Skip to main content

Arunachal tribal-in India Biodiversity Award dawng

ZORAM TODAY:  Arunachal Pradesh-a Bugun hnamte chuan World Biodiversity Day, May ni 22, 2018 khan ''India Biodiversity Award' lawmman an dawng. He lawmman hi an chenna ngawpuia khawvel hmun danga hmuh tur awm lo, sava chi khat Bugun Liocichla an hu halh that vang nia sawi a ni.


Bugun tribal hnamte hi Arunachal Pradesh-a West Kameng district-a cheng an ni a. Kar tinin mipa naupang 10 hi forest reserve area square km 17 zeta zauvah duty-in an chhuak thin a ni. Chung mite chu Tamil Nadu Police-a Special Task Force -te chuan training pein, an tualchhung thalaite chu chung ramngaw humhalh turin an inpe a, sawrkar leh mipui tangkawpin forest humhalhna an kalpui hi hmun dangah hriat tur a la tam lo hle niin kan thu lakna chuan a tarlang.  

Arunachal Pradesh-a ramngaw tam zawk hi chu hnam tenau hrang hrangte chenna hmun niin state sawrkar pawhin a humhalh tlat a ni a. Nikum, 2017 January thla khan Singchung khuaa Bugun mipuite leh Forest Department tangkawp chuan, square kilometre 17 zeta zau enkawla humhalhna tur Singchung Bugun Village Community Reserve (SBVCR) an din a. Tichuan, tun kar thawhlehni May ni 22, 2018 khan India Biodiversity Award 2018 category hrang hrang an siamah 'Conservation of Wildlife Species' category-ah award an la ta a ni. He award hi National Biodiversity Authority (NBA) te pek a ni a, Union Ministry of Environment, Forest & Climate Change leh United Nations Development Programme tangkawpin Hyderabad-ah he hun hi an buatsaih a ni.

He reserve area hi Wildlife (Protection) Act, 1972 angin state sawrkar chuan mipuite enkawl atan 'community reserve'-ah a puang a. A enkawl leh humhalhna hi tualchhung mite'n an thawk a ni. He hmun hi khawvela sava vang tak Bugun Liocichla chenna hmun a ni a, hmun danga a awm hriat a la ni lo. Kum 1996 khan sava chanchin chhui mi Dr. Ramana Athreya, Indian Institute of Science Education and Research, Pune chuan he sava hi hmuin species thar hlak a ni tih 2006 khan finfiah a ni a, kum 1947-a India rama sava chi thar (new species) an hmuh chhuah hnua an hmuh chhuah thar leh hmasak ber a ni bawk.
 
Buhun Liocichla
Rupa Forest Division-a District Forest Officer (DFO) Millo Tassar chuan, "He sava hi Bugun hnamin a humhalh nana theihtawp an chhuah avangin Buhun Liocichla tia a hming vuah a ni a, tunah hian 20-24 vel an awm mek a ni," a ti.

Comments

Popular Posts

Mizoram-ah Chanakya IAS Academy

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 -  Lalremruata Chhangte Mizo thalaite’n UPSC leh MPSC  exam hrang hrang hmachhawn tumin theihtawp an chhuah a, tun hnaiah exam tum zirlaite’n coaching class kal an intihhmuh nasa a, thil intihhmuhah chuan a tha lam tak ni pawhin a lang. Kan ramah sawrkar hna nghet leh tha thawh tur a vàn avangin heti lamah pawh hian kan thalaite an kal na ta niin a hmuh theih. Hmanah chuan Mizorama coaching class mumal taka kalna awm hmasa ber pawl chu Study Forum, Chanmari, Aizawl ami hi a ni awm e. Tunah pawh hian pangngai takin a la kal zel a, zirlai chher chhuah pawh an ngah tawh viau a ni. Kum 2009-2011 chhung khan Mizoram Youth Commission (MYC) kaltlangin Lord Krishna Mission (IAS Academy) chu chah chhuah a lo ni tawh a, hemi tum hian sawrkarin cheng nuai 33 lai a sêng nghe nghe a, thalai thahnem takin an chhawr tangkai em em a ni. Sawrkar sum harsatna avangin he academy hi kalpui zel theih a ni ta lo. Chumi hnuah Aizawl-ah mimalin co...

Zopa technology a sang lua e!

ZORAM TODAY | March 1-14, 2016 Mizote eizawnna pui ber chu lo neih a ni tih kan hre theuh awm e. Ram mipui za zela sawmsarih bawr vel lai hi kut hnathawka eizawng kan ni a, chung zinga a tam zawk chuan tlangram lo neih (Shifting cultivation) kan la buaipui bawk. Pi leh pu hun lai ata tawh tun thlengin lo nei tura pawimawh hmasa ber lo vah leh hlo thlawh nikhuaa hman tur chempui leh tuthlawh bak kan la nei meuh lo. A nachang hre deuhin chemkawm/kawi an hman tawk a. Hmasawnna hmuh tur a vang hle.  Pu HV Lalzuimawia, Salem veng chuan loneitute tha sên leh thawh chhuah inmil lohzia hriain kum 2004 chho vel atangin hmanraw tangkai tur khawl siam a buaipui ngat ngat a, tunah chuan a hlawhtlinna phochhuah theihin a awm ta. Kum eng emaw zat a lo buaipui tawh dan chanchin hi a ngaihnawm a, zir tham a tling takzet. Zoram Today chuan a chênna inah kan zu tlawh a... Aizawl Venghnuaia pianga seilian, Pu Zuia hian khawvel mi ropui tam takte ang bawkin zirna lamah chhuan tur a nei lo va, paw...

'Game Changers of the Decade' te zinga thlan Mizo tlangval chu

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 Vanlalruatkima Hrahsel (@Mizohican & Sandman) hi Aizawl Chaltlang veng-a Pu V.L. Rema fapa niin pawl 3 a nih atangin Mizoram pawnah lehkha a zir a, St. Thomas Boys School, Calcutta-a a zir hnuah Montfort School, Tamil Nadu lamah a insawn leh a. School a zir zawh hnuah PSG Tech Coimbatore-ah Computer Science Engineering zir lehin, a zawh hnuah CAT coaching class a kal a, CAT exam a pek hnuin IIM-Bangalore-ah a lut leh a ni. IIM-Bangalore 2nd year a zir kumin UPSC coaching class a kal tan a ni. Chumi hnuah a tuina lam advertising-ah a chhungte phalna ngeia thawkin, Webchutney-ah a lut a, tun thleng hian a eizawnna lamah a la kal tluang zel a ni. Amah Vanlalruatkima Hrahsel chu! National Games Developer Conference, Pune, 2014 Kum tam tak India rama Digital Advertising Agency changtlung berte zing ami ‘Webchutney’-a a thawh hnuin a thiante nen mobile games development company an din a, a hmingah ‘FITH Media’ tih an vuah. Mobil...

Mobile phone i tlo zawk nan

ZORAM TODAY | September 15-5 October, 2015 Tunlaiah mobile phone tel lovin kan awm hleithei tawh lo a ni ber a. Mobile phone changkang tak tak a lo chhuak a, smartphone chi hrang hrangah application changkang leh tunlai ber ber kan dah ta rup mai. Kan nitin nuna a pawimawh tawh em avangin, mobile phone hi a tangkai a, engtin nge hmang ila a daih rei ang le? Mobile phone reng reng battery hmang a nih vek avangin battery chungchang han sawi hmasa ila. Mobile phone battery hi chi hrang hrang awm mah se, tunlaiah chuan Li-Ion hi hman lar ber a ni. He battery hi a thar lei zawh hlimah, a tlangpuiin darkar 4-5 chhung charge ngei ngei tur a ni. Hman vat kan duh thin avangin a thar tirha a charge mamawh zat pawh charge hman lovin kan khawih thin a, hei hian battery a titlo lo. Battery leh phone insîkna hi thlatin vawi khat tal tihfai ziah a tha hle. Charge pawh hi duh hun hunah charge tur a ni lo. A battery a zawh hma deuh, 9% vel a la awm lai hian charge chauh tur a ni a, battery e...

Scientist sang rual hmaa paper present-tu Krista Roluahpuia

ZORAM TODAY | October 20-2 November, 2015 International Conference lian, professor leh scientist a sang tel inhmuhkhawmna, September ni 15-18, 2015-a neih EMRS Fall Meeting 2015, Warsaw University of Technology, Warsaw-ah Mizo tlangval pakhat chuan paper pahnih a zu present a. Chu tlangval chu a chanchin kan chhiar tur Krista Roluahpuia, Pu K. Liannawla fapa, Mualbu (L), Lawngtlai District mi a ni.   A paper pakhat zawkah chuan Ge1-xSnx quantum heterostructure chhunga atom inremkhawm dan a zir chian chu a present a. Molecular Beam Epitaxy hmanga quantum heterostructure nei tura atom an remkhawm dan te, tin, a bik takin temperature hniam lutuk atom an rem avanga thil lo danglam bik dan te leh Atom te chu tha chakna, entirnan lumna hmanga tha an pekin engtin nge an lo danglam tih a zirchianna chu a zu present a ni. Pakhat zawkah chuan Ge1-xSnx chu quantum well anga siamin a chhah zawng chu de Broglie wavelength (kan hriatthiam theih nan electron wavelength a ni ber mai) an...