Skip to main content

Sawrkar hna kalsana ran vulhtu Mizo M.Sc tlangval chu

ZORAM TODAY | November 17-30, 2015

Amah chu...amah chu kum 31 mi a ni. Kum 2012 khan Mizoram University atangin Master of Science (Botany) a zo va, 2nd division-ah a pass. Hemi hnu hian private company-ah te a inhlawh lawp lawp a, kum 2014 atangin Zoram Entu Pawl (ZEP)-ah State Project Coordinator a ni a; thla tin cheng sing chuang fe a hlawh. Chu chu kalsanin, thla tina cheng sing chuang fe sengso turin ran vulh a tan ta! A hming chu H. Laltanpuia, Lunglei tlangval a ni.

Lunglei Electric Veng-a cheng, H. Laltanpuia farm hi Lunglei khawpui atanga Lawngtlai kawng km 10 vela hla, New Life Academy awmna thlang, ABCI Company inkulhna thlen hma lawk kawngpui thlang maiah a awm a. Tin hnih hmun ramah chuan vawk 60 vel lek ar 150 vel a vulh mek.

H. Laltanpuia hi Vanlalduhi leh H. Herliana fapa naupang ber a ni a, December ni 4, 1986-ah Lunglei-ah a piang a. Lunglei-ah zirna bul a tan a, HSLC hi Lawngtlai-a Ngurnunsangi English School (NES) atangin a zo va, HSSLC hi Don Bosco School, Bawngkawn, Aizawl atangin a zo bawk. Lunglei Government College-ah B.Sc hi a zo va, Mizoram chhungah a zirna zawng zawng hi a hlen chhuak vek a ni.


Lawngtlai-a sikul a kal lai hian a bul tan nan vawk note pakhat chu a hawn a, hei hi in lamah an vulh pung a. College a kala a haw changin vawk note a hawn zel bawk a. Ran vulh hi a tuina leh châk ber a ni thin. College a chhuah hian a chhungte hnenah zir zawm tawh lova ranvulh a duh thu a hrilh a, a chhungte erawh chuan lehkha la zir se an duh avangin Mizoram University-ah kum 2010 khan a lut thla a. Tha takin a zir chhuak leh ta a ni.

Mizoram University atanga a zir chhuah hnu pawh hian a ngai tê bawkin, a chhungte bulah ranvulh a duh thu a sawi a. Nimahsela, a nu leh pate pawhin hna an la thawh theih tho avangin hna remchang dang a thawk a. Insurance company thenkhata a thawh hnuah, kum 2014 atangin Zoram Entu Pawl-ah a thawk zui a.

Hetia Aizawl-a hna thawka a awm lai hian, high school a zir laia a vawk note hawn chu a chhungte chuan in lamah an lo vulh pung a. An kawmthlangah vawk in an sa mai a, chutah chuan vawk 60 vel chu an vulh hman.

Kum 2015 a han ni a. A lung lêntu ber vawk vulh chu a sawi leh ta a. A châkna chu khap daih theih a ni ta lo. Vawk vulh turin Lunglei-ah a phei nghal a, tuna an farm hmun ni ta, Vawngzawl ramah a in an sa nghal chur chur a. Hetih lai hian hlawhfate chhawrin an bei nasa hle a, cheng nuai tel fe chu an sêng a ni. A in an sak zawhah ina an vawk lo vulh pun tawhte chu an suan phei ta a ni.

A vawk vulhna atang hian hlawkna a la hmu meuh lo va, thla tin vawk chaw leh ar chaw manah cheng 20,000-30,000 an seng ziah a, vawkchaw atan changel, japanhlo, biskuit chhia leh buhfai an hmang ber. A in tur an sak zawh hnuah amah Tpa hian a enkawl chawt a, an u pakhat leh a pate’n an pui bawk. Hetih lai hian vawk note chu cheng 5000-in a hralh a, a pui hralh chur chur tham erawh a la awm meuh lo.

Mizote’n vawksa kan ei nasat avangin a market lamah harsatna a tawk lem lo. Lunglei-ah pawh a vawk farm neih chu an hre lar chho tan a, hralhna tur chu a awm deuh reng tawh a ni.

He hna thawkin a thawkrim em em a, zing khawvar tirh atangin vawk chaw buaipuiin hna a thawk tan a; tlai thim thet thetah a chawl thei chauh thin. Kum tira vawk a vulh tan lai khan kg 80 chuang zeta rit a ni a, kum khat dawn a vei meuh chuan kg 65 vel chauh a ni tawh! A dul kiar ve pang mai pawh a thêp vek a, hnathawk nasa tih hriat takin a thû chhàl a, a bek leh biang vel chu thlantui luan leh bual hnu a ni tih a hriat hle.

ZORAM TODAY-in a hmuna a tlawhnaah, Tpa hian a harsatna tawhte chu a lo sawi siam siam a. “Ran a damlohvin a buaithlak hle. A hmun a hlat tham deuh avangin ran doctor-te’n an rawn pan thei meuh lo va, phone hmangin Aizawl lama ran doctor-te ka râwn thin,” tiin a sawi. Ran damlo thi tawp an awm nual tawh nghe nghe.

“Chaw ei a tui a, taksa hah mah se rilru a hlim em em a ni,” tiin a sawi. A awmna hmunah phone signal a awm loh avangin a khawharthlak thu te, thla ên laia a lunglenthlakzia te, an piah lawka ABCI company hnathawkte avanga hmun reh tak a nih loh thu te pawh a 

A hmunhma a rem hle. A thlangah thlai leh thei an chîng a, serthlum pawh a rah that lai tak a ni. Changel pawh a tam avangin vawk chaw-ah a la buai lo. Tui lakna a hnai a, a piah lawk luite-a tui an pipe a, tui dahkhawlna tuizem an hûng bawk. Electric current a lut lo va, a hranpaa transformer bun a ngaih avang leh a hautak avangin, nizung chakna (solar energy) hmangin a mamawh zualpui êng a chhî a ni. Vawk hi vulh belh zel tumin vawk in tur an sak belh mek a, vawk in chhakah ar in a awm phei zui a. Ar puitling a la awm lo.

Heng zawng zawng buaipui nan H. Laltanpuia hian sawrkar atangin tanpuina cheng khat mah a dawng lo va, a dil hek lo. NLUP a dawng lo va, a vui hek lo.

“Sawrkar hian NLUP vawk note sem tur hi ram dang atangin man to tak takin a la lut tho va...” tiin a sawi a. Sawi tlang dawt duh lovin, “Supply tur awm sa leh hralh zat tur hre saa vulh chu a nuam bik em em a ni,” tiin a sawi a ni. Nia, NLUP vawktê atana vawk note to tak taka foreign atanga chah luh ai chuan, Mizoram chhunga Mizo vawk vulh ngei lei theih ni sela chuan a inhmeh bik hle tur a ni a, mahse, chutiang a ni ta si lo a ni.

“Sawrkar atangin tanpuina te dil ve la. Sawrkar pawhin hetianga mahni intodelha tih tak taka beite tanpui hi a châk alawm,” tia ZORAM TODAY-in thurawn kan pek chuan a nui mai a. “Tanpuina kan dawng lo pawh hi a thatna lai a awm. Sawrkar tanpuina dawng ila, an tanpuina avanga hetiang dinhmun thleng theiah min chhuah emaw a ni ang a, keini’na kan lo thawh hahna leh kan lo buaipui hahna zawng zawng a lân vek dawn a...” tiin a sawi a, a dik viau si.

Pathianni-ah pawh a haw hman meuh lo. Thian a kawm hman lo va, nula a rim hman hek lo; nitin vawk leh arte nen nun an hmangho thin. Mahse.... Mahni intanpuite chauh hi Pathian-in a tanpui thin si. 

Comments

Post a Comment

Popular Posts

Mizo tlangval siam android games a hlawhtling

ZORAM TODAY | August 17-31,  2015  July thla chawhnu lama publish, ‘Bajrangi Bhaijaan’ mobile android games chu playstore-a download theiha dah a nih atanga kar hnih hnu lawkah mi nuai thum chuangin an download tawh a, Google Play ‘new free games’-ah pahnihna a ni mek a, action bik free games-ah pakhatna a ni mek bawk. Chu mai a la ni lo, Google Play-a free games awm zawng zawngah 13-na a ni mek; ranking hi active users leh download tam zawng atanga siam a ni ber. He games siamtu hi Chaltlang tlangval Kima @Mizohican a ni a, July ni 11-a tihchhuah a ni. Nikum kum tawp lam khan India rama mobile games development company lar ni chho mek ‘FITH Media’ company chu a thiante nen an din a; tun thlengin playstore-ah games pasarih an publish tawh a, an games siam hmasak pahnih - ‘Nikal Padi: Slumdog Plumber & Pipes Puzzle’ leh ‘Where's My Cat’ tih games-te hi India rama gaming ho zawng zawng hruaitu lu NASSCOM Game Developers Conference (NGDC)-ah ‘Mobile Game of th...

Zahawma : Rising Star of Indian Football

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 - Fela Ngente Sawi tur ber pawh  ka hre lo!” Manchester  United-a training  thei tura a tling chiah chu a lawm bawk a ni ang, a nghilh dup a ni ber. Ni, eng football club fan pawh ni la, khawvela club lian ber zinga mi Manchester United stadium ‘Old Trafford’-a thut luh ve ringawt pawh inchhuanna tham a tling. Hetah hian kumina kum 15 tling tur Zahawma chuan kar khat chhung training a nei. A tirah chuan Subedar Lalpianthara leh Pi Baby Lalrintluangi te fa naupang zawk Vanlalzahawma hi December ni 29, 2000 khan Kolasib Hospital-ah a piang a. Chutih lai chuan Thingdawl Hmarveng-a an thenawm khawvengte chuan kumpinu lalrama football la pêt tur a ni tih an hre lawk bik kher lo vang!  Delhi lamah A pa hnathawhna (Assam Regiment) avangin Mizoram an chhuahsan a tul a, kum 2004 February thlaah an chhungkuain West Bengal lamah an insuan lailawk a. Kum thum an awm hnuin Delhi-ah an insawn leh a, tun thleng hian an la a...

Lalduhoma voice leak in sawi a hlawh. 'MNF a campaign pui!'

ZORAM TODAY: Aizawl, November 7th; 2018 :  Tunhnai khan ZPM Chief Ministerial Candidate Lalduhoma leh BJP hruaitu pakhat telephone-a in biakna âw chu record niin social media ah a pút darh chiam mai a, sawi zui a hlawh thar hle. Hetah hian Lalduhoma hian MNF leh BJP inkar te, BJP leh ZNP/ZPM chungchang a ngaihdan chiang takin a sawi a. Mizoram awm chhung chu engtikahmah MNF te chu an BJP dawn lo ani, tiin BJP erawh tun MLA Inthlan 2018 lo awm turah thawhdun pui a chak thu uar takin a sawi ani. He voice record tu hi hriat ani tawh bawk. ZPM chhungkua-ah he ' voice leak' avang hian inhnialna nasa tak alo awm tawh nia hriat ani. ZNP President Lalduhoma chuan hruaitu dangte hriat lemlohin BJP hruaitu pakhat nen hian telephone hmanga sawi chi nilo thil pawimawh tak tak an sawi tih voice leak ah hian a lang chiang hle. (A hnuaiah hian ngaihthlak tur chhawpchhuah ani.) Lalduhoma chuan Mizoramah MNF a chak poh leh BJP party ṭhanzelna tur chu a ping tial tial dawn ani, tiin ...

Hmuchhuaktu Prof. Lalnuntluanga

ZORAM TODAY | September 15-5 October, 2015 - Fela Ngente Prof. Lalnuntluanga, Mizoram University-a Dean, Students’ Welfare (DSW) ni lai leh, Environmental Science Department-a professor ni mek chuan research scholar eng emaw zat kaihruaiin a hnuaiah hian mi pathumin Ph.D an zo tawh a, Ph.D scholar kaihhruai (guide) mek mi 8 lai a nei bawk. A hnuaiah vek hian M.Sc. dessertation submit tawh mi 20 chuang an awm tawh. Prof. Lalnuntluanga hi September ni 24, 1975 khan Aizawl-ah a piang a, unau 8 zinga a upa ber a ni. Naupang harhvang leh duhawm tak niin Zemabawk Venglai-ah a seilian bawk. Zirna kawngah a tluang em em a, Nursery atanga Ph.D a zawh thak thlengin Mizoram chhungah vek a zir a ni. Ama insawi dan takah Durtlang pelin lehkha a zir ve ngai lo! Academic line-ah chuan Mizoram tihmingthatute zinga mi a ni a, zirtirna mai bakah zirbingna (research) lamah a kal nasa em em a, a thawhpuite leh a nauteho nen thil thar eng emaw zat an hmuchhuak tawh a, tun hnaiah sangha chi (spe...

Khiangawia khualzin kawng

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 - Fela Ngente Kum 1967 a ni a, Thailand rama Yasothon Province-ah chuan loneitu inngaitlawm leh ngilnei tak, taima em em bawk a awm a, a hming chu Yam a ni. An khuaah chuan nula zak thei lo ve tak a awm bawk a, ‘Joei’ tiin an ko thin. Kan hriat awlsam dan tur chuan Yam hi ‘Khiangawia’ kha a ni a, Joei hi ‘Vuani’ tia kan hriat kha a ni! He lemchan hmuhnawm em em hi a thupui chu ‘Yam Yasothon’ a ni a, kum 2005, September ni 8-a an tihchhuah tawh a ni. A hnuah part 2 leh 3 te an siam leh a, tunlaia lar em em hi Yam Yasothon-3 niin kum 2013, August ni 8-a an tihchhuah kha a ni. Yam Yasothon-3 Hei hi Khiangawia film thar ber a ni a, a thawnthu tlangpui chu kan hre nual tawh awm e. Khiangawia leh Vuani te chu an innei chho ta a, an fate pawh an puitling chho tan tawh. An fapa upa zawk Khiangmawia leh Khiangawia bialnu hlui Neihsungi fanu upa zawk Jawr-i te chu an inngaizawng a, Khiangawia fapa naupang zawk Khiangsata leh Neihsungi fanu nau...