Skip to main content

Sponsor lohvin temporary ILP pe chhuak thei tawh dawn

ZORAM TODAY | November 3-16, 2015
Hnam lian zawk leh tam zawkte chimralna lak ata Mizoram Mizote kan him theihna tura siam, Inner Line Regulation chu siam danglam a ni a, hei hi Mizote tan a pawi thei ang em, tih zawhna lian tak a awm mek.

October ni 16, 2015 khan Mizoram Chief Secretary Lalmalsawma chuan notification (No. F.22016/56/2011-HMP) a tichhuak a, chu a notification chhuah chu Mizoram-a hnam dang lut turte tana temporary ILP an pek thin chu sponsorship tel kher lo pawha pe chhuak tura hriattirna a ni:

“In the interest of the public, the Government of Mizoram is pleased to relax Para 4 of the ILP Guidelines and hereby authorize R.C, New Delhi, Addl. R.C, Kolkatta, Jt. R.C/Dy. R.C, Mumbai, Guwahati, Shillong and Silchar to issue Temporary ILP without sponsorship to the non-indigeneous person for entering into Mizoram with immediate effect and until further order” tiin.

Mizoram sawrkarin 8.9.2006-a Gazette a tih chhuahah Inner Line Regulation guidelines tarlan niin No. 1 (2)-ah temporary ILP chungchang tarlan a ni a. Hetah hian temporary ILP pe chhuak theitu tur tarlan niin, temporary ILP hmanga Mizorama hnam dang (non-indigeneous) lutte hi ni 15 aia rei lo chauh an awm theih thu a chuang a; temporary ILP dilna application tarlanah sponsor-tu hming leh address dahna tur a awm bawk. Tuna Chief Secretary notification chhuah anga sponsor-tu awm lova temporary ILP pek chhuah a nih chuan, Mizoram-ah hian hnam dang an pun belh hle rin a ni. Kum 1986-a MNF leh India sawrkar inremna (Memorundum of Settlement) Article 8-ah ‘Inner Line Regulation’ state sawrkar râwn lova siamthat emaw, tihbo emaw  a ni lovang’ tiin tar lan a ni a; state sawrkar hian tihdanglam theihna nei mah se, a nawm a maka tihdanglam a nih fo chuan he ILP hi a la nghing nge nge dawn niin a lang.

Mizo Hnam inhung bingna dan tia sawi mai theih ILP hi Bengal Eastern Frontier Regulation 1873 behchhana siam a ni a, he dan Act 5 of 1873-ah hian regulate dan tur a inziak a, chumi zulzui chuan Home Department hian guidelines a siam thin a, kum 1995 atang phei kha chuan council of minister-in an approve hnuah official gazette-in notification pawh chhuah a ni tawh nghe nghe a ni. He dan tlawhchhana permit (ILP) nei lova Mizorama hnamdang (non-mizo) an awm a niha hmuhchhuah (detect) an nih hian thawn haw emaw dan anga man emaw an ni thin.
 Mimal ILP sponsor tam zual 10-te (24.8.2015)

ILP hian dodalna a lo tawk ve tawh a. UT kan neih (1972) atang khan a hluar tan a. Dodalna karah Non Trading Regulation pawh kha tihsei a ni a, kum 1977 leh 1987 velah te pawh khan, RAP hmathehin Inner Line Regulation hian beihna a tawk thin. A langsar hnaivai deuh chu, kum 2008-a North East Plains Trader and Youth Federation-in a dodal kha a ni. June ni 2, 2008-a Inner Line Permit khinna Guwahati High Court-a an thehluh avangin June ni 13, 2008-ah high court chuan ILP hmang tawh rih  lo tura khapna thupek a chhuah a nih kha.

ILP hi sponsor theih zat bituk a awm a, mi pakhat (private) tan tum khatah mi 10 zel sponsor theih a ni a, sawrkar department/PSU/firm/company tan tum khatah mi 100 zel sponsor theih a ni thung. Tunah hian Mizoram puma ILP nei zat chiah hriat a harsa hle a, ILP nei lo hi engtik lai pawhin man tur an awm reng a ni. Mizoram Police-te’na kumin chhung, September ni 6 thlenga ILP nei lo case an register zat hi 46 niin, thawn haw hi mi 242 lai an awm a, tlawmngai pawlte’n eng emaw zat man an nei bawk. 

ZORAM TODAY-in RTI Act hmanga a zawhna, H. Lalhmingthanga, State Public Information Officer & Sub-Divisional Officer (Sadar), Aizawl District-in a chhan danin, ILP nei chunga hnam dang sumdawng awm hi mi 26 lai an awm. Chungte chu a hnuaia mite hi an ni: 


 Inner Line Regulation guidelines point 8 (1)-in a tarlan danin, sawrkarin [guidelines-ah chuan Mizo District Council leh Autonomous District Councils (Lai, Chakma leh Lakher) tia tarlan a ni] a pek chhuah Permanent Trade License neite tan ILP hi kum 1 chhung hman theih niin, kum 3 aia rei lo a ni thung. Hemi hun chhung a zawh hnuah kum khat chhung atan zel pawhsei theih a ni bawk. Tin, Permanent Trade License neitute hian an hnathawk-tu atan tum khatah hnam dang (non-indigeneous) mi pathum aia tam lo an sponsor thei bawk.

ILP nei sumdawng mi 26 zinga pakhat tih loh chu Aizawl-a mi vek an ni a, pahnih hian Mizo hmingin dawr an siam a, a dang pawh Mizo hming anga ngaih theih dawr siam an awm bawk. An hming diktak hmanga Trade License nei thei si, Mizo hminga dawr an siam leh thei hi thil mak tak a ni a, license issue-tute thiam loh niin a lang.

Aizawl-ah ringawt pawh hnam dang siam dawr a tam hle a, a bikin restaurant a tam hle. Heng mite Trade License leh Inner Line Permit hi a khât tawka endik fo a tha hle a, an Trade License a lo valid tawh lo a nih chuan ILP nei mah se, dân bawhchhia an ni tho tho. Tin, an mi chhawrte hi ILP an neih leh neih loh bakah, a sponsor-tu hriatchian a tha hle a; ILP pe chhuaktu lam fimkhur tawk loh vang emaw, tihsual palh emaw avanga sponsor theih zat aia tam sponsor hi thil awm thei a ni bawk. 

----------------------
ZIRLAI PAWL LEH ILP 

ILP nei lo dap chhuah leh dân lova sumdawng dap chhuah kawngah zirlai pawl pahnih Mizo Zirlai Pawl (MZP) leh Mizo Students’ Union (MSU) te an thawhhlawk hle a, YMA pawhin hmun thenkhatah ILP nei lo an dap chang a awm thin bawk.

MZP hian kum tin hnam dang ILP nei lo dap chhuah beihpui an thlak ziah a, mi thahnem tak an man chhuak thin a. Hei bakah hian kumin, 2015 March thla atang khan Mizo Thalai Pawl (MTP) nena tangkawpin dân lova hnam dang sumdawng dap chhuah beihpui an thlak a, dawr 30 chuang zet chu an khar a ni.

Mizo Students Union (MSU) pawhin kumin, 2015 September thla khan hnam dang ILP nei lo an dap a, zingkar khatah mi 20 zet an man chhuak a, heng mite hi police kutah hlan vek an ni. 

Comments

Popular Posts

Mizo tlangval siam android games a hlawhtling

ZORAM TODAY | August 17-31,  2015  July thla chawhnu lama publish, ‘Bajrangi Bhaijaan’ mobile android games chu playstore-a download theiha dah a nih atanga kar hnih hnu lawkah mi nuai thum chuangin an download tawh a, Google Play ‘new free games’-ah pahnihna a ni mek a, action bik free games-ah pakhatna a ni mek bawk. Chu mai a la ni lo, Google Play-a free games awm zawng zawngah 13-na a ni mek; ranking hi active users leh download tam zawng atanga siam a ni ber. He games siamtu hi Chaltlang tlangval Kima @Mizohican a ni a, July ni 11-a tihchhuah a ni. Nikum kum tawp lam khan India rama mobile games development company lar ni chho mek ‘FITH Media’ company chu a thiante nen an din a; tun thlengin playstore-ah games pasarih an publish tawh a, an games siam hmasak pahnih - ‘Nikal Padi: Slumdog Plumber & Pipes Puzzle’ leh ‘Where's My Cat’ tih games-te hi India rama gaming ho zawng zawng hruaitu lu NASSCOM Game Developers Conference (NGDC)-ah ‘Mobile Game of th...

Zahawma : Rising Star of Indian Football

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 - Fela Ngente Sawi tur ber pawh  ka hre lo!” Manchester  United-a training  thei tura a tling chiah chu a lawm bawk a ni ang, a nghilh dup a ni ber. Ni, eng football club fan pawh ni la, khawvela club lian ber zinga mi Manchester United stadium ‘Old Trafford’-a thut luh ve ringawt pawh inchhuanna tham a tling. Hetah hian kumina kum 15 tling tur Zahawma chuan kar khat chhung training a nei. A tirah chuan Subedar Lalpianthara leh Pi Baby Lalrintluangi te fa naupang zawk Vanlalzahawma hi December ni 29, 2000 khan Kolasib Hospital-ah a piang a. Chutih lai chuan Thingdawl Hmarveng-a an thenawm khawvengte chuan kumpinu lalrama football la pêt tur a ni tih an hre lawk bik kher lo vang!  Delhi lamah A pa hnathawhna (Assam Regiment) avangin Mizoram an chhuahsan a tul a, kum 2004 February thlaah an chhungkuain West Bengal lamah an insuan lailawk a. Kum thum an awm hnuin Delhi-ah an insawn leh a, tun thleng hian an la a...

Lalduhoma voice leak in sawi a hlawh. 'MNF a campaign pui!'

ZORAM TODAY: Aizawl, November 7th; 2018 :  Tunhnai khan ZPM Chief Ministerial Candidate Lalduhoma leh BJP hruaitu pakhat telephone-a in biakna âw chu record niin social media ah a pút darh chiam mai a, sawi zui a hlawh thar hle. Hetah hian Lalduhoma hian MNF leh BJP inkar te, BJP leh ZNP/ZPM chungchang a ngaihdan chiang takin a sawi a. Mizoram awm chhung chu engtikahmah MNF te chu an BJP dawn lo ani, tiin BJP erawh tun MLA Inthlan 2018 lo awm turah thawhdun pui a chak thu uar takin a sawi ani. He voice record tu hi hriat ani tawh bawk. ZPM chhungkua-ah he ' voice leak' avang hian inhnialna nasa tak alo awm tawh nia hriat ani. ZNP President Lalduhoma chuan hruaitu dangte hriat lemlohin BJP hruaitu pakhat nen hian telephone hmanga sawi chi nilo thil pawimawh tak tak an sawi tih voice leak ah hian a lang chiang hle. (A hnuaiah hian ngaihthlak tur chhawpchhuah ani.) Lalduhoma chuan Mizoramah MNF a chak poh leh BJP party ṭhanzelna tur chu a ping tial tial dawn ani, tiin ...

Hmuchhuaktu Prof. Lalnuntluanga

ZORAM TODAY | September 15-5 October, 2015 - Fela Ngente Prof. Lalnuntluanga, Mizoram University-a Dean, Students’ Welfare (DSW) ni lai leh, Environmental Science Department-a professor ni mek chuan research scholar eng emaw zat kaihruaiin a hnuaiah hian mi pathumin Ph.D an zo tawh a, Ph.D scholar kaihhruai (guide) mek mi 8 lai a nei bawk. A hnuaiah vek hian M.Sc. dessertation submit tawh mi 20 chuang an awm tawh. Prof. Lalnuntluanga hi September ni 24, 1975 khan Aizawl-ah a piang a, unau 8 zinga a upa ber a ni. Naupang harhvang leh duhawm tak niin Zemabawk Venglai-ah a seilian bawk. Zirna kawngah a tluang em em a, Nursery atanga Ph.D a zawh thak thlengin Mizoram chhungah vek a zir a ni. Ama insawi dan takah Durtlang pelin lehkha a zir ve ngai lo! Academic line-ah chuan Mizoram tihmingthatute zinga mi a ni a, zirtirna mai bakah zirbingna (research) lamah a kal nasa em em a, a thawhpuite leh a nauteho nen thil thar eng emaw zat an hmuchhuak tawh a, tun hnaiah sangha chi (spe...

Khiangawia khualzin kawng

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 - Fela Ngente Kum 1967 a ni a, Thailand rama Yasothon Province-ah chuan loneitu inngaitlawm leh ngilnei tak, taima em em bawk a awm a, a hming chu Yam a ni. An khuaah chuan nula zak thei lo ve tak a awm bawk a, ‘Joei’ tiin an ko thin. Kan hriat awlsam dan tur chuan Yam hi ‘Khiangawia’ kha a ni a, Joei hi ‘Vuani’ tia kan hriat kha a ni! He lemchan hmuhnawm em em hi a thupui chu ‘Yam Yasothon’ a ni a, kum 2005, September ni 8-a an tihchhuah tawh a ni. A hnuah part 2 leh 3 te an siam leh a, tunlaia lar em em hi Yam Yasothon-3 niin kum 2013, August ni 8-a an tihchhuah kha a ni. Yam Yasothon-3 Hei hi Khiangawia film thar ber a ni a, a thawnthu tlangpui chu kan hre nual tawh awm e. Khiangawia leh Vuani te chu an innei chho ta a, an fate pawh an puitling chho tan tawh. An fapa upa zawk Khiangmawia leh Khiangawia bialnu hlui Neihsungi fanu upa zawk Jawr-i te chu an inngaizawng a, Khiangawia fapa naupang zawk Khiangsata leh Neihsungi fanu nau...