Skip to main content

Hmuchhuaktu Prof. Lalnuntluanga

ZORAM TODAY | September 15-5 October, 2015 -Fela Ngente

Prof. Lalnuntluanga, Mizoram University-a Dean, Students’ Welfare (DSW) ni lai leh, Environmental Science Department-a professor ni mek chuan research scholar eng emaw zat kaihruaiin a hnuaiah hian mi pathumin Ph.D an zo tawh a, Ph.D scholar kaihhruai (guide) mek mi 8 lai a nei bawk. A hnuaiah vek hian M.Sc. dessertation submit tawh mi 20 chuang an awm tawh.

Prof. Lalnuntluanga hi September ni 24, 1975 khan Aizawl-ah a piang a, unau 8 zinga a upa ber a ni. Naupang harhvang leh duhawm tak niin Zemabawk Venglai-ah a seilian bawk. Zirna kawngah a tluang em em a, Nursery atanga Ph.D a zawh thak thlengin Mizoram chhungah vek a zir a ni. Ama insawi dan takah Durtlang pelin lehkha a zir ve ngai lo!

Academic line-ah chuan Mizoram tihmingthatute zinga mi a ni a, zirtirna mai bakah zirbingna (research) lamah a kal nasa em em a, a thawhpuite leh a nauteho nen thil thar eng emaw zat an hmuchhuak tawh a, tun hnaiah sangha chi (species) thar danglam tak an hmuchhuak leh bawk. 


Zirna kawng
Sawi tawh angin Mizoram (Aizawl) chhungah zirna kawng hi a zawh zo thak a, Matric (HSLC) chu Zemabawk High School atangin first division-ah a zo va, Pre-University (P.U/Class XII)-ah Science subject lain Pachhunga University College atangin tha takin a zo leh a. Bachelor of Science (B.Sc)-ah Botany subject lak chhunzawmin P.U. College atang vek hian 1997 khan a zo (graduate) leh bawk. Chutih lai chuan Mizoram-in University kan la neih loh avangin NEHU Mizoram Campus-ah M.Sc. a zawm a, 2000 kum khan zovin pakhatna (gold medalist) dinhmun a hauh nghe nghe. M.Sc. a zawh atanga kum khat hnu lek, kum 2001 khan National Eligibility Test (NET) a paltlang nghal bawk.

December ni 3, 2010 khan Lalrochami Ralte (Sr. Civil Judge, Serchhip) nen inneiin fapa leh fanu pakhat ve ve an nei tawh a. New Secretariat Complex-ah khawsain an lawina kohhran (New Secretariat Complex Prebyterian)-ah Tualchhung Upa a ni mek.

Eizawnna lam
October 2001-ah Mizoram University (Forestry Department)-ah Technical Assistant-in a lut a, 2003 kumah Environmental Science department-ah Lecturer (Tunah chuan Asst. Professor an ti tawh) atan lak leh niin 2001 atanga February ni 18, 2008 thleng Forestry department lamah Lecturer hna hi a thawk leh bawk a ni. Hetih lai hian research bei chho zelin kum 2007 khan doctorate degree (Ph.D) a hmu a, a thesis chu Study on Taxonomy Distribution and Utilisation of Rattans/Canes in Mizoram tih a ni. 

February ni 19, 2008 atangin Environmental Science department lamah Reader-ah kaisangin a hnu kum thum 2011 February ni 19-ah vek Associate Professor-ah a kaisang leh a, a hnathawh that leh a kutchhuakte avangin February ni 19, kum 2014 khan Professor puitlingah hlankai a ni ta a ni. Hetih lai hian kum 38 leh thla 5 chauha upa niin Mizo Professor zingah chuan a naupang ber a nih hial a rinawm. KTP over hmaa hetiang ni thei hi Mizo zingah an la awm kher âwm lo ve! Mi taima leh thawkrim tak a ni.

Tunah hian Mizoram University-ah Dean, Students’ Welfare (DSW) ni mekin University committee pawimawh hrang hrangah member a ni nual bawk. DSW a nih hnu hian Mizoram University pawhin hma a sawn nasa hle. A thawhpuite nen central lam atanga research project sum tam tak haichhuakin zirlaite hmasawn nan a thawh hlawk hle a, zirlaite enkawltu ber (DSW) niin harsatna tawk zirlai tam tak a tanpui thin a ni.

TlangkawmnaProf. Lalnuntluanga hi kohhran leh khawtlanga mi inhmang tak a ni a, YMA Life Member niin Zemabawk Venglai-ah Office Bearers te pawh a lo ni tawh thin a. Youth Hostel Association of India, Mizo Academy of Sciences leh Indian Mountain Initiatives-ah te life member a ni bawk. 

Tunah hian Mizoram State Innovation Council leh Mizoram State Biodiversity Board-ah member ni lai a ni a, Environmental Information System (ENVIS) Mizoram-ah Advisory Board member a ni mek bawk. 

Kum 2013 atang khan a thawhpuite — Dr. Lalramliana, Asst. Professor, Department of Zoology, PUC; Samuel Lalronunga & S. Beihrosa, Research Scholar, Department of EVS te zirbingna neiin sangha chi thar an hmuchhuak tan a ni.

Sangha chi thara puang tur hian tih tur leh paltlang ngai a tam hle a. A hmasa berah chuan a sangha pianphung chhung lam leh pawn lam ngun taka zir chian a ni a, a chipui hnaivaite nena zirbing niin, an danglamna te chiang taka tarlan leh a ni. Hemi ti tur hian museum-a sangha an vawn thatte nena zirchian thin a ni bawk.

Hemi hnu hian sangha chu a chi thar ngei a ni tih pawmpui turin scientific journal-ah thehluh leh a ni a, mithiamte’n uluk taka an endik leh hnuah a chi anpui awm lo ngeite chu khawvel hriatah sangha chi tharah puan chhuah a ni ta thin a ni.

Prof. Lalnuntluanga leh a thiante hian an zirbingna kawngah hian Dr. Heok Hee Ng an thawhpui a, ani hian a pui nasa hle. Dr. Heok hi mi thiam tak niin Asia khawmualpuia sangha museum changtlung tak, Raffle’s Museum, Singapore University-a thawk a ni nghe nghe. Mizoram atanga sangha an hmuhchhuah tharte chu:

1. Garra dampaensis 2013
Hmuhchhuahna hmun: Seling river, Dampa Tiger Reserve, Karnaphuli drainage

2. Schistura maculosa 2013
Hmuhchhuahna hmun: Pharsih & Tuingo lui, Kawlbem, Barak drainage.

3. Pseudolaguvia nubila 2013
Hmuhchhuahna hmun: Sala lui, Lungbun, Saiha district, Kaladan drainage

4. Psilorhynchus khopai 2014
Hmuhchhuahna hmun: Tuisi lui, Khopai, Saiha district, Kaladan drainage

5. Schistura andrewi 2014
Hmuhchhuahna hmun: Mat lui, Serchhip, Kaladan drainage

6. Eutropiichthys cetosus 2014
Hmuhchhuahna hmun: Kaladan lui, Kawlchaw, Lawngtlai district, Kaladan drainage

7. Psilorhynchus kaladanensis 2015
Hmuhchhuahna hmun: Tuisi lui, Khopai, Saiha district, Kaladan drainage

8. Exostoma sawmteai 2015
Hmuhchhuahna hmun: Pharsih & Tuingo lui, Kawlbem, Barak drainage

* Barak drainage hi Mizoram hmar lama luang lui sawina a ni a; Kaladan drainage hi Chhimtuipui leh a fintu zawng zawng, Tiau, Mat etc. sawina a ni.

Schistura : Dawntial
Psilarynchus : Nghalungbet/Nghalungbawk
Psedolaguvia : Nghaberbek
Eutropiichthys : Nghahar

Comments

  1. Mi ropui tak zawng a ni e, a kal zelna turah duhsakna sang ber ka hlan e,

    ReplyDelete
  2. CYMA Secretary thar atana thlan tlin ani hi a va lawmawm em. .

    ReplyDelete
  3. A hah zual dawn hle mai. Pathianin hriselna tha pe in,hruai zel rawh se

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular Posts

Khiangawia khualzin kawng

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 - Fela Ngente Kum 1967 a ni a, Thailand rama Yasothon Province-ah chuan loneitu inngaitlawm leh ngilnei tak, taima em em bawk a awm a, a hming chu Yam a ni. An khuaah chuan nula zak thei lo ve tak a awm bawk a, ‘Joei’ tiin an ko thin. Kan hriat awlsam dan tur chuan Yam hi ‘Khiangawia’ kha a ni a, Joei hi ‘Vuani’ tia kan hriat kha a ni! He lemchan hmuhnawm em em hi a thupui chu ‘Yam Yasothon’ a ni a, kum 2005, September ni 8-a an tihchhuah tawh a ni. A hnuah part 2 leh 3 te an siam leh a, tunlaia lar em em hi Yam Yasothon-3 niin kum 2013, August ni 8-a an tihchhuah kha a ni. Yam Yasothon-3 Hei hi Khiangawia film thar ber a ni a, a thawnthu tlangpui chu kan hre nual tawh awm e. Khiangawia leh Vuani te chu an innei chho ta a, an fate pawh an puitling chho tan tawh. An fapa upa zawk Khiangmawia leh Khiangawia bialnu hlui Neihsungi fanu upa zawk Jawr-i te chu an inngaizawng a, Khiangawia fapa naupang zawk Khiangsata leh Neihsungi fanu nau...

Mizo band lar The Prophets

ZORAM TODAY | November 3-16, 2015 - Fela Ngente An band hming i la hre ngai lo a nih pawhin LPS Top Chart (Top 10) a lang mek ‘Arora’ hla tal chu i hre ngei ang. Chu pawh i la en lo a nih chuan YouTube lamah han zawng la, ngaithla chhin teh. Beidawnna ruama t hu, hmalam huna beiseina nei tawh miah lo leh nun chaute chhawk zangkhai thei hla t ha tak hi i hriat loh kan duh lo. He hla avang hian mahni nunna lak duh em em tlangval pakhat chuan beiseina neih phahin beidawnna khur a t angin a tal chhuah phah asin. A TIRAH CHUAN Mizo Progressive Metal Band hmasa ber tia chhal theih turin October ni 25, 2009 khan ‘The Prophets’ hi din a ni a, an din kum hian hmalakna lian tham an nei lo. A kum leh (2010) a t angin nasa zawkin an bei a, a enga mah hmaa music video siam nghal ngawt chu t ha an tih loh avangin inelna hrang hranga tel chho phawt turin rilru an siam a. Tichuan,  Livewire MOOD INDIGO, 2011-a Sikkim khawpui Gangtok-a neihah an thawhrimna chu mal sawmsak niin pathum...

The Mizoram Choir

ZORAM TODAY | October 6-19 October, 2015 Kum 2013 vel atang khan rimawi leh zaipawl lama tui, sulhnu nei tha tak tak, mi thahnem ngai thenkhat chuan duhthusam an sawiho thin a; zaipawl, a bikin Mizoram-in kan hmelhriat dan chu tha viau mah se hmuhnawm zawk leh a thlirtute tana manhla zawka dawhsan lama an inlan theih dan turte ruahmanna siamin an lunglenna ramah chuan thinlungin an chengho thin a ni. Thu chu tisaah lo changin chutiang taka zaipawl hmasawnna lama rualawt mi pangate chuan hun rei tak chhung an lo vei tawh chu boruakah thamraltir mai lovin a takin an din chhuak ta. June ni 16, 2015 khan The Mizoram Choir chu a ding ta rup mai le. The Mizoram Choir chu Mizo mipuite’n kan hmelhriat zaithiam lar tak atanga kan la hriat ngai miah lohte telna The Mizoram Choir din a nih takah chuan Board of Directors-in zaipawl member tur uluk taka thlangin a thawh khatna atan mi 8 an thlang chhuak a, member dang pahnih chu la ruat leh an tum bawk. Hmanni maia din ni si khan program...

Lalduhoma voice leak in sawi a hlawh. 'MNF a campaign pui!'

ZORAM TODAY: Aizawl, November 7th; 2018 :  Tunhnai khan ZPM Chief Ministerial Candidate Lalduhoma leh BJP hruaitu pakhat telephone-a in biakna âw chu record niin social media ah a pút darh chiam mai a, sawi zui a hlawh thar hle. Hetah hian Lalduhoma hian MNF leh BJP inkar te, BJP leh ZNP/ZPM chungchang a ngaihdan chiang takin a sawi a. Mizoram awm chhung chu engtikahmah MNF te chu an BJP dawn lo ani, tiin BJP erawh tun MLA Inthlan 2018 lo awm turah thawhdun pui a chak thu uar takin a sawi ani. He voice record tu hi hriat ani tawh bawk. ZPM chhungkua-ah he ' voice leak' avang hian inhnialna nasa tak alo awm tawh nia hriat ani. ZNP President Lalduhoma chuan hruaitu dangte hriat lemlohin BJP hruaitu pakhat nen hian telephone hmanga sawi chi nilo thil pawimawh tak tak an sawi tih voice leak ah hian a lang chiang hle. (A hnuaiah hian ngaihthlak tur chhawpchhuah ani.) Lalduhoma chuan Mizoramah MNF a chak poh leh BJP party ṭhanzelna tur chu a ping tial tial dawn ani, tiin ...

Chhiatna Zofate inpumkhat nan

Kum zabi 18-na hma lam zawnga Mizoram Mizote lo chên tawhna hmun, Myanmar-ah tuilian a nasa hle mai a, “hetianga tuilian hi kan la tawk ngai lo” an ti hial. A nih ngei pawh a rinawm. Zofate chênna ber Chin State chu a tuartu tam ber an ni a, heng mite hi Zofate’n thlang an tlak ruala tla lova châm tlang tate thlah an ni a, a then chu Mizoram buai laia chhova châm tlang tate thlah an ni thung a, heng harsatna tâwkte hi hmanni lawka kan thenawmpa, kan vengpa leh kan khaw pate an ni. Tu’n kan tawng lo ngai haw lo se, he vanduaina hi a tuartute tan nâ hle mah se, Zofate inunauna min hriat thar lehtirtu a ni tlat. Pawl hrang hrang an che chhuak a, a pawl anga che chhuak hi pawl lian tak tak 10 vel lai an ni a, kohhran leh sumdawng, ram hruaitute leh mimal chenin theihtawp kan chhuah tlâng a ni. Heti khawpa tanpui ngaite tanpui tura Mizoram Mizote thawhchhuahtir theitu chhiatna hi tun hmain a la thleng ngai lo, a tih theih hial ang. Kan tlawmngai pawl lian ber pawh an han che chhuak me...