Skip to main content

Sponsor lohvin temporary ILP pe chhuak thei tawh dawn

ZORAM TODAY | November 3-16, 2015
Hnam lian zawk leh tam zawkte chimralna lak ata Mizoram Mizote kan him theihna tura siam, Inner Line Regulation chu siam danglam a ni a, hei hi Mizote tan a pawi thei ang em, tih zawhna lian tak a awm mek.

October ni 16, 2015 khan Mizoram Chief Secretary Lalmalsawma chuan notification (No. F.22016/56/2011-HMP) a tichhuak a, chu a notification chhuah chu Mizoram-a hnam dang lut turte tana temporary ILP an pek thin chu sponsorship tel kher lo pawha pe chhuak tura hriattirna a ni:

“In the interest of the public, the Government of Mizoram is pleased to relax Para 4 of the ILP Guidelines and hereby authorize R.C, New Delhi, Addl. R.C, Kolkatta, Jt. R.C/Dy. R.C, Mumbai, Guwahati, Shillong and Silchar to issue Temporary ILP without sponsorship to the non-indigeneous person for entering into Mizoram with immediate effect and until further order” tiin.

Mizoram sawrkarin 8.9.2006-a Gazette a tih chhuahah Inner Line Regulation guidelines tarlan niin No. 1 (2)-ah temporary ILP chungchang tarlan a ni a. Hetah hian temporary ILP pe chhuak theitu tur tarlan niin, temporary ILP hmanga Mizorama hnam dang (non-indigeneous) lutte hi ni 15 aia rei lo chauh an awm theih thu a chuang a; temporary ILP dilna application tarlanah sponsor-tu hming leh address dahna tur a awm bawk. Tuna Chief Secretary notification chhuah anga sponsor-tu awm lova temporary ILP pek chhuah a nih chuan, Mizoram-ah hian hnam dang an pun belh hle rin a ni. Kum 1986-a MNF leh India sawrkar inremna (Memorundum of Settlement) Article 8-ah ‘Inner Line Regulation’ state sawrkar râwn lova siamthat emaw, tihbo emaw  a ni lovang’ tiin tar lan a ni a; state sawrkar hian tihdanglam theihna nei mah se, a nawm a maka tihdanglam a nih fo chuan he ILP hi a la nghing nge nge dawn niin a lang.

Mizo Hnam inhung bingna dan tia sawi mai theih ILP hi Bengal Eastern Frontier Regulation 1873 behchhana siam a ni a, he dan Act 5 of 1873-ah hian regulate dan tur a inziak a, chumi zulzui chuan Home Department hian guidelines a siam thin a, kum 1995 atang phei kha chuan council of minister-in an approve hnuah official gazette-in notification pawh chhuah a ni tawh nghe nghe a ni. He dan tlawhchhana permit (ILP) nei lova Mizorama hnamdang (non-mizo) an awm a niha hmuhchhuah (detect) an nih hian thawn haw emaw dan anga man emaw an ni thin.
 Mimal ILP sponsor tam zual 10-te (24.8.2015)

ILP hian dodalna a lo tawk ve tawh a. UT kan neih (1972) atang khan a hluar tan a. Dodalna karah Non Trading Regulation pawh kha tihsei a ni a, kum 1977 leh 1987 velah te pawh khan, RAP hmathehin Inner Line Regulation hian beihna a tawk thin. A langsar hnaivai deuh chu, kum 2008-a North East Plains Trader and Youth Federation-in a dodal kha a ni. June ni 2, 2008-a Inner Line Permit khinna Guwahati High Court-a an thehluh avangin June ni 13, 2008-ah high court chuan ILP hmang tawh rih  lo tura khapna thupek a chhuah a nih kha.

ILP hi sponsor theih zat bituk a awm a, mi pakhat (private) tan tum khatah mi 10 zel sponsor theih a ni a, sawrkar department/PSU/firm/company tan tum khatah mi 100 zel sponsor theih a ni thung. Tunah hian Mizoram puma ILP nei zat chiah hriat a harsa hle a, ILP nei lo hi engtik lai pawhin man tur an awm reng a ni. Mizoram Police-te’na kumin chhung, September ni 6 thlenga ILP nei lo case an register zat hi 46 niin, thawn haw hi mi 242 lai an awm a, tlawmngai pawlte’n eng emaw zat man an nei bawk. 

ZORAM TODAY-in RTI Act hmanga a zawhna, H. Lalhmingthanga, State Public Information Officer & Sub-Divisional Officer (Sadar), Aizawl District-in a chhan danin, ILP nei chunga hnam dang sumdawng awm hi mi 26 lai an awm. Chungte chu a hnuaia mite hi an ni: 


 Inner Line Regulation guidelines point 8 (1)-in a tarlan danin, sawrkarin [guidelines-ah chuan Mizo District Council leh Autonomous District Councils (Lai, Chakma leh Lakher) tia tarlan a ni] a pek chhuah Permanent Trade License neite tan ILP hi kum 1 chhung hman theih niin, kum 3 aia rei lo a ni thung. Hemi hun chhung a zawh hnuah kum khat chhung atan zel pawhsei theih a ni bawk. Tin, Permanent Trade License neitute hian an hnathawk-tu atan tum khatah hnam dang (non-indigeneous) mi pathum aia tam lo an sponsor thei bawk.

ILP nei sumdawng mi 26 zinga pakhat tih loh chu Aizawl-a mi vek an ni a, pahnih hian Mizo hmingin dawr an siam a, a dang pawh Mizo hming anga ngaih theih dawr siam an awm bawk. An hming diktak hmanga Trade License nei thei si, Mizo hminga dawr an siam leh thei hi thil mak tak a ni a, license issue-tute thiam loh niin a lang.

Aizawl-ah ringawt pawh hnam dang siam dawr a tam hle a, a bikin restaurant a tam hle. Heng mite Trade License leh Inner Line Permit hi a khât tawka endik fo a tha hle a, an Trade License a lo valid tawh lo a nih chuan ILP nei mah se, dân bawhchhia an ni tho tho. Tin, an mi chhawrte hi ILP an neih leh neih loh bakah, a sponsor-tu hriatchian a tha hle a; ILP pe chhuaktu lam fimkhur tawk loh vang emaw, tihsual palh emaw avanga sponsor theih zat aia tam sponsor hi thil awm thei a ni bawk. 

----------------------
ZIRLAI PAWL LEH ILP 

ILP nei lo dap chhuah leh dân lova sumdawng dap chhuah kawngah zirlai pawl pahnih Mizo Zirlai Pawl (MZP) leh Mizo Students’ Union (MSU) te an thawhhlawk hle a, YMA pawhin hmun thenkhatah ILP nei lo an dap chang a awm thin bawk.

MZP hian kum tin hnam dang ILP nei lo dap chhuah beihpui an thlak ziah a, mi thahnem tak an man chhuak thin a. Hei bakah hian kumin, 2015 March thla atang khan Mizo Thalai Pawl (MTP) nena tangkawpin dân lova hnam dang sumdawng dap chhuah beihpui an thlak a, dawr 30 chuang zet chu an khar a ni.

Mizo Students Union (MSU) pawhin kumin, 2015 September thla khan hnam dang ILP nei lo an dap a, zingkar khatah mi 20 zet an man chhuak a, heng mite hi police kutah hlan vek an ni. 

Comments

Popular Posts

Mizoram-ah Chanakya IAS Academy

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 -  Lalremruata Chhangte Mizo thalaite’n UPSC leh MPSC  exam hrang hrang hmachhawn tumin theihtawp an chhuah a, tun hnaiah exam tum zirlaite’n coaching class kal an intihhmuh nasa a, thil intihhmuhah chuan a tha lam tak ni pawhin a lang. Kan ramah sawrkar hna nghet leh tha thawh tur a vàn avangin heti lamah pawh hian kan thalaite an kal na ta niin a hmuh theih. Hmanah chuan Mizorama coaching class mumal taka kalna awm hmasa ber pawl chu Study Forum, Chanmari, Aizawl ami hi a ni awm e. Tunah pawh hian pangngai takin a la kal zel a, zirlai chher chhuah pawh an ngah tawh viau a ni. Kum 2009-2011 chhung khan Mizoram Youth Commission (MYC) kaltlangin Lord Krishna Mission (IAS Academy) chu chah chhuah a lo ni tawh a, hemi tum hian sawrkarin cheng nuai 33 lai a sêng nghe nghe a, thalai thahnem takin an chhawr tangkai em em a ni. Sawrkar sum harsatna avangin he academy hi kalpui zel theih a ni ta lo. Chumi hnuah Aizawl-ah mimalin co...

Zopa technology a sang lua e!

ZORAM TODAY | March 1-14, 2016 Mizote eizawnna pui ber chu lo neih a ni tih kan hre theuh awm e. Ram mipui za zela sawmsarih bawr vel lai hi kut hnathawka eizawng kan ni a, chung zinga a tam zawk chuan tlangram lo neih (Shifting cultivation) kan la buaipui bawk. Pi leh pu hun lai ata tawh tun thlengin lo nei tura pawimawh hmasa ber lo vah leh hlo thlawh nikhuaa hman tur chempui leh tuthlawh bak kan la nei meuh lo. A nachang hre deuhin chemkawm/kawi an hman tawk a. Hmasawnna hmuh tur a vang hle.  Pu HV Lalzuimawia, Salem veng chuan loneitute tha sên leh thawh chhuah inmil lohzia hriain kum 2004 chho vel atangin hmanraw tangkai tur khawl siam a buaipui ngat ngat a, tunah chuan a hlawhtlinna phochhuah theihin a awm ta. Kum eng emaw zat a lo buaipui tawh dan chanchin hi a ngaihnawm a, zir tham a tling takzet. Zoram Today chuan a chênna inah kan zu tlawh a... Aizawl Venghnuaia pianga seilian, Pu Zuia hian khawvel mi ropui tam takte ang bawkin zirna lamah chhuan tur a nei lo va, paw...

'Game Changers of the Decade' te zinga thlan Mizo tlangval chu

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 Vanlalruatkima Hrahsel (@Mizohican & Sandman) hi Aizawl Chaltlang veng-a Pu V.L. Rema fapa niin pawl 3 a nih atangin Mizoram pawnah lehkha a zir a, St. Thomas Boys School, Calcutta-a a zir hnuah Montfort School, Tamil Nadu lamah a insawn leh a. School a zir zawh hnuah PSG Tech Coimbatore-ah Computer Science Engineering zir lehin, a zawh hnuah CAT coaching class a kal a, CAT exam a pek hnuin IIM-Bangalore-ah a lut leh a ni. IIM-Bangalore 2nd year a zir kumin UPSC coaching class a kal tan a ni. Chumi hnuah a tuina lam advertising-ah a chhungte phalna ngeia thawkin, Webchutney-ah a lut a, tun thleng hian a eizawnna lamah a la kal tluang zel a ni. Amah Vanlalruatkima Hrahsel chu! National Games Developer Conference, Pune, 2014 Kum tam tak India rama Digital Advertising Agency changtlung berte zing ami ‘Webchutney’-a a thawh hnuin a thiante nen mobile games development company an din a, a hmingah ‘FITH Media’ tih an vuah. Mobil...

Mobile phone i tlo zawk nan

ZORAM TODAY | September 15-5 October, 2015 Tunlaiah mobile phone tel lovin kan awm hleithei tawh lo a ni ber a. Mobile phone changkang tak tak a lo chhuak a, smartphone chi hrang hrangah application changkang leh tunlai ber ber kan dah ta rup mai. Kan nitin nuna a pawimawh tawh em avangin, mobile phone hi a tangkai a, engtin nge hmang ila a daih rei ang le? Mobile phone reng reng battery hmang a nih vek avangin battery chungchang han sawi hmasa ila. Mobile phone battery hi chi hrang hrang awm mah se, tunlaiah chuan Li-Ion hi hman lar ber a ni. He battery hi a thar lei zawh hlimah, a tlangpuiin darkar 4-5 chhung charge ngei ngei tur a ni. Hman vat kan duh thin avangin a thar tirha a charge mamawh zat pawh charge hman lovin kan khawih thin a, hei hian battery a titlo lo. Battery leh phone insîkna hi thlatin vawi khat tal tihfai ziah a tha hle. Charge pawh hi duh hun hunah charge tur a ni lo. A battery a zawh hma deuh, 9% vel a la awm lai hian charge chauh tur a ni a, battery e...

Scientist sang rual hmaa paper present-tu Krista Roluahpuia

ZORAM TODAY | October 20-2 November, 2015 International Conference lian, professor leh scientist a sang tel inhmuhkhawmna, September ni 15-18, 2015-a neih EMRS Fall Meeting 2015, Warsaw University of Technology, Warsaw-ah Mizo tlangval pakhat chuan paper pahnih a zu present a. Chu tlangval chu a chanchin kan chhiar tur Krista Roluahpuia, Pu K. Liannawla fapa, Mualbu (L), Lawngtlai District mi a ni.   A paper pakhat zawkah chuan Ge1-xSnx quantum heterostructure chhunga atom inremkhawm dan a zir chian chu a present a. Molecular Beam Epitaxy hmanga quantum heterostructure nei tura atom an remkhawm dan te, tin, a bik takin temperature hniam lutuk atom an rem avanga thil lo danglam bik dan te leh Atom te chu tha chakna, entirnan lumna hmanga tha an pekin engtin nge an lo danglam tih a zirchianna chu a zu present a ni. Pakhat zawkah chuan Ge1-xSnx chu quantum well anga siamin a chhah zawng chu de Broglie wavelength (kan hriatthiam theih nan electron wavelength a ni ber mai) an...