumin theihtawp chhuah mah se, a nunna chhan hman a ni ta lo. Biakmuana hi MIMSA Bike Racing intihsiakna ena kal a ni a; bike intihsiakna a zawh tawh hnuah, an țhian pakhatin race-puiah a sawm a. Biakmuana hi chesualin bike ding lai a su a, helmet a khum loh avangin a lu leh ka ațangin thi a chhuak nasa hle niin a hmuna kalte'n an sawi. Lalbiakmuana hi kum 2011 Mizo Idol-ah telin pahnihna a ni nghe nghe. Chhiahtlang khua a ni a, Tuikual South-ah a nupui fanaute nena khawsa an ni. A ruang hi Aizawl-ah phum a ni ang. Mizo Idol 2007 star pahnih R. Lalhmangaiha leh Isaac Lalmalsawma te pawh bike accident bawkin an lo boral tawh a. R. Lalhmangaiha hi July ni 21, 2008 khan Bawngkawn leh Durtlang inkar kawngah chesualin, Isaac Lalmalsawma hi November ni 28, 2009 khan Canteen kual-ah chesualin a lo...

Vawiin chawhnu leh naktuk june ni 13 school chawlah puang

Aizawl 12th June, 2018 Thawhlehni ZORAM TODAY:  Tunhnaia India hmarchhak state hrang hranga darkar 60 chuang chhumlo chat lova ruah a sur avangin Mizoram ah pawh leimin, tuilian leh in chim eng emawzat a awm mek a, mipui nunphung a khailak avangin Mizoram sorkar pawhin chhiattawkte chhawmdawl dan leh harsatna sutkian nan theihtawp a chhuah mek zel ani. Directorate of School Education chuan order ti chhuakin tunhnai ruah sur nasa avangin harsatna tamtak a thleng thei ani tih hriain vawiin june 12 chawhnu leh naktuk june 13 thleng Mizoram puma sorkarin school permission a pek zawng zawngte chu chawl vek turin a hriattir ani. Sorkar school, Primary ațanga Higher Secondary School zirlaite chu an taksa him nan hemi chhung hian Inchhung chhuahsan lo turin an ngen bawk ani.

Goa beach-ah a bialpa hmuh laiin nula pawngsual

ZORAM TODAY: Tun kar ningani, May ni 24, 2018 khan Goa beach-ah nula pakhat chu a bialpa hmuh laiin sual a ni. He thil thlenna hmun hi Sernabhatim beach-ah niin Panaji atanga km 50 vela hlaah a ni. Police-te chuan South Goa-a thil thleng hi an finfiah tawh thu leh investigation an kalpui mek thu an sawi a, tun thleng hian thil tisualtute hi man an la awm lo. Senior Police Office pakhat sawi danin, "Inngaizawngte hi an thawmhnawte an pawhsak a, an thla te laksakin pawisa an dil zui a ni," a ti a, chumi hnuah an sual zui nghal mai niin a sawi. Hmeichhia zawkin a sawi danin, a bialpa hmuh lai ngeia sualtute hi mi 20 vel an nih thu a sawi. South Goa Superintendent of Police (SP) Arvind Gawas chuan, "Nula hi medical exam an neih tawh thu leh result an nghah mek thu a sawi a ni. Report-a a lan danin, kum 2016 chhung khan Goa-ah hian pawngsual case hi 62 a awm a, 2017-ah hetiang case register hi 70  ngawt a awm bawk. Kum 2016 chhung khan, Delhi tih lohvah Goa hi I...