Tuai leh patil chungchang hi

ZORAM TODAY | October 6-19 October, 2015

 Tun hnaiah Mizoram-a NGO lian pangate’n tuai leh patil pung chak lutuk ngaimawhin a tul anga hmalak an rel a, Mizo society-in a pawm theih loh thu pawh uar takin an sawi a ni. Hetianga kan tlawmngai pawl liante’n ngaimawha an ruat ta hian ngaihtuahna a tithui hle a, nu leh pate’n kan fate enkawl lama tan kan lak nasat lehzual a tulzia a tilang chiang hle a ni.

Nu leh pa thenkhat chuan fa enkawl uluk pawimawhzia an ngaihtuah pha lo fo. An nun danglamna chu en liam mai lova kawng dik leh thil kalphung hriat chiantir hi an mawhphurhna a ni tih hriaa theihtawp an chhuah a tul ang. Fapa nei nu leh pa thenkhat chuan an fate chu hmeichhe cheiin an chei a, chu chu an nuihpui a, fiamthu anga hlimpui mai te an chîng a. Hei hi thil tha lo zawk a hring a, an fate an lo puitlin hnuah hrehawm ti ngawih ngawihin hun an hman phah thei. Hetiang tih chîng chuan sim a tha hle ang.
 

Mihring kan lo pian chhuah hian kan nihna chhinchhiahna (symbol) chiang tak  ‘sex’-ah mipa leh hmeichhia hriat hranna a lo lan nghal avangin tuai leh patil tura siam kan ni lo tih a chiang hle. Psychologist tam tak chuan, naupang awm dan zirtir that loh vanga lo thleng thei a nih thu te, mihring mizia leh ngainat zawng lo danglam zel khuahkhirh loh leh enkawl that loh vanga he thil hi lo thleng ta niin an ngai a; chuvangin nu leh pate’n fa kan neih tirh atanga zirtirna leh khuahkhirhna tha tawk tak nena kan enkawl a ngai a ni.
 

Heng tuai leh patilte hi an naupan lai atanga enkawlna an dawn danah nu leh pate’n an mawhphurhna an hlen zawh tawk loh vang leh hetiang thil hi thleng thei nia an hriat loh vanga an duh loh dan taka lo awm ta an ni a. A thenin an nihna an zahpui laiin zahpui lo fe fe pawh an kât nuk ang. An danglam avanga thenkhatin inkiltawihna em em an nei loh laiin hrehawm ti taka then leh rual pawh kawm ngam lo leh, khawlai pawh chhuak tha ngam lo hi tam tak an awm. Mahni nunna lak hial hreh loh phah te pawh an awm thei awm e.

Chuvangin a pawl ang zawng a ni emaw, a mimal ang zawng pawhin tuai leh patil chungchanga kan hmalaknaah hian, an vaia hrût rual vek lova anmahni mizia ang zela kan cheibawla kan buaipui thiam a that hle a rinawm. Kan zavaiin hemi kawngah hian tan i la sauh sauh ang u.