Skip to main content

Khawvela university hmasa 10

ZORAM TODAY | November 3-16, 2015
Khawvelah hian university tam tak a awm tawh a, Mizoram-ah ngei pawh a awm ta bawk. University upa tak tak, tun thlenga la awm zel te pawh a awm bawk. Tuna kan tarlan turte pawh chutiang chu a ni hlawm.

1. Nalanda University (India)
Din kum: 600BC
Hmasang India rama an University chhuantawlawl, Nalanda University hi khawvela university hmasa bera ngaih a ni. He hmuna zir tur hian khawvel ram hrang hrang — Babylon, Greece, Syria, leh China atangin zirlai an kalkhawm a; Vedas, grammar te, tawng te, finna, damdawi lam, inzaina lam chenin chi hrang hrang an zir thin.  Khatih laia an lal, Sakraditya din he university-ah hian an tam lai berin zirlai 1,05,000 te an tling a, zirlai 10-ah 3 zel pass ang an ni. Chhiatna avangin tum thum ngawt sak that a ni tawh a, kum 1300-a sak kha 2006 thlengin a la ding reng a ni.



 








2. University of Al-Karaouine (Morocco)
Din kum: 859
Khawvela university hmasa ber dawta ngaihah hian tun thleng pawhin zirtirna a la kal reng a ni. A dintu Fatima al-Fihri hi hmeichhia a ni ve tlat. A tir lamah chuan natural science zir thin a ni a, kum 1957 thleng khan science hi an zir ber a ni thin. Muslim ho biakin anga sak niin zawi zawiin an zauh hret hret a, Africa-ah chuan a lian ber a ni ta nghe nghe. 













3. Al-Azhar University (Egypt)
Din kum: 970-972
Islam zirna inah chuan a lian ber dawt a ni! He hmun hi Arabic literature te, Sunni Islamic zirna leh an sakhuana zirna a ni ber.  Tunah chuan chutiang a ni reng tawh bik lo va, science te leh tradition te zirtir a ni. Al-Azhar library hi Islam ho tan chuan library hlu ber te zing ami a ni reng bawk. Fatimid empire hun laia din a ni a, hei hi zawlnei Muhammad-a fanu Fatimah thlah kal zel lalram a ni. He university hi Fatimah Al-Zahara tia thlak a ni zui bawk.














4. Al Nizamiyya Of Baghdad (Iran)
Din kum: 1065
Kum zabi 11-na tan tirhaa Khwaja Nizam al-Mulk din a ni. He university hi ‘Largest University of Medieval world’ tia hriat a ni bawk. He hmun atang hian hla phuah thiam tak tak te, lehkha thiam tak takte an lo chhuak a; Al-Ghazali chu an professor a ni. Zirna hi a thlawna kalpui a ni a, kum 1258-ah Baghdad tihchhiat a nih khan he university pawh hi a chhe tel tih, Persian hla phuah thiam Sa’di chuan a hlaah a phuah chhuak a ni.












 



5. University of Bologna (Italy)
Din kum: 1088
Khawthlang rama zirna in sáng awm hmasa bera ngaih a ni. Bologna University hian chanchin ngaihnawm tak tak a nei a, khawthlang ramte hmasawnnaah pawimawhna tam tak a nei bawk. Zawi zawiin hma a sawn chho hret hret a, vawiina Bologna University chu khawvelah pawh a lar ber te zing ami a ni a, zirna in tha zual 200-ah te pawh a lo lang zak zak tawh. School 23 awmin zirlai 85,000 chuang a nei mek.

 










 
6. University of Paris (France)
Din kum: 1096
A din kum tak chiang taka hriat theih a ni tawh lo va, kum 1096 hi an pawm dan ber a ni. Tuna a hming hi a putna a la rei lo va, College de Sorbonne tia hriat lar a ni thin. Din tirh phat atangin department lian tak tak pathum — Arts, Medicine, Law leh theology a awm nghal a ni. Sawrkar enkawl university a ni lo va, a tirah chuan kohhran university a ni. |um thum ngawt chu harsatna hrang hrang avangin tihtawp a ni tawh a, Kum 1968-a zirlaite’n Cultural Revolution an neih hma khan kum 1229-ah leh, 1940-a German Army-in an rûn avang tein a ni.

 










7. University of Oxford (England)
Din kum: 1096
Hei pawh hi a din tan kum tak hriat chian a harsa tawh a,  kum 1096 hi an pawm dan a ni. Zirlai an pung chak hle a, Henry-II-a’n University of Paris-a English zirlai luh a khap thleng khan zirlai 1167 an tling hman a ni. Henry-III-a’n ro a rel lai khan he university hi sawrkarin a pawmpui a ni; harsatna a tawk hnem hle a, tum thum ngawt tihtawp a ni tawh. Tunah chuan khawvela university tha berte zinga a tel mek a, a hnuaiah college 38 a awm mek a; Oxford University chhuak Nobel Prize dawng mi 58 an awm tawh bawk.









 

8. University of Montpelier (France)
Din kum: 1150
He university hi mi tam tak chuan, hei aia upa a nih thu an sawi. Kum 1793-a French Revolution a thlen khan tihtawp a ni a, kum 1810-ah hawn leh chauh a ni a; document leh university thil pawimawh dang tam tak chu a bo ta vek thung a. Science leh technology lam thlir bingna hmun ni turin kum 1969 khan din that leh a ni bawk. Tuna Montpelier University hi University of Montpellier 1, University of Montpellier 2 leh Paul Valéry University inhlawm khawm a ni.
 








 


9. University of Cambridge (England)
Din kum: 1209
Khawvela university tha ber 5 zinga tel a ni a, English hmanna university hmasa ber dawt a ni bawk. Oxford zirlaite leh tualchhung mite thu inhmuh loh tuma zirlai thenkhat inthurualin an din nia sawi a ni a; university pahnih inelna a sang hle. An zirlai chhuakah Nobel Prize dawng mi 85 an awm tawh a, a hnuaiah college 31 a awm mek bawk. 










 10. University of Salamanca (Spain)
Din kum: 1218
Christopher Columbus-a’n khawtlang ram lam a daidar dawn khan, he university-a Geography department nen an inbe rawn hmasa phawt niin an sawi. Kum 1218-a din ni mah se, a hming hi kum 1225 khan official-a hman a ni chauh a ni.  He University hi Leonese lal Alfonso IX sak a ni a, Leonese mipuite’n khawpui dang pan lova lehkha an zir theihna atana a sak a ni nghe nghe. Mihring chanchin leh tawng lampang zirna hmun a ni ber.

 

Comments

Popular Posts

Scientist sang rual hmaa paper present-tu Krista Roluahpuia

ZORAM TODAY | October 20-2 November, 2015 International Conference lian, professor leh scientist a sang tel inhmuhkhawmna, September ni 15-18, 2015-a neih EMRS Fall Meeting 2015, Warsaw University of Technology, Warsaw-ah Mizo tlangval pakhat chuan paper pahnih a zu present a. Chu tlangval chu a chanchin kan chhiar tur Krista Roluahpuia, Pu K. Liannawla fapa, Mualbu (L), Lawngtlai District mi a ni.   A paper pakhat zawkah chuan Ge1-xSnx quantum heterostructure chhunga atom inremkhawm dan a zir chian chu a present a. Molecular Beam Epitaxy hmanga quantum heterostructure nei tura atom an remkhawm dan te, tin, a bik takin temperature hniam lutuk atom an rem avanga thil lo danglam bik dan te leh Atom te chu tha chakna, entirnan lumna hmanga tha an pekin engtin nge an lo danglam tih a zirchianna chu a zu present a ni. Pakhat zawkah chuan Ge1-xSnx chu quantum well anga siamin a chhah zawng chu de Broglie wavelength (kan hriatthiam theih nan electron wavelength a ni ber mai) an...

Mizoram-ah Chanakya IAS Academy

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 -  Lalremruata Chhangte Mizo thalaite’n UPSC leh MPSC  exam hrang hrang hmachhawn tumin theihtawp an chhuah a, tun hnaiah exam tum zirlaite’n coaching class kal an intihhmuh nasa a, thil intihhmuhah chuan a tha lam tak ni pawhin a lang. Kan ramah sawrkar hna nghet leh tha thawh tur a vàn avangin heti lamah pawh hian kan thalaite an kal na ta niin a hmuh theih. Hmanah chuan Mizorama coaching class mumal taka kalna awm hmasa ber pawl chu Study Forum, Chanmari, Aizawl ami hi a ni awm e. Tunah pawh hian pangngai takin a la kal zel a, zirlai chher chhuah pawh an ngah tawh viau a ni. Kum 2009-2011 chhung khan Mizoram Youth Commission (MYC) kaltlangin Lord Krishna Mission (IAS Academy) chu chah chhuah a lo ni tawh a, hemi tum hian sawrkarin cheng nuai 33 lai a sêng nghe nghe a, thalai thahnem takin an chhawr tangkai em em a ni. Sawrkar sum harsatna avangin he academy hi kalpui zel theih a ni ta lo. Chumi hnuah Aizawl-ah mimalin co...

Zahawma : Rising Star of Indian Football

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 - Fela Ngente Sawi tur ber pawh  ka hre lo!” Manchester  United-a training  thei tura a tling chiah chu a lawm bawk a ni ang, a nghilh dup a ni ber. Ni, eng football club fan pawh ni la, khawvela club lian ber zinga mi Manchester United stadium ‘Old Trafford’-a thut luh ve ringawt pawh inchhuanna tham a tling. Hetah hian kumina kum 15 tling tur Zahawma chuan kar khat chhung training a nei. A tirah chuan Subedar Lalpianthara leh Pi Baby Lalrintluangi te fa naupang zawk Vanlalzahawma hi December ni 29, 2000 khan Kolasib Hospital-ah a piang a. Chutih lai chuan Thingdawl Hmarveng-a an thenawm khawvengte chuan kumpinu lalrama football la pêt tur a ni tih an hre lawk bik kher lo vang!  Delhi lamah A pa hnathawhna (Assam Regiment) avangin Mizoram an chhuahsan a tul a, kum 2004 February thlaah an chhungkuain West Bengal lamah an insuan lailawk a. Kum thum an awm hnuin Delhi-ah an insawn leh a, tun thleng hian an la a...

Mahni intihlum lai video-in record

ZORAM TODAY | November 3-16, 2015 October ni 25, 2015-a Agra khawpuia hmeichhe pakhat, kum 27 mi intihlum chuan a intihlum lai chu mobile phone-in a record mauh mai! He hmeichhia hi Neha Yadav niin Dayalbagh-a an chênna hmunah a intihlum a, Yatesh Yadav-a nupui a ni. Hemi ni, Pathianni hian an t henawmte phone a t anga a pasal biain, engtikah mah a hmuh tawh loh tur thu a hrilh a. Inah let lehin a thu hnuhnung a ziak a, ceiling-ah a inkhaihlum ta a ni. A nupuiin a biak hnu hian Yatesh chu a rang a rangin a tlan haw nghal a, a nupui hi thiin a hmu ta a. Hemi hnu hian a nupui thu hnuhnung ziah te, a mobile phone record te a hmu a; an t henawmte chuan police kovin thil awmdan an hrilh nghal a ni. Neha hian a thu hnuhnungah, a nu leh pate’n an hmuh duh loh thu leh a huat thu te a ziak nghe nghe.  

Hmuchhuaktu Prof. Lalnuntluanga

ZORAM TODAY | September 15-5 October, 2015 - Fela Ngente Prof. Lalnuntluanga, Mizoram University-a Dean, Students’ Welfare (DSW) ni lai leh, Environmental Science Department-a professor ni mek chuan research scholar eng emaw zat kaihruaiin a hnuaiah hian mi pathumin Ph.D an zo tawh a, Ph.D scholar kaihhruai (guide) mek mi 8 lai a nei bawk. A hnuaiah vek hian M.Sc. dessertation submit tawh mi 20 chuang an awm tawh. Prof. Lalnuntluanga hi September ni 24, 1975 khan Aizawl-ah a piang a, unau 8 zinga a upa ber a ni. Naupang harhvang leh duhawm tak niin Zemabawk Venglai-ah a seilian bawk. Zirna kawngah a tluang em em a, Nursery atanga Ph.D a zawh thak thlengin Mizoram chhungah vek a zir a ni. Ama insawi dan takah Durtlang pelin lehkha a zir ve ngai lo! Academic line-ah chuan Mizoram tihmingthatute zinga mi a ni a, zirtirna mai bakah zirbingna (research) lamah a kal nasa em em a, a thawhpuite leh a nauteho nen thil thar eng emaw zat an hmuchhuak tawh a, tun hnaiah sangha chi (spe...