Skip to main content

Myanmar mite Zohnahthlak val pekin an awm ta

ZORAM TODAY | March 15-4 April, 2016
March ni 11, 2016 khan Myanmar ram Vice President atan Zohnahthlak ngei mai Pu Henry Van Thio chu thlan a ni a, amah hi Aung San Suu Kyi party, National League for Democracy (NLD) party mi a ni. Hetianga mahnia ro inrelna ram (independent country)-a Zohnahthlak mi vice president ni thei hmasa ber a ni awm e.

Pu Henry-a hi August ni 9, 1958 khan Mizoram dep, Farkawn chhak lawk, Burma ram chhung Thantlang district-a Tuikir khuaah a piang a, a pa chu Pu Liantluanga a ni a, a nu chu Pi Ngunpari a ni. A pianna khua hi in 100 pawh tling lo a ni.

An khuaah hian Primary School a zir zo va, an khuaah hian pawl sarih thleng chauh kalin Matric erawh Chin state khawpui Hakha High School atangin a pass a ni. Hemi hnu hian Yangon leh Mandalay lamah zirna a chhunzawm zel a.  BA (Geography) a zawh hnuin Law lamah diploma a zo leh bawk.

Matric a pass hnuin Burma sipai-ah a lut a, inkahna tam takah a tel a, hnehna a chanpui thin. Sipaiah hian major rank a kai hman a; ram chhunga hmun 7 ngawtah a awm kual hman a ni. Burma sipaiah chuan kristiante chuan major chung lam an kai thei tawh lo va, Buddhist-a an inleh phawt a ngai thin. Mi thenkhat chuan, a kaisan theih tawh loh avanga bang angin an sawi a, pension-a chhuak anga sawi an awm bawk. Amah pawhin, “Kristian leh tlangmi (hnam tenau zawk) ka nih avangin ka thiante rualin ka rank a sang thei tawh lo,” a ti nghe nghe.

Mizoram Siata khua Pu J. Ralbuaia, Burma rama UPC kohhran dintu fanu, Dr. Sui Hluani nen an innei a, fa pathum, mipa pahnih leh hmeichhia pakhat an nei tawh a, A nupui Sui Hluani hi medical doctor USA atanga zir chhuak a ni a; a fate nen New Zealand-ah lehkha zirin an awm mek a, a nupui hian Ph.D a ti mek bawk. Kum 2009 khan Philippines-ah International Graduate School of Leadership-ah a zir a, kum 2010 khan New Zealand-ah hun eng emaw ti chhung a awm bawk. Philippines-ah hian a zirlai a zir zo lo a ni.

Burma sipai atanga a chhuah hnu hian Mandalay-a Virginia Company-ah Deputy Manager hna a thawk a, hetah hian kum 5 vel zet a thawk hman. Heta a thawh hnu hian Bilyiin zu siamna factory-ah manager hna a thawk bawk.

Pu Henry Van Thio hi politics-ah mi thar a ni. Burma sawrkarin democracy kalkawng a rawn zawh tan khan politics-a luh a tum nghal a, hemi atan pawh a inbuatsaih nasa hle. Chin mi, ram danga awm, politics hre deuhte chu eng party-a luh nge tha ber ang, tiin a râwn kual nasa hle. Tichuan, Aung San Suu Kyi-i party National League for Democracy (NLD) party zawmin, nikum 2015 November thlaa Burma Upper House ‘Amyotha Hluttaw’ inthlanah NLD party hmingin Chin state-a Thantlang Constituency No. 3 atangin a ding a, a khingpuite chiang taka hnehin a tling ta a ni.

Hetih lai hian tuman Pu Henry Van Thio hi NLD-in Vice President atan an nominate ang tih an ring pha lo. A hming hria pawh an la tam hek lo. Nimahsela, March ni 10, 2016 khan Myanmar Upper House, Amyotha Hluttaw an tiha Vice President atan NLD chuan a nominate a, a tuk March ni 11, 2016-a Vice President thlannaah vote 167-ah vote 148 a hmu a, a khingpui The Union Solidarity and Development Party (USDP) candidate U Khing Aung Myin chu chiang takin a hneh a ni. Myanmar hian Vice President pathum neiin, an Upper House leh Lower House member atangin pakhat ve ve bakah sipai lam aiawhin pakhat an thlang chhuak thin.

Burma Vice President atana Henry Van Thio, kristian mi thlan a ni ta chu buddhist-ho chuan an duh lo nasa mai a, an duh lohna pawh social network lamah an lantir nasa hle. Chutiangin duh lohna lantir mah se, March ni 13, 2016-ah khan Vice President a nih theih leh nih theih loh endiktute chuan ‘Vice President a nih theih lohna tur a awm lo ve’ an ti ta a, March ni 14-ah parliament-ah nemngheh a ni ta a ni.

Burma constitution-ah hian President hi an thlang nghal ngawt lo va, Vice President tur pathum an thlang chhuak hmasa phawt thin. Upper House leh Lower House-in Vice President pakhat ve ve an thlan chhuah hnuah sipai lamin Vice President tur pakhat an thlang chhuak leh bawk. Chung Vice President pathumte chu Presidential nominate an ni nghal a, an pathum atangin Parliament-ah President tur thlan chhuah an ni chauh thin.

Burma ram President ni tur chuan ‘ram venhimna lamah thiamna a nei tur a ni’ tih a awm a; NLD atanga Vice President thlan tlin pakhat zawk hian he thiamna hi a neih loh avangin Pu Henry Van Thio tan Burma President nih theihna chance a sang hle. Amah hre chiangtute chuan, NLD party MP zingah saptawng a thiam ber tiin khawvel ram danga a zin leh tawnhriat a neihna hi President atana a thlanawmna a ni, tiin an fak hle.

Vice President atana nominate a ni hrim hrim hi mi tam tak mak tih a hlawh hle. A chipui Chin mite ngei ngei pawhin mak an ti hle. Amaherawhchu, NLD hotunu Aung San Suu Kyi hian chhan tha tak neia thlang chhuak a nih a rinawm. Aung San Suu Kyi-i pa hi sipai hotu a ni a, a pa sulhnu hi chuti maia kalsan chu a theih a rinawm loh. Chutih rualin democracy tlangaupuia champion-pui tum a ni bawk a; chumi tur chuan a MP zinga kum 20 chuang zet sipai lo ni tawh, Pu Henry Van Thio hi a langsar ta hle niin a ngaih theih. Chu mai ni lovin, Burma ram chhunga hel pawl lian Kachin, Karen leh Mon ho leh sipai inkahnaah hian Pu Henry Van Thio hi a tel kim vek tawh a, heng helho tudai turin ani tluka tha hi NLD party MP dang zingah an awm lo hrim hrim bawk a ni.

New York Times pawhin, “Pi Aung San Suu Kyi-i hian mi rintlakte hnenah chauh mawhphurhna a pe thin,” tiin an lo sawi tawh a. Chu vangin, Pu Henry Van Thio thlan chhuah a ni hi, a rinzia tilangtu pakhat a ni a, President a nih theihna kawng a inhawng zau zual hle.

Myanmar President thlan ni tur hi March ni 17 a nih tur thu sipai lam hotu pakhat Zaw Min Thaik chuan chanchinbumite a hrilh. President thlang thei hi member mi 657 an ni a, heng zinga mi 390 chu NLD party atangin an ni. Sawrkar ding lai atangin mi 166 an awm a, 101 dang hi party tenau dang an ni thung. Chutiang a nih avang chuan Myanmar President tur hi NLD party atangin a nih ngei a rinawm.

Vice President atana thlan a nih hnua a chenna ina an kawmnaah, “Vice President atana nominate i nih thu i hriatin engtin nge i awm?” tih zawhna chu, “Ni li kal ta khan he hmun pawimawh hi Aung San Suu Kyi chuan min sawi hmuh tawh a, ka awih phal lo a ni ber. Kan Chin state hi state dang nena khaikhin chuan hmasawnna lamah a la hnufum hle, mahse, Chin state tan ka theihtawp chhuah ka tum. Ka chhungte pawhin min thlawpin min chhuang em em a ni,” tiin a chhang.

Hnam tenau zawng zawngte tana lawmna ni a nih thu sawiin, “Ka lawm takzet a, hnam tenau zawk atanga Vice President atana min nominate hi, Aung San Suu Kyi-i’n keini hnam tenau zawkte min ngaihsakzia a tihlanna a ni. Hnam tenau zawkte leh kan ram tan theihtawp ka chhuah dawn a ni,” tiin Pu Henry Van Thio chuan a sawi bawk a ni.

An chhungkua

Comments

Popular Posts

Mizoram-ah Chanakya IAS Academy

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 -  Lalremruata Chhangte Mizo thalaite’n UPSC leh MPSC  exam hrang hrang hmachhawn tumin theihtawp an chhuah a, tun hnaiah exam tum zirlaite’n coaching class kal an intihhmuh nasa a, thil intihhmuhah chuan a tha lam tak ni pawhin a lang. Kan ramah sawrkar hna nghet leh tha thawh tur a vàn avangin heti lamah pawh hian kan thalaite an kal na ta niin a hmuh theih. Hmanah chuan Mizorama coaching class mumal taka kalna awm hmasa ber pawl chu Study Forum, Chanmari, Aizawl ami hi a ni awm e. Tunah pawh hian pangngai takin a la kal zel a, zirlai chher chhuah pawh an ngah tawh viau a ni. Kum 2009-2011 chhung khan Mizoram Youth Commission (MYC) kaltlangin Lord Krishna Mission (IAS Academy) chu chah chhuah a lo ni tawh a, hemi tum hian sawrkarin cheng nuai 33 lai a sêng nghe nghe a, thalai thahnem takin an chhawr tangkai em em a ni. Sawrkar sum harsatna avangin he academy hi kalpui zel theih a ni ta lo. Chumi hnuah Aizawl-ah mimalin co...

Zopa technology a sang lua e!

ZORAM TODAY | March 1-14, 2016 Mizote eizawnna pui ber chu lo neih a ni tih kan hre theuh awm e. Ram mipui za zela sawmsarih bawr vel lai hi kut hnathawka eizawng kan ni a, chung zinga a tam zawk chuan tlangram lo neih (Shifting cultivation) kan la buaipui bawk. Pi leh pu hun lai ata tawh tun thlengin lo nei tura pawimawh hmasa ber lo vah leh hlo thlawh nikhuaa hman tur chempui leh tuthlawh bak kan la nei meuh lo. A nachang hre deuhin chemkawm/kawi an hman tawk a. Hmasawnna hmuh tur a vang hle.  Pu HV Lalzuimawia, Salem veng chuan loneitute tha sên leh thawh chhuah inmil lohzia hriain kum 2004 chho vel atangin hmanraw tangkai tur khawl siam a buaipui ngat ngat a, tunah chuan a hlawhtlinna phochhuah theihin a awm ta. Kum eng emaw zat a lo buaipui tawh dan chanchin hi a ngaihnawm a, zir tham a tling takzet. Zoram Today chuan a chênna inah kan zu tlawh a... Aizawl Venghnuaia pianga seilian, Pu Zuia hian khawvel mi ropui tam takte ang bawkin zirna lamah chhuan tur a nei lo va, paw...

'Game Changers of the Decade' te zinga thlan Mizo tlangval chu

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 Vanlalruatkima Hrahsel (@Mizohican & Sandman) hi Aizawl Chaltlang veng-a Pu V.L. Rema fapa niin pawl 3 a nih atangin Mizoram pawnah lehkha a zir a, St. Thomas Boys School, Calcutta-a a zir hnuah Montfort School, Tamil Nadu lamah a insawn leh a. School a zir zawh hnuah PSG Tech Coimbatore-ah Computer Science Engineering zir lehin, a zawh hnuah CAT coaching class a kal a, CAT exam a pek hnuin IIM-Bangalore-ah a lut leh a ni. IIM-Bangalore 2nd year a zir kumin UPSC coaching class a kal tan a ni. Chumi hnuah a tuina lam advertising-ah a chhungte phalna ngeia thawkin, Webchutney-ah a lut a, tun thleng hian a eizawnna lamah a la kal tluang zel a ni. Amah Vanlalruatkima Hrahsel chu! National Games Developer Conference, Pune, 2014 Kum tam tak India rama Digital Advertising Agency changtlung berte zing ami ‘Webchutney’-a a thawh hnuin a thiante nen mobile games development company an din a, a hmingah ‘FITH Media’ tih an vuah. Mobil...

Mobile phone i tlo zawk nan

ZORAM TODAY | September 15-5 October, 2015 Tunlaiah mobile phone tel lovin kan awm hleithei tawh lo a ni ber a. Mobile phone changkang tak tak a lo chhuak a, smartphone chi hrang hrangah application changkang leh tunlai ber ber kan dah ta rup mai. Kan nitin nuna a pawimawh tawh em avangin, mobile phone hi a tangkai a, engtin nge hmang ila a daih rei ang le? Mobile phone reng reng battery hmang a nih vek avangin battery chungchang han sawi hmasa ila. Mobile phone battery hi chi hrang hrang awm mah se, tunlaiah chuan Li-Ion hi hman lar ber a ni. He battery hi a thar lei zawh hlimah, a tlangpuiin darkar 4-5 chhung charge ngei ngei tur a ni. Hman vat kan duh thin avangin a thar tirha a charge mamawh zat pawh charge hman lovin kan khawih thin a, hei hian battery a titlo lo. Battery leh phone insîkna hi thlatin vawi khat tal tihfai ziah a tha hle. Charge pawh hi duh hun hunah charge tur a ni lo. A battery a zawh hma deuh, 9% vel a la awm lai hian charge chauh tur a ni a, battery e...

Scientist sang rual hmaa paper present-tu Krista Roluahpuia

ZORAM TODAY | October 20-2 November, 2015 International Conference lian, professor leh scientist a sang tel inhmuhkhawmna, September ni 15-18, 2015-a neih EMRS Fall Meeting 2015, Warsaw University of Technology, Warsaw-ah Mizo tlangval pakhat chuan paper pahnih a zu present a. Chu tlangval chu a chanchin kan chhiar tur Krista Roluahpuia, Pu K. Liannawla fapa, Mualbu (L), Lawngtlai District mi a ni.   A paper pakhat zawkah chuan Ge1-xSnx quantum heterostructure chhunga atom inremkhawm dan a zir chian chu a present a. Molecular Beam Epitaxy hmanga quantum heterostructure nei tura atom an remkhawm dan te, tin, a bik takin temperature hniam lutuk atom an rem avanga thil lo danglam bik dan te leh Atom te chu tha chakna, entirnan lumna hmanga tha an pekin engtin nge an lo danglam tih a zirchianna chu a zu present a ni. Pakhat zawkah chuan Ge1-xSnx chu quantum well anga siamin a chhah zawng chu de Broglie wavelength (kan hriatthiam theih nan electron wavelength a ni ber mai) an...