Skip to main content

Kutdawh chungin fahrahte nu

ZORAM TODAY | September 15-5 October, 2015 -Kimi Colney
Kan chhungkua leh keimahni thatna tur chauh ngaihtuah reng renga nitin hun kan hman laiin, mi tam tak chuan anmahni pawh inngaihtuah chang lovin an mihringpuite tan an nun leh hun hlu tak an hmang ral ve mek bawk a. He lei vaivut chhir khu theuh theuh pawh kan inang lo hle âwm asin!


Sindhutai Sapkal hi November ni 14, 1948 khan Maharashtra khaw pakhat Pimpri Meghe-ah a piang a. A nu leh pate’n Sindhutai hi an vanduaina leh retheihna tizualtu maiah ngaiin a hming lemah ‘Chindhi’ an vuah hial a, ‘kawrchhe them’ tihna mai a ni. Sindhutai pa, Abhimanji Sathe hian zirna lama hmasawn turin a duh em em a, a nuin remti lo mah se, bawng veng tur anga chhuahtirin sikulah a kaltir thin. An retheih em avangin, pawl li a zawh chuan sikul an chawlhtir ta nge nge a ni.
 
Kum 10 a nihin a chhungte hian kum 30 mi hi pasal atan an neihtir a. A pasal hi a pa ang bawka bawngpu niin Navargaon-a cheng a ni. Kum 20 a tlin meuh chuan fapa 3 a nei tawh nia!
 
Kum 1972 khan, an khawtlang hruaitute leh forest department chu inremsiamin an khaw bawng êk ro, India rama fuel siam chhuahna tura tangkai tak chu sumdawng nana hmangin a hlawkna an tel fai vek thin tih Sindhutai chuan a hre chhuak ta a, hei hian a rilru a tina hle. Heng bawng êkte hi an khaw nuhovin harsa taka an lak khawm hnua an pho ro thin a ni.
 
Hei hi thuneitute a hriattir a, thuneitute chuan dân thar siamin he thil tha lo tak chu tihtawp a ni ta a. A hnathawh avangin nuho pawhin an thawh hah man tel thei ta bawk. Nimahsela, thil tha a tih hi a tan vanduaina thlentu mai a ni. An khawtlang hruaitu pakhat, Damdaji Asatkar chu a lawm lo hle a, Sindhutai fa pa lai mek chu ama fa niin a chhal a, a pasal in a kalsan phah ta a. A fa hi bawng inah buaipuiin harsa takin a hring a, fa a hrin hnuah a nu awmna panin kein kilometre tam tak a kal a, mahse, a nu chuan barah a lo khawn lo va.
 
A beidawng em em a, intihhlum a duh ut ut hial mai. Duhthlan tur dang neiah a inhre ta lo va, rail chawlhhmunah kut a dawh a, a nitin ei tur a hmu chhuak thin a ni. Hetia harsa leh rethei taka nun a hman lai hian amah anga hrehawm tuarte tana thil tih theih hi a châk em em thin.
Kutdawha a kal kualnaah naupang tam tak, an nu leh pa tel lova khawsa khawngaihthlak tak tak an lo tamzia a hre chiang ta hle a, heng naupangte hi a fa anga ngaiin, thahnemngai lehzuala kutdawhin a enkawl chho ta a.
 
Hun te a kal zel a, Sindhutai chu fahrah a hmuh remchang apiangte nu ni turin a inpe ta tawp a. Mak tak maiin, ama fa, a rila rah ngei chu Shrimant Dagdu Sheth Halwai Trust-ah a pe daih leh lawi si. Hei hi a chhan chu, a fa lak (adopt)-te leh ama fa hrinte inkara inthliarhranna a awm loh nan leh, angkhat veka a en theih nan a ni!
 
A hmasa ber atan Chikhaldara khuaah fahrah naupangte enkawlna hmun a din a, hemi hnu hian hmun dang dangah pawh a din chho zel bawk. A fahrah enkawlte chawm nan hian hmun hrang hrangah thu sawiin kut a dawh kual thin.
 
Hemi hnu hian Sindhutai Sapkal hian a nun pum chu fahrahte tan a hlãn tawp mai a ni. A fahrah enkawlte’n hriselna tha an neih theih nan te, eitur tha an neih theih nante theihtawp chhuahin a thawk tang tang thin a. Vawiin thleng hian fahrah 1050 chuang  enkawl seilian tawhin, makpa 207, mo 36 leh tu 1000 chuang a nei tawh a ni. Khawvela makpa ngah ber a ni hial âwm asin! A fa (fahrah)-te zingah hian mi ropui tak tak, doctor te, zirtirtu te, danhremi te awm tawhin, a then phei chuan fahrah enkawlna an din zui nghe nghe a ni.
 
Kum 80 mi a nihin a pasal, amah kalsan tawh chuan inchhirin ngaihdam a rawn dil a, mahse, Sindhutai chuan, “Kei chu nu ka ni a, chuvang chuan nang pawh fa ang bakin ka en thei lo vang che,” a lo ti a. A pasalin Sindhutai-i fahrah in a tlawh tum pawhin a pasal chu a fa upa ber angin a inhmelhriattir mai a ni.
 
Midangte tana a thawh that em avangin Sindhutai Sapkal hian chawimawina chi hrang hrang 272 teh meuh mai a dawng tawh a, heng a chawimawina dawnte hi fahrah enkawlna in sak nan leh ram lei nan a hmang ral zel bawk.
 
A thil tih that em avangin mite hriat a hlawh zel a, Kum 2010 khan a chanchin behchhanin Marathi film, ‘Mee Sindhutai Sapkal’ tih chu siam a ni a, he movie hi 54th London Film Festival-a chhuah tura thlan zingah a tel nghe nghe.
 
Sindhutai Sapkal hi han en mai chuan, nu naran tak niin a lang a, mahse, a thinlung hmangaihna ngah em em hian mite ngaihsan tlak leh entawn tlakah siamin, he khawvel mi ropuite zinga chhiar tel loh theih a ni ta lo a ni.
 

Comments

Popular Posts

Mizo tlangval siam android games a hlawhtling

ZORAM TODAY | August 17-31,  2015  July thla chawhnu lama publish, ‘Bajrangi Bhaijaan’ mobile android games chu playstore-a download theiha dah a nih atanga kar hnih hnu lawkah mi nuai thum chuangin an download tawh a, Google Play ‘new free games’-ah pahnihna a ni mek a, action bik free games-ah pakhatna a ni mek bawk. Chu mai a la ni lo, Google Play-a free games awm zawng zawngah 13-na a ni mek; ranking hi active users leh download tam zawng atanga siam a ni ber. He games siamtu hi Chaltlang tlangval Kima @Mizohican a ni a, July ni 11-a tihchhuah a ni. Nikum kum tawp lam khan India rama mobile games development company lar ni chho mek ‘FITH Media’ company chu a thiante nen an din a; tun thlengin playstore-ah games pasarih an publish tawh a, an games siam hmasak pahnih - ‘Nikal Padi: Slumdog Plumber & Pipes Puzzle’ leh ‘Where's My Cat’ tih games-te hi India rama gaming ho zawng zawng hruaitu lu NASSCOM Game Developers Conference (NGDC)-ah ‘Mobile Game of th...

Mizoram-ah Chanakya IAS Academy

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 -  Lalremruata Chhangte Mizo thalaite’n UPSC leh MPSC  exam hrang hrang hmachhawn tumin theihtawp an chhuah a, tun hnaiah exam tum zirlaite’n coaching class kal an intihhmuh nasa a, thil intihhmuhah chuan a tha lam tak ni pawhin a lang. Kan ramah sawrkar hna nghet leh tha thawh tur a vàn avangin heti lamah pawh hian kan thalaite an kal na ta niin a hmuh theih. Hmanah chuan Mizorama coaching class mumal taka kalna awm hmasa ber pawl chu Study Forum, Chanmari, Aizawl ami hi a ni awm e. Tunah pawh hian pangngai takin a la kal zel a, zirlai chher chhuah pawh an ngah tawh viau a ni. Kum 2009-2011 chhung khan Mizoram Youth Commission (MYC) kaltlangin Lord Krishna Mission (IAS Academy) chu chah chhuah a lo ni tawh a, hemi tum hian sawrkarin cheng nuai 33 lai a sêng nghe nghe a, thalai thahnem takin an chhawr tangkai em em a ni. Sawrkar sum harsatna avangin he academy hi kalpui zel theih a ni ta lo. Chumi hnuah Aizawl-ah mimalin co...

Zopa technology a sang lua e!

ZORAM TODAY | March 1-14, 2016 Mizote eizawnna pui ber chu lo neih a ni tih kan hre theuh awm e. Ram mipui za zela sawmsarih bawr vel lai hi kut hnathawka eizawng kan ni a, chung zinga a tam zawk chuan tlangram lo neih (Shifting cultivation) kan la buaipui bawk. Pi leh pu hun lai ata tawh tun thlengin lo nei tura pawimawh hmasa ber lo vah leh hlo thlawh nikhuaa hman tur chempui leh tuthlawh bak kan la nei meuh lo. A nachang hre deuhin chemkawm/kawi an hman tawk a. Hmasawnna hmuh tur a vang hle.  Pu HV Lalzuimawia, Salem veng chuan loneitute tha sên leh thawh chhuah inmil lohzia hriain kum 2004 chho vel atangin hmanraw tangkai tur khawl siam a buaipui ngat ngat a, tunah chuan a hlawhtlinna phochhuah theihin a awm ta. Kum eng emaw zat a lo buaipui tawh dan chanchin hi a ngaihnawm a, zir tham a tling takzet. Zoram Today chuan a chênna inah kan zu tlawh a... Aizawl Venghnuaia pianga seilian, Pu Zuia hian khawvel mi ropui tam takte ang bawkin zirna lamah chhuan tur a nei lo va, paw...

MNF-in India constitution zah lo leh palzutah CM puh

ZORAM TODAY: Vawiin May ni 25, 2018 (Zirtawpni) khan MNF party chuan thuchhuah siamin, Dt. 24.5.2018-a Mizoram tlawha lo zin India Vice President Venkaiah Naidu, lo dawngsawng lova programme dang siama Chief Minister ber Lungleia a zin bo daih mai chu an dem tih an sawi a, Constitutional head India President dawttu Vice President lo zin tur hi hun eng emaw chen atanga hriatlawka inruahmanna pawh peihfel sa vek a ni chunga a zinsan duh hi India Constitution zah lohna leh palzutnaah MNF chuan an ngaih thu an thuchhuahah an tarlang.   MNF thuchhuah chuan, Pu Lalthanhawla hi Chief Minister a nihnaa a telna awm tak programme pawimawh zinsan hi a ching hle a. India leh MNF-in inrem avang a, Mizo Hnam Sipaite Aizawl an lo luh ni khan mipui zawng zawngin kan lo hmuak a, Chief Minister ber chu lo awm ngei tur a nih laiin, khami ni khan programme insiam chawpin an nupain Champhaiah an zin daih tawh bawk a ni, an ti.

Advertisement chhuah lovin SSA zirtirtu 58 la

ZORAM TODAY | October 20-2 November, 2015 Sarva Shiksha Abhiyan (SSA), Mizoram hnuaiah kumin 2015 April thla hnu lamah advertisement chhuah lovin zirtirtu leh thawktu dang atan SSA contract scheme hmangin mi 58 lak an ni. Right to Information Act(RTI) hmanga zawhna, Mizoram SSA Mission Additional State Project Director leh State Public Information Officer(SPIO) ni bawk V. Lalsiamthara’n a chhan dan chuan, SSA hnuaia Middle School leh Primary School-a thawk tur hian advertisement chhuah lovin Mamit district-ah 14, Kolasib district-ah 12, Lunglei district-ah 11, Lawngtlai district-ah 8, Aizawl district-ah 6,  Champhai district leh Serchhip district-ah 3 ve ve leh, Saiha district-ah 1 lak an ni. Heng mi 58 te hi UPST(VIII), UPST, Art Instructor, RP(BRC), RP (Subject Specialist) leh RP (CWSN) te niin heng mite hian an hna an zawm vek tawh a ni. Sawrkar hnuaia hna thla thum aia rei thawh dawn chuan district employment exchange kaltlangin hnaruak awm zat leh dil theih dan tur kim...