Skip to main content

Khawvela politician hlawhtling naupang te

ZORAM TODAY | November 17-30, 2015 - Fela Ngente

AMC inthlan a hnai tawh hle mai a, candidate zingah thalai, la naupang zawk tak takte hmel pawh a lang nual mai. Mizo thalaite hian eng ang chiahin nge kan ram politics-ah hian hmun kan chan a, eng ang chiahin nge ring kan rawlh ve chu a hretute theuh kan ni awm e. Khawvel ram dangah hian thalaite hian eng ang takin nge an ram inrelbawlnaah ring an lo rawlh ve i’n thlir thuak teh ang. 

Proscovia Alengot Oromait
Kum 19 mi chauh a nih laia 2012-a Uganda Parliament member atana thlan tlin Proscovia Alengot Oramait hi January ni 1, 1993 khan a piang a, Usuk County, Katakwi District atanga thlan tlin niin National Resistance Movement (Party) aiawh a ni a, Uganda ram mai ni lo, Africa khawmualpui pumpuia Parliament Member naupang ber a ni a, tunah hian kum 21 mi chauh a la ni! A tlinna bialah hian a pa Michael Oromait (RIP) chu July ni 21, 2012 thleng khan M.P a lo ni tawh nghe nghe. 
Proscovia hian a pa hniakhnung zuiin environment, hriselna (health policy), mipa leh hmeichhe intluktlanna (gender issue) leh zirna (education) chungchangah hma a la nasa hle a, high school a zawh hlim hlawta thlan tlin a nih avangin tunah hian Uganda Christian University-ah Mass Communication Department-ah a inziak lut leh a, theihtawpa zir zawm zel a tum. 

A naupan lai chuan an ram president nih a châk hle thin a, M.P atana thlan tlin a nih tâkah chuan a naupan avanga sawichhiatna a tawk nasa hle a, nimahsela, chu lam chu en lovin an ram tan theihtawp chhuah chhunzawm zel a tum zawk a ni.

Uganda ramah hian thalai an tam hle a, 50% chu kum 15 hnuai lam an ni a, 78% chuang lai hi kum 30 la tling lo an ni bawk, mi thiamte chhut danin an ramah hian politician naupang tak tak an la awm belh zel dawna rin a ni.

Anton Amadé Abele
Kum 18 mi chauh a nih laia Swedish Parliament member ni tura thlan tlin Anton Amadé Abele hi kum 1992, January ni 10 khan a piang a, politics-a a tui chhoh dan hi a ngaihnawm viau mai. 2007 kuma Stockholm khawpuia party (intihhlimna)-na hmuna thah Riccardo Campogiani (kum 16) chungchang avangin facebook-ah khawlaia intihbuaina leh tualthahna duh lohzia lantirna group ‘Bevara oss från gatuvåldet’ (save us from street violence) siamin member sing chuang an awm nghal thuai a, a hnu lawkah helam hawi program hi a siam chhunzawm bawk a, nasa taka thawkin awmze nei zawkin hma a la zel a, kum 2007 khan Munich khawpuia MTV Europe Music Awards sem tumin ‘Free Your Mind Award’ (Human Rights lama thawk thate dawn chi) a dawng nghe nghe.
2010 a Sweden ram General Election neihah Moderate Party aiawha dingin Culture and Sports Minister ni lai Lena Adelsohn Liljeroth chu Stockholm Country bialah a khing thla nghal hial a, hetih lai hian kum 18 mi chauh niin Sweden rama M.P naupang ber a ni.

Kum 2014 general election-ah erawh a ding zui ta lem lo va, M.P a nih hmaa a hmalaknate chu Parliament member ni chung chuan tih chhunzawm harsa a ti deuh niin a sawi. Zalen taka human rights lama inhman chhunzawm leh chu a duhthusam ber a ni.

Alex B. Morse
Halyoke khawpui, Massachusetts, U.S.A-a Mayor naupang ber ni tura thlan tlin Alex B. Morse hi January ni 29, 1989 khan a piang a, neih inangte zalenna taka an inkawp theihna rama cheng a ni bawk a, amah hi tuai/pherh (gay) a ni a. April, 2015 khan a mipatpui Edwin Cruz Vargas, engineer tlangval nen an inhual nghe nghe. 
Kum 2011 khan kum 22 mi niin Mayor atan thlan tlin a ni a, Mayor ni lai Elaine Pluta a khing thla a ni. Kum 2013-ah thlan nawn leh a ni bawk. High School a kal lai atang tawhin LGBT (Lesbian, Gay, Bisexual, Transgender/Tuai leh patil zalenna) chungchangah nasa takin a lo campaign daih tawh a ni. Thlan tlin a nih chiah hian an khawpui economic dinhmun siamtha turin nasa takin hma a la nghal a ni.

Wyatt Beau Roy
Australia rama Liberal National Party of Queensland (LNP) mi leh sa Wyatt hi kum 1990, May ni 22 khan a lo piang a, Brisbane hmar lama Strawberry huan (firm) a seilian a ni. Melbourne-a La Trobe University-ah te, University of Queensland-ah te lehkha zir thinin Political Science leh international relations subject tuipui em emtu a ni.
Kum 2010 Australian House of Representatives inthlanah thlan tlin niin Australian Parliament member naupang ber a ni. September, 2015 khan Assistant Minister for Innovation atan ruat a ni leh bawk a, kumpinu ram chhung (commonwealth)-a minister naupang ber (Kum 25) a ni nghe nghe. Ani pawh hi neih inang inkawp (same sex marriage) thlawp tlattu a ni a; Parliament rorelnaa Conscience Vote (Party-in a tihbuai loh, mahni chhia leh tha hriatna hmanga thuthlukna siam) duhtu a ni bawk.

Comments

Popular Posts

Mizoram-ah Chanakya IAS Academy

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 -  Lalremruata Chhangte Mizo thalaite’n UPSC leh MPSC  exam hrang hrang hmachhawn tumin theihtawp an chhuah a, tun hnaiah exam tum zirlaite’n coaching class kal an intihhmuh nasa a, thil intihhmuhah chuan a tha lam tak ni pawhin a lang. Kan ramah sawrkar hna nghet leh tha thawh tur a vàn avangin heti lamah pawh hian kan thalaite an kal na ta niin a hmuh theih. Hmanah chuan Mizorama coaching class mumal taka kalna awm hmasa ber pawl chu Study Forum, Chanmari, Aizawl ami hi a ni awm e. Tunah pawh hian pangngai takin a la kal zel a, zirlai chher chhuah pawh an ngah tawh viau a ni. Kum 2009-2011 chhung khan Mizoram Youth Commission (MYC) kaltlangin Lord Krishna Mission (IAS Academy) chu chah chhuah a lo ni tawh a, hemi tum hian sawrkarin cheng nuai 33 lai a sêng nghe nghe a, thalai thahnem takin an chhawr tangkai em em a ni. Sawrkar sum harsatna avangin he academy hi kalpui zel theih a ni ta lo. Chumi hnuah Aizawl-ah mimalin co...

Zopa technology a sang lua e!

ZORAM TODAY | March 1-14, 2016 Mizote eizawnna pui ber chu lo neih a ni tih kan hre theuh awm e. Ram mipui za zela sawmsarih bawr vel lai hi kut hnathawka eizawng kan ni a, chung zinga a tam zawk chuan tlangram lo neih (Shifting cultivation) kan la buaipui bawk. Pi leh pu hun lai ata tawh tun thlengin lo nei tura pawimawh hmasa ber lo vah leh hlo thlawh nikhuaa hman tur chempui leh tuthlawh bak kan la nei meuh lo. A nachang hre deuhin chemkawm/kawi an hman tawk a. Hmasawnna hmuh tur a vang hle.  Pu HV Lalzuimawia, Salem veng chuan loneitute tha sên leh thawh chhuah inmil lohzia hriain kum 2004 chho vel atangin hmanraw tangkai tur khawl siam a buaipui ngat ngat a, tunah chuan a hlawhtlinna phochhuah theihin a awm ta. Kum eng emaw zat a lo buaipui tawh dan chanchin hi a ngaihnawm a, zir tham a tling takzet. Zoram Today chuan a chênna inah kan zu tlawh a... Aizawl Venghnuaia pianga seilian, Pu Zuia hian khawvel mi ropui tam takte ang bawkin zirna lamah chhuan tur a nei lo va, paw...

'Game Changers of the Decade' te zinga thlan Mizo tlangval chu

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 Vanlalruatkima Hrahsel (@Mizohican & Sandman) hi Aizawl Chaltlang veng-a Pu V.L. Rema fapa niin pawl 3 a nih atangin Mizoram pawnah lehkha a zir a, St. Thomas Boys School, Calcutta-a a zir hnuah Montfort School, Tamil Nadu lamah a insawn leh a. School a zir zawh hnuah PSG Tech Coimbatore-ah Computer Science Engineering zir lehin, a zawh hnuah CAT coaching class a kal a, CAT exam a pek hnuin IIM-Bangalore-ah a lut leh a ni. IIM-Bangalore 2nd year a zir kumin UPSC coaching class a kal tan a ni. Chumi hnuah a tuina lam advertising-ah a chhungte phalna ngeia thawkin, Webchutney-ah a lut a, tun thleng hian a eizawnna lamah a la kal tluang zel a ni. Amah Vanlalruatkima Hrahsel chu! National Games Developer Conference, Pune, 2014 Kum tam tak India rama Digital Advertising Agency changtlung berte zing ami ‘Webchutney’-a a thawh hnuin a thiante nen mobile games development company an din a, a hmingah ‘FITH Media’ tih an vuah. Mobil...

Mobile phone i tlo zawk nan

ZORAM TODAY | September 15-5 October, 2015 Tunlaiah mobile phone tel lovin kan awm hleithei tawh lo a ni ber a. Mobile phone changkang tak tak a lo chhuak a, smartphone chi hrang hrangah application changkang leh tunlai ber ber kan dah ta rup mai. Kan nitin nuna a pawimawh tawh em avangin, mobile phone hi a tangkai a, engtin nge hmang ila a daih rei ang le? Mobile phone reng reng battery hmang a nih vek avangin battery chungchang han sawi hmasa ila. Mobile phone battery hi chi hrang hrang awm mah se, tunlaiah chuan Li-Ion hi hman lar ber a ni. He battery hi a thar lei zawh hlimah, a tlangpuiin darkar 4-5 chhung charge ngei ngei tur a ni. Hman vat kan duh thin avangin a thar tirha a charge mamawh zat pawh charge hman lovin kan khawih thin a, hei hian battery a titlo lo. Battery leh phone insîkna hi thlatin vawi khat tal tihfai ziah a tha hle. Charge pawh hi duh hun hunah charge tur a ni lo. A battery a zawh hma deuh, 9% vel a la awm lai hian charge chauh tur a ni a, battery e...

Scientist sang rual hmaa paper present-tu Krista Roluahpuia

ZORAM TODAY | October 20-2 November, 2015 International Conference lian, professor leh scientist a sang tel inhmuhkhawmna, September ni 15-18, 2015-a neih EMRS Fall Meeting 2015, Warsaw University of Technology, Warsaw-ah Mizo tlangval pakhat chuan paper pahnih a zu present a. Chu tlangval chu a chanchin kan chhiar tur Krista Roluahpuia, Pu K. Liannawla fapa, Mualbu (L), Lawngtlai District mi a ni.   A paper pakhat zawkah chuan Ge1-xSnx quantum heterostructure chhunga atom inremkhawm dan a zir chian chu a present a. Molecular Beam Epitaxy hmanga quantum heterostructure nei tura atom an remkhawm dan te, tin, a bik takin temperature hniam lutuk atom an rem avanga thil lo danglam bik dan te leh Atom te chu tha chakna, entirnan lumna hmanga tha an pekin engtin nge an lo danglam tih a zirchianna chu a zu present a ni. Pakhat zawkah chuan Ge1-xSnx chu quantum well anga siamin a chhah zawng chu de Broglie wavelength (kan hriatthiam theih nan electron wavelength a ni ber mai) an...