Skip to main content

Myanmar mite Zohnahthlak val pekin an awm ta

ZORAM TODAY | March 15-4 April, 2016
March ni 11, 2016 khan Myanmar ram Vice President atan Zohnahthlak ngei mai Pu Henry Van Thio chu thlan a ni a, amah hi Aung San Suu Kyi party, National League for Democracy (NLD) party mi a ni. Hetianga mahnia ro inrelna ram (independent country)-a Zohnahthlak mi vice president ni thei hmasa ber a ni awm e.

Pu Henry-a hi August ni 9, 1958 khan Mizoram dep, Farkawn chhak lawk, Burma ram chhung Thantlang district-a Tuikir khuaah a piang a, a pa chu Pu Liantluanga a ni a, a nu chu Pi Ngunpari a ni. A pianna khua hi in 100 pawh tling lo a ni.

An khuaah hian Primary School a zir zo va, an khuaah hian pawl sarih thleng chauh kalin Matric erawh Chin state khawpui Hakha High School atangin a pass a ni. Hemi hnu hian Yangon leh Mandalay lamah zirna a chhunzawm zel a.  BA (Geography) a zawh hnuin Law lamah diploma a zo leh bawk.

Matric a pass hnuin Burma sipai-ah a lut a, inkahna tam takah a tel a, hnehna a chanpui thin. Sipaiah hian major rank a kai hman a; ram chhunga hmun 7 ngawtah a awm kual hman a ni. Burma sipaiah chuan kristiante chuan major chung lam an kai thei tawh lo va, Buddhist-a an inleh phawt a ngai thin. Mi thenkhat chuan, a kaisan theih tawh loh avanga bang angin an sawi a, pension-a chhuak anga sawi an awm bawk. Amah pawhin, “Kristian leh tlangmi (hnam tenau zawk) ka nih avangin ka thiante rualin ka rank a sang thei tawh lo,” a ti nghe nghe.

Mizoram Siata khua Pu J. Ralbuaia, Burma rama UPC kohhran dintu fanu, Dr. Sui Hluani nen an innei a, fa pathum, mipa pahnih leh hmeichhia pakhat an nei tawh a, A nupui Sui Hluani hi medical doctor USA atanga zir chhuak a ni a; a fate nen New Zealand-ah lehkha zirin an awm mek a, a nupui hian Ph.D a ti mek bawk. Kum 2009 khan Philippines-ah International Graduate School of Leadership-ah a zir a, kum 2010 khan New Zealand-ah hun eng emaw ti chhung a awm bawk. Philippines-ah hian a zirlai a zir zo lo a ni.

Burma sipai atanga a chhuah hnu hian Mandalay-a Virginia Company-ah Deputy Manager hna a thawk a, hetah hian kum 5 vel zet a thawk hman. Heta a thawh hnu hian Bilyiin zu siamna factory-ah manager hna a thawk bawk.

Pu Henry Van Thio hi politics-ah mi thar a ni. Burma sawrkarin democracy kalkawng a rawn zawh tan khan politics-a luh a tum nghal a, hemi atan pawh a inbuatsaih nasa hle. Chin mi, ram danga awm, politics hre deuhte chu eng party-a luh nge tha ber ang, tiin a râwn kual nasa hle. Tichuan, Aung San Suu Kyi-i party National League for Democracy (NLD) party zawmin, nikum 2015 November thlaa Burma Upper House ‘Amyotha Hluttaw’ inthlanah NLD party hmingin Chin state-a Thantlang Constituency No. 3 atangin a ding a, a khingpuite chiang taka hnehin a tling ta a ni.

Hetih lai hian tuman Pu Henry Van Thio hi NLD-in Vice President atan an nominate ang tih an ring pha lo. A hming hria pawh an la tam hek lo. Nimahsela, March ni 10, 2016 khan Myanmar Upper House, Amyotha Hluttaw an tiha Vice President atan NLD chuan a nominate a, a tuk March ni 11, 2016-a Vice President thlannaah vote 167-ah vote 148 a hmu a, a khingpui The Union Solidarity and Development Party (USDP) candidate U Khing Aung Myin chu chiang takin a hneh a ni. Myanmar hian Vice President pathum neiin, an Upper House leh Lower House member atangin pakhat ve ve bakah sipai lam aiawhin pakhat an thlang chhuak thin.

Burma Vice President atana Henry Van Thio, kristian mi thlan a ni ta chu buddhist-ho chuan an duh lo nasa mai a, an duh lohna pawh social network lamah an lantir nasa hle. Chutiangin duh lohna lantir mah se, March ni 13, 2016-ah khan Vice President a nih theih leh nih theih loh endiktute chuan ‘Vice President a nih theih lohna tur a awm lo ve’ an ti ta a, March ni 14-ah parliament-ah nemngheh a ni ta a ni.

Burma constitution-ah hian President hi an thlang nghal ngawt lo va, Vice President tur pathum an thlang chhuak hmasa phawt thin. Upper House leh Lower House-in Vice President pakhat ve ve an thlan chhuah hnuah sipai lamin Vice President tur pakhat an thlang chhuak leh bawk. Chung Vice President pathumte chu Presidential nominate an ni nghal a, an pathum atangin Parliament-ah President tur thlan chhuah an ni chauh thin.

Burma ram President ni tur chuan ‘ram venhimna lamah thiamna a nei tur a ni’ tih a awm a; NLD atanga Vice President thlan tlin pakhat zawk hian he thiamna hi a neih loh avangin Pu Henry Van Thio tan Burma President nih theihna chance a sang hle. Amah hre chiangtute chuan, NLD party MP zingah saptawng a thiam ber tiin khawvel ram danga a zin leh tawnhriat a neihna hi President atana a thlanawmna a ni, tiin an fak hle.

Vice President atana nominate a ni hrim hrim hi mi tam tak mak tih a hlawh hle. A chipui Chin mite ngei ngei pawhin mak an ti hle. Amaherawhchu, NLD hotunu Aung San Suu Kyi hian chhan tha tak neia thlang chhuak a nih a rinawm. Aung San Suu Kyi-i pa hi sipai hotu a ni a, a pa sulhnu hi chuti maia kalsan chu a theih a rinawm loh. Chutih rualin democracy tlangaupuia champion-pui tum a ni bawk a; chumi tur chuan a MP zinga kum 20 chuang zet sipai lo ni tawh, Pu Henry Van Thio hi a langsar ta hle niin a ngaih theih. Chu mai ni lovin, Burma ram chhunga hel pawl lian Kachin, Karen leh Mon ho leh sipai inkahnaah hian Pu Henry Van Thio hi a tel kim vek tawh a, heng helho tudai turin ani tluka tha hi NLD party MP dang zingah an awm lo hrim hrim bawk a ni.

New York Times pawhin, “Pi Aung San Suu Kyi-i hian mi rintlakte hnenah chauh mawhphurhna a pe thin,” tiin an lo sawi tawh a. Chu vangin, Pu Henry Van Thio thlan chhuah a ni hi, a rinzia tilangtu pakhat a ni a, President a nih theihna kawng a inhawng zau zual hle.

Myanmar President thlan ni tur hi March ni 17 a nih tur thu sipai lam hotu pakhat Zaw Min Thaik chuan chanchinbumite a hrilh. President thlang thei hi member mi 657 an ni a, heng zinga mi 390 chu NLD party atangin an ni. Sawrkar ding lai atangin mi 166 an awm a, 101 dang hi party tenau dang an ni thung. Chutiang a nih avang chuan Myanmar President tur hi NLD party atangin a nih ngei a rinawm.

Vice President atana thlan a nih hnua a chenna ina an kawmnaah, “Vice President atana nominate i nih thu i hriatin engtin nge i awm?” tih zawhna chu, “Ni li kal ta khan he hmun pawimawh hi Aung San Suu Kyi chuan min sawi hmuh tawh a, ka awih phal lo a ni ber. Kan Chin state hi state dang nena khaikhin chuan hmasawnna lamah a la hnufum hle, mahse, Chin state tan ka theihtawp chhuah ka tum. Ka chhungte pawhin min thlawpin min chhuang em em a ni,” tiin a chhang.

Hnam tenau zawng zawngte tana lawmna ni a nih thu sawiin, “Ka lawm takzet a, hnam tenau zawk atanga Vice President atana min nominate hi, Aung San Suu Kyi-i’n keini hnam tenau zawkte min ngaihsakzia a tihlanna a ni. Hnam tenau zawkte leh kan ram tan theihtawp ka chhuah dawn a ni,” tiin Pu Henry Van Thio chuan a sawi bawk a ni.

An chhungkua

Comments

Popular Posts

Scientist sang rual hmaa paper present-tu Krista Roluahpuia

ZORAM TODAY | October 20-2 November, 2015 International Conference lian, professor leh scientist a sang tel inhmuhkhawmna, September ni 15-18, 2015-a neih EMRS Fall Meeting 2015, Warsaw University of Technology, Warsaw-ah Mizo tlangval pakhat chuan paper pahnih a zu present a. Chu tlangval chu a chanchin kan chhiar tur Krista Roluahpuia, Pu K. Liannawla fapa, Mualbu (L), Lawngtlai District mi a ni.   A paper pakhat zawkah chuan Ge1-xSnx quantum heterostructure chhunga atom inremkhawm dan a zir chian chu a present a. Molecular Beam Epitaxy hmanga quantum heterostructure nei tura atom an remkhawm dan te, tin, a bik takin temperature hniam lutuk atom an rem avanga thil lo danglam bik dan te leh Atom te chu tha chakna, entirnan lumna hmanga tha an pekin engtin nge an lo danglam tih a zirchianna chu a zu present a ni. Pakhat zawkah chuan Ge1-xSnx chu quantum well anga siamin a chhah zawng chu de Broglie wavelength (kan hriatthiam theih nan electron wavelength a ni ber mai) an...

Mizoram-ah Chanakya IAS Academy

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 -  Lalremruata Chhangte Mizo thalaite’n UPSC leh MPSC  exam hrang hrang hmachhawn tumin theihtawp an chhuah a, tun hnaiah exam tum zirlaite’n coaching class kal an intihhmuh nasa a, thil intihhmuhah chuan a tha lam tak ni pawhin a lang. Kan ramah sawrkar hna nghet leh tha thawh tur a vàn avangin heti lamah pawh hian kan thalaite an kal na ta niin a hmuh theih. Hmanah chuan Mizorama coaching class mumal taka kalna awm hmasa ber pawl chu Study Forum, Chanmari, Aizawl ami hi a ni awm e. Tunah pawh hian pangngai takin a la kal zel a, zirlai chher chhuah pawh an ngah tawh viau a ni. Kum 2009-2011 chhung khan Mizoram Youth Commission (MYC) kaltlangin Lord Krishna Mission (IAS Academy) chu chah chhuah a lo ni tawh a, hemi tum hian sawrkarin cheng nuai 33 lai a sêng nghe nghe a, thalai thahnem takin an chhawr tangkai em em a ni. Sawrkar sum harsatna avangin he academy hi kalpui zel theih a ni ta lo. Chumi hnuah Aizawl-ah mimalin co...

Zahawma : Rising Star of Indian Football

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 - Fela Ngente Sawi tur ber pawh  ka hre lo!” Manchester  United-a training  thei tura a tling chiah chu a lawm bawk a ni ang, a nghilh dup a ni ber. Ni, eng football club fan pawh ni la, khawvela club lian ber zinga mi Manchester United stadium ‘Old Trafford’-a thut luh ve ringawt pawh inchhuanna tham a tling. Hetah hian kumina kum 15 tling tur Zahawma chuan kar khat chhung training a nei. A tirah chuan Subedar Lalpianthara leh Pi Baby Lalrintluangi te fa naupang zawk Vanlalzahawma hi December ni 29, 2000 khan Kolasib Hospital-ah a piang a. Chutih lai chuan Thingdawl Hmarveng-a an thenawm khawvengte chuan kumpinu lalrama football la pêt tur a ni tih an hre lawk bik kher lo vang!  Delhi lamah A pa hnathawhna (Assam Regiment) avangin Mizoram an chhuahsan a tul a, kum 2004 February thlaah an chhungkuain West Bengal lamah an insuan lailawk a. Kum thum an awm hnuin Delhi-ah an insawn leh a, tun thleng hian an la a...

Mahni intihlum lai video-in record

ZORAM TODAY | November 3-16, 2015 October ni 25, 2015-a Agra khawpuia hmeichhe pakhat, kum 27 mi intihlum chuan a intihlum lai chu mobile phone-in a record mauh mai! He hmeichhia hi Neha Yadav niin Dayalbagh-a an chênna hmunah a intihlum a, Yatesh Yadav-a nupui a ni. Hemi ni, Pathianni hian an t henawmte phone a t anga a pasal biain, engtikah mah a hmuh tawh loh tur thu a hrilh a. Inah let lehin a thu hnuhnung a ziak a, ceiling-ah a inkhaihlum ta a ni. A nupuiin a biak hnu hian Yatesh chu a rang a rangin a tlan haw nghal a, a nupui hi thiin a hmu ta a. Hemi hnu hian a nupui thu hnuhnung ziah te, a mobile phone record te a hmu a; an t henawmte chuan police kovin thil awmdan an hrilh nghal a ni. Neha hian a thu hnuhnungah, a nu leh pate’n an hmuh duh loh thu leh a huat thu te a ziak nghe nghe.  

Hmuchhuaktu Prof. Lalnuntluanga

ZORAM TODAY | September 15-5 October, 2015 - Fela Ngente Prof. Lalnuntluanga, Mizoram University-a Dean, Students’ Welfare (DSW) ni lai leh, Environmental Science Department-a professor ni mek chuan research scholar eng emaw zat kaihruaiin a hnuaiah hian mi pathumin Ph.D an zo tawh a, Ph.D scholar kaihhruai (guide) mek mi 8 lai a nei bawk. A hnuaiah vek hian M.Sc. dessertation submit tawh mi 20 chuang an awm tawh. Prof. Lalnuntluanga hi September ni 24, 1975 khan Aizawl-ah a piang a, unau 8 zinga a upa ber a ni. Naupang harhvang leh duhawm tak niin Zemabawk Venglai-ah a seilian bawk. Zirna kawngah a tluang em em a, Nursery atanga Ph.D a zawh thak thlengin Mizoram chhungah vek a zir a ni. Ama insawi dan takah Durtlang pelin lehkha a zir ve ngai lo! Academic line-ah chuan Mizoram tihmingthatute zinga mi a ni a, zirtirna mai bakah zirbingna (research) lamah a kal nasa em em a, a thawhpuite leh a nauteho nen thil thar eng emaw zat an hmuchhuak tawh a, tun hnaiah sangha chi (spe...