Skip to main content

Hmuchhuaktu Prof. Lalnuntluanga

ZORAM TODAY | September 15-5 October, 2015 -Fela Ngente

Prof. Lalnuntluanga, Mizoram University-a Dean, Students’ Welfare (DSW) ni lai leh, Environmental Science Department-a professor ni mek chuan research scholar eng emaw zat kaihruaiin a hnuaiah hian mi pathumin Ph.D an zo tawh a, Ph.D scholar kaihhruai (guide) mek mi 8 lai a nei bawk. A hnuaiah vek hian M.Sc. dessertation submit tawh mi 20 chuang an awm tawh.

Prof. Lalnuntluanga hi September ni 24, 1975 khan Aizawl-ah a piang a, unau 8 zinga a upa ber a ni. Naupang harhvang leh duhawm tak niin Zemabawk Venglai-ah a seilian bawk. Zirna kawngah a tluang em em a, Nursery atanga Ph.D a zawh thak thlengin Mizoram chhungah vek a zir a ni. Ama insawi dan takah Durtlang pelin lehkha a zir ve ngai lo!

Academic line-ah chuan Mizoram tihmingthatute zinga mi a ni a, zirtirna mai bakah zirbingna (research) lamah a kal nasa em em a, a thawhpuite leh a nauteho nen thil thar eng emaw zat an hmuchhuak tawh a, tun hnaiah sangha chi (species) thar danglam tak an hmuchhuak leh bawk. 


Zirna kawng
Sawi tawh angin Mizoram (Aizawl) chhungah zirna kawng hi a zawh zo thak a, Matric (HSLC) chu Zemabawk High School atangin first division-ah a zo va, Pre-University (P.U/Class XII)-ah Science subject lain Pachhunga University College atangin tha takin a zo leh a. Bachelor of Science (B.Sc)-ah Botany subject lak chhunzawmin P.U. College atang vek hian 1997 khan a zo (graduate) leh bawk. Chutih lai chuan Mizoram-in University kan la neih loh avangin NEHU Mizoram Campus-ah M.Sc. a zawm a, 2000 kum khan zovin pakhatna (gold medalist) dinhmun a hauh nghe nghe. M.Sc. a zawh atanga kum khat hnu lek, kum 2001 khan National Eligibility Test (NET) a paltlang nghal bawk.

December ni 3, 2010 khan Lalrochami Ralte (Sr. Civil Judge, Serchhip) nen inneiin fapa leh fanu pakhat ve ve an nei tawh a. New Secretariat Complex-ah khawsain an lawina kohhran (New Secretariat Complex Prebyterian)-ah Tualchhung Upa a ni mek.

Eizawnna lam
October 2001-ah Mizoram University (Forestry Department)-ah Technical Assistant-in a lut a, 2003 kumah Environmental Science department-ah Lecturer (Tunah chuan Asst. Professor an ti tawh) atan lak leh niin 2001 atanga February ni 18, 2008 thleng Forestry department lamah Lecturer hna hi a thawk leh bawk a ni. Hetih lai hian research bei chho zelin kum 2007 khan doctorate degree (Ph.D) a hmu a, a thesis chu Study on Taxonomy Distribution and Utilisation of Rattans/Canes in Mizoram tih a ni. 

February ni 19, 2008 atangin Environmental Science department lamah Reader-ah kaisangin a hnu kum thum 2011 February ni 19-ah vek Associate Professor-ah a kaisang leh a, a hnathawh that leh a kutchhuakte avangin February ni 19, kum 2014 khan Professor puitlingah hlankai a ni ta a ni. Hetih lai hian kum 38 leh thla 5 chauha upa niin Mizo Professor zingah chuan a naupang ber a nih hial a rinawm. KTP over hmaa hetiang ni thei hi Mizo zingah an la awm kher âwm lo ve! Mi taima leh thawkrim tak a ni.

Tunah hian Mizoram University-ah Dean, Students’ Welfare (DSW) ni mekin University committee pawimawh hrang hrangah member a ni nual bawk. DSW a nih hnu hian Mizoram University pawhin hma a sawn nasa hle. A thawhpuite nen central lam atanga research project sum tam tak haichhuakin zirlaite hmasawn nan a thawh hlawk hle a, zirlaite enkawltu ber (DSW) niin harsatna tawk zirlai tam tak a tanpui thin a ni.

TlangkawmnaProf. Lalnuntluanga hi kohhran leh khawtlanga mi inhmang tak a ni a, YMA Life Member niin Zemabawk Venglai-ah Office Bearers te pawh a lo ni tawh thin a. Youth Hostel Association of India, Mizo Academy of Sciences leh Indian Mountain Initiatives-ah te life member a ni bawk. 

Tunah hian Mizoram State Innovation Council leh Mizoram State Biodiversity Board-ah member ni lai a ni a, Environmental Information System (ENVIS) Mizoram-ah Advisory Board member a ni mek bawk. 

Kum 2013 atang khan a thawhpuite — Dr. Lalramliana, Asst. Professor, Department of Zoology, PUC; Samuel Lalronunga & S. Beihrosa, Research Scholar, Department of EVS te zirbingna neiin sangha chi thar an hmuchhuak tan a ni.

Sangha chi thara puang tur hian tih tur leh paltlang ngai a tam hle a. A hmasa berah chuan a sangha pianphung chhung lam leh pawn lam ngun taka zir chian a ni a, a chipui hnaivaite nena zirbing niin, an danglamna te chiang taka tarlan leh a ni. Hemi ti tur hian museum-a sangha an vawn thatte nena zirchian thin a ni bawk.

Hemi hnu hian sangha chu a chi thar ngei a ni tih pawmpui turin scientific journal-ah thehluh leh a ni a, mithiamte’n uluk taka an endik leh hnuah a chi anpui awm lo ngeite chu khawvel hriatah sangha chi tharah puan chhuah a ni ta thin a ni.

Prof. Lalnuntluanga leh a thiante hian an zirbingna kawngah hian Dr. Heok Hee Ng an thawhpui a, ani hian a pui nasa hle. Dr. Heok hi mi thiam tak niin Asia khawmualpuia sangha museum changtlung tak, Raffle’s Museum, Singapore University-a thawk a ni nghe nghe. Mizoram atanga sangha an hmuhchhuah tharte chu:

1. Garra dampaensis 2013
Hmuhchhuahna hmun: Seling river, Dampa Tiger Reserve, Karnaphuli drainage

2. Schistura maculosa 2013
Hmuhchhuahna hmun: Pharsih & Tuingo lui, Kawlbem, Barak drainage.

3. Pseudolaguvia nubila 2013
Hmuhchhuahna hmun: Sala lui, Lungbun, Saiha district, Kaladan drainage

4. Psilorhynchus khopai 2014
Hmuhchhuahna hmun: Tuisi lui, Khopai, Saiha district, Kaladan drainage

5. Schistura andrewi 2014
Hmuhchhuahna hmun: Mat lui, Serchhip, Kaladan drainage

6. Eutropiichthys cetosus 2014
Hmuhchhuahna hmun: Kaladan lui, Kawlchaw, Lawngtlai district, Kaladan drainage

7. Psilorhynchus kaladanensis 2015
Hmuhchhuahna hmun: Tuisi lui, Khopai, Saiha district, Kaladan drainage

8. Exostoma sawmteai 2015
Hmuhchhuahna hmun: Pharsih & Tuingo lui, Kawlbem, Barak drainage

* Barak drainage hi Mizoram hmar lama luang lui sawina a ni a; Kaladan drainage hi Chhimtuipui leh a fintu zawng zawng, Tiau, Mat etc. sawina a ni.

Schistura : Dawntial
Psilarynchus : Nghalungbet/Nghalungbawk
Psedolaguvia : Nghaberbek
Eutropiichthys : Nghahar

Comments

  1. Mi ropui tak zawng a ni e, a kal zelna turah duhsakna sang ber ka hlan e,

    ReplyDelete
  2. CYMA Secretary thar atana thlan tlin ani hi a va lawmawm em. .

    ReplyDelete
  3. A hah zual dawn hle mai. Pathianin hriselna tha pe in,hruai zel rawh se

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular Posts

Zahawma : Rising Star of Indian Football

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 - Fela Ngente Sawi tur ber pawh  ka hre lo!” Manchester  United-a training  thei tura a tling chiah chu a lawm bawk a ni ang, a nghilh dup a ni ber. Ni, eng football club fan pawh ni la, khawvela club lian ber zinga mi Manchester United stadium ‘Old Trafford’-a thut luh ve ringawt pawh inchhuanna tham a tling. Hetah hian kumina kum 15 tling tur Zahawma chuan kar khat chhung training a nei. A tirah chuan Subedar Lalpianthara leh Pi Baby Lalrintluangi te fa naupang zawk Vanlalzahawma hi December ni 29, 2000 khan Kolasib Hospital-ah a piang a. Chutih lai chuan Thingdawl Hmarveng-a an thenawm khawvengte chuan kumpinu lalrama football la pêt tur a ni tih an hre lawk bik kher lo vang!  Delhi lamah A pa hnathawhna (Assam Regiment) avangin Mizoram an chhuahsan a tul a, kum 2004 February thlaah an chhungkuain West Bengal lamah an insuan lailawk a. Kum thum an awm hnuin Delhi-ah an insawn leh a, tun thleng hian an la a...

Congress aṭangin banna ka thehlut lo, dawt thu thehdarh ani : Hiphei, Assembly Speaker

Zoram Today:  October ni 30, thawhlehni zan dar 8:30 vel khan whatsapp ah  Assembly Speaker Hiphei chanchin  thehdarh ani a, chutah chuan vawiin tlai dar 3 khan Congress aṭanga banna Hiphei hian Chief Minister Lal Thanhawla hnenah a thehlut a, BJP a zawm dawn, Guwahati ah BJP hruaitute hmu turin a kal mek, tih ani, whatsapp group hrang hrangah titi zui a hlawh nghal. Hemi hi hriat anih veleh zanin hian  Zoram Today palai chuan Guwahati a cham mek Hiphei hi a be pawp nghal. Hiphei chuan whatsapp vela a chungchang thu thehdarh chu dawt anih thu sawiin, " Congress aṭangin ka bang re re lo, tu lo thehdarh nge ni aw, dawt thu mai mai ani e," tiin Zoram Today a hrilh. Guwahati ah a kal ngei nia sawiin ," Guwahati ah chuan ka awm a, mahni hna pawimawh tia kal ka ni" tiin a sawi bawk. Zawhna zawh tam hman ani lova, Congress party a chhuahsan dawn leh dawn loh pawh a sawi lo. Tunhnaia Congress Party in Palak biala Congress MLA official candidate a puan hnuah ...

MNF ah Robert Romawia Royte ; MZP President hlui VL Krosshnehzova pawh?

ZORAM TODAY:  Mizo pa lar, India ram club football in elna sang ber I-league a Aizawl FC an champion theihna tura thawk hlawk ber leh Mizo sumdawng hausa Robert Romawia Royte chuan vawiin september ni 12 hian a awmna Chhinga veng MNF unit -1 ah membership fee pe in a inziak lut ta a, karleh thawhṭan september ni 17, Mizo Hnam Rùn chhung inkhawmah MNF President Pu Zoramthanga'n a lawmlut ang. Robert Romawia Royte hi North East Consultancy Services( NECS) ah chief managing director niin Aizawl Football Club ah President ani mek bawk. Kum 2014 Lok - Sabha inthlan khan Independent candidate niin Congress party lo zawng party dangin an thlawp a, a khingpui MP( Lok Sabha) ni mek Congress party candidate CL Ruala a hnehlo ani. Tunah hian Aizawl East II Constituency ( Dawrpui, Saron, Armed Veng, Chite , Chhinga Veng ) hi a vil mek. Ani rual hian Bhavan lama Congress party hruaitu ṭhenkhat leh a awmna biala Congress unit hruaitu mi ṭhahnem takin MNF party hi an zawm ve dawn niin th...

Scientist sang rual hmaa paper present-tu Krista Roluahpuia

ZORAM TODAY | October 20-2 November, 2015 International Conference lian, professor leh scientist a sang tel inhmuhkhawmna, September ni 15-18, 2015-a neih EMRS Fall Meeting 2015, Warsaw University of Technology, Warsaw-ah Mizo tlangval pakhat chuan paper pahnih a zu present a. Chu tlangval chu a chanchin kan chhiar tur Krista Roluahpuia, Pu K. Liannawla fapa, Mualbu (L), Lawngtlai District mi a ni.   A paper pakhat zawkah chuan Ge1-xSnx quantum heterostructure chhunga atom inremkhawm dan a zir chian chu a present a. Molecular Beam Epitaxy hmanga quantum heterostructure nei tura atom an remkhawm dan te, tin, a bik takin temperature hniam lutuk atom an rem avanga thil lo danglam bik dan te leh Atom te chu tha chakna, entirnan lumna hmanga tha an pekin engtin nge an lo danglam tih a zirchianna chu a zu present a ni. Pakhat zawkah chuan Ge1-xSnx chu quantum well anga siamin a chhah zawng chu de Broglie wavelength (kan hriatthiam theih nan electron wavelength a ni ber mai) an...

ECI-in application pawimawh siam dawn

ZORAM TODAY: Election Commission of India (ECI) chuan kum 2019 Lok Sabha inthlan huna India mipuite'n an hman theih tur mobile application an siam dawn a, he application hmang hian political party-te Model Code of Conduct kalha an chetna video emaw, audio emaw, thlalak emaw chu activist leh candidate-te'n direct-in election buaipuitute hnenah an thehlut thei dawn a ni. Nimin, May ni 22, 2018 khan Chief Election Commissioner O.P. Rawat chuan Karnataka inthlanah khan Model Code of Conduct bawhchhiate report-na tur application an siam chu Bengaluru-ah a taka hman a nih thu a sawi a, "Reilote chhungin he application hi 780 download a awm a, a hmangtute atangin complaint pawh kan dawng nual bawk. Thil thlenna hmun chu geo-location record-in mawhphurtute'n hma an la zung zung thei a; free & fair election a awm theih neih nan a tangkai hle a ni," a ti. ECI hian hetiang mobile application hi kan hma lawka MLA inthlan awm tur, Madhya Pradesh, Rajasthan l...