Skip to main content

Kutdawh chungin fahrahte nu

ZORAM TODAY | September 15-5 October, 2015 -Kimi Colney
Kan chhungkua leh keimahni thatna tur chauh ngaihtuah reng renga nitin hun kan hman laiin, mi tam tak chuan anmahni pawh inngaihtuah chang lovin an mihringpuite tan an nun leh hun hlu tak an hmang ral ve mek bawk a. He lei vaivut chhir khu theuh theuh pawh kan inang lo hle âwm asin!


Sindhutai Sapkal hi November ni 14, 1948 khan Maharashtra khaw pakhat Pimpri Meghe-ah a piang a. A nu leh pate’n Sindhutai hi an vanduaina leh retheihna tizualtu maiah ngaiin a hming lemah ‘Chindhi’ an vuah hial a, ‘kawrchhe them’ tihna mai a ni. Sindhutai pa, Abhimanji Sathe hian zirna lama hmasawn turin a duh em em a, a nuin remti lo mah se, bawng veng tur anga chhuahtirin sikulah a kaltir thin. An retheih em avangin, pawl li a zawh chuan sikul an chawlhtir ta nge nge a ni.
 
Kum 10 a nihin a chhungte hian kum 30 mi hi pasal atan an neihtir a. A pasal hi a pa ang bawka bawngpu niin Navargaon-a cheng a ni. Kum 20 a tlin meuh chuan fapa 3 a nei tawh nia!
 
Kum 1972 khan, an khawtlang hruaitute leh forest department chu inremsiamin an khaw bawng êk ro, India rama fuel siam chhuahna tura tangkai tak chu sumdawng nana hmangin a hlawkna an tel fai vek thin tih Sindhutai chuan a hre chhuak ta a, hei hian a rilru a tina hle. Heng bawng êkte hi an khaw nuhovin harsa taka an lak khawm hnua an pho ro thin a ni.
 
Hei hi thuneitute a hriattir a, thuneitute chuan dân thar siamin he thil tha lo tak chu tihtawp a ni ta a. A hnathawh avangin nuho pawhin an thawh hah man tel thei ta bawk. Nimahsela, thil tha a tih hi a tan vanduaina thlentu mai a ni. An khawtlang hruaitu pakhat, Damdaji Asatkar chu a lawm lo hle a, Sindhutai fa pa lai mek chu ama fa niin a chhal a, a pasal in a kalsan phah ta a. A fa hi bawng inah buaipuiin harsa takin a hring a, fa a hrin hnuah a nu awmna panin kein kilometre tam tak a kal a, mahse, a nu chuan barah a lo khawn lo va.
 
A beidawng em em a, intihhlum a duh ut ut hial mai. Duhthlan tur dang neiah a inhre ta lo va, rail chawlhhmunah kut a dawh a, a nitin ei tur a hmu chhuak thin a ni. Hetia harsa leh rethei taka nun a hman lai hian amah anga hrehawm tuarte tana thil tih theih hi a châk em em thin.
Kutdawha a kal kualnaah naupang tam tak, an nu leh pa tel lova khawsa khawngaihthlak tak tak an lo tamzia a hre chiang ta hle a, heng naupangte hi a fa anga ngaiin, thahnemngai lehzuala kutdawhin a enkawl chho ta a.
 
Hun te a kal zel a, Sindhutai chu fahrah a hmuh remchang apiangte nu ni turin a inpe ta tawp a. Mak tak maiin, ama fa, a rila rah ngei chu Shrimant Dagdu Sheth Halwai Trust-ah a pe daih leh lawi si. Hei hi a chhan chu, a fa lak (adopt)-te leh ama fa hrinte inkara inthliarhranna a awm loh nan leh, angkhat veka a en theih nan a ni!
 
A hmasa ber atan Chikhaldara khuaah fahrah naupangte enkawlna hmun a din a, hemi hnu hian hmun dang dangah pawh a din chho zel bawk. A fahrah enkawlte chawm nan hian hmun hrang hrangah thu sawiin kut a dawh kual thin.
 
Hemi hnu hian Sindhutai Sapkal hian a nun pum chu fahrahte tan a hlãn tawp mai a ni. A fahrah enkawlte’n hriselna tha an neih theih nan te, eitur tha an neih theih nante theihtawp chhuahin a thawk tang tang thin a. Vawiin thleng hian fahrah 1050 chuang  enkawl seilian tawhin, makpa 207, mo 36 leh tu 1000 chuang a nei tawh a ni. Khawvela makpa ngah ber a ni hial âwm asin! A fa (fahrah)-te zingah hian mi ropui tak tak, doctor te, zirtirtu te, danhremi te awm tawhin, a then phei chuan fahrah enkawlna an din zui nghe nghe a ni.
 
Kum 80 mi a nihin a pasal, amah kalsan tawh chuan inchhirin ngaihdam a rawn dil a, mahse, Sindhutai chuan, “Kei chu nu ka ni a, chuvang chuan nang pawh fa ang bakin ka en thei lo vang che,” a lo ti a. A pasalin Sindhutai-i fahrah in a tlawh tum pawhin a pasal chu a fa upa ber angin a inhmelhriattir mai a ni.
 
Midangte tana a thawh that em avangin Sindhutai Sapkal hian chawimawina chi hrang hrang 272 teh meuh mai a dawng tawh a, heng a chawimawina dawnte hi fahrah enkawlna in sak nan leh ram lei nan a hmang ral zel bawk.
 
A thil tih that em avangin mite hriat a hlawh zel a, Kum 2010 khan a chanchin behchhanin Marathi film, ‘Mee Sindhutai Sapkal’ tih chu siam a ni a, he movie hi 54th London Film Festival-a chhuah tura thlan zingah a tel nghe nghe.
 
Sindhutai Sapkal hi han en mai chuan, nu naran tak niin a lang a, mahse, a thinlung hmangaihna ngah em em hian mite ngaihsan tlak leh entawn tlakah siamin, he khawvel mi ropuite zinga chhiar tel loh theih a ni ta lo a ni.
 

Comments

Popular Posts

Mizo tlangval siam android games a hlawhtling

ZORAM TODAY | August 17-31,  2015  July thla chawhnu lama publish, ‘Bajrangi Bhaijaan’ mobile android games chu playstore-a download theiha dah a nih atanga kar hnih hnu lawkah mi nuai thum chuangin an download tawh a, Google Play ‘new free games’-ah pahnihna a ni mek a, action bik free games-ah pakhatna a ni mek bawk. Chu mai a la ni lo, Google Play-a free games awm zawng zawngah 13-na a ni mek; ranking hi active users leh download tam zawng atanga siam a ni ber. He games siamtu hi Chaltlang tlangval Kima @Mizohican a ni a, July ni 11-a tihchhuah a ni. Nikum kum tawp lam khan India rama mobile games development company lar ni chho mek ‘FITH Media’ company chu a thiante nen an din a; tun thlengin playstore-ah games pasarih an publish tawh a, an games siam hmasak pahnih - ‘Nikal Padi: Slumdog Plumber & Pipes Puzzle’ leh ‘Where's My Cat’ tih games-te hi India rama gaming ho zawng zawng hruaitu lu NASSCOM Game Developers Conference (NGDC)-ah ‘Mobile Game of th...

Zahawma : Rising Star of Indian Football

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 - Fela Ngente Sawi tur ber pawh  ka hre lo!” Manchester  United-a training  thei tura a tling chiah chu a lawm bawk a ni ang, a nghilh dup a ni ber. Ni, eng football club fan pawh ni la, khawvela club lian ber zinga mi Manchester United stadium ‘Old Trafford’-a thut luh ve ringawt pawh inchhuanna tham a tling. Hetah hian kumina kum 15 tling tur Zahawma chuan kar khat chhung training a nei. A tirah chuan Subedar Lalpianthara leh Pi Baby Lalrintluangi te fa naupang zawk Vanlalzahawma hi December ni 29, 2000 khan Kolasib Hospital-ah a piang a. Chutih lai chuan Thingdawl Hmarveng-a an thenawm khawvengte chuan kumpinu lalrama football la pêt tur a ni tih an hre lawk bik kher lo vang!  Delhi lamah A pa hnathawhna (Assam Regiment) avangin Mizoram an chhuahsan a tul a, kum 2004 February thlaah an chhungkuain West Bengal lamah an insuan lailawk a. Kum thum an awm hnuin Delhi-ah an insawn leh a, tun thleng hian an la a...

Lalduhoma voice leak in sawi a hlawh. 'MNF a campaign pui!'

ZORAM TODAY: Aizawl, November 7th; 2018 :  Tunhnai khan ZPM Chief Ministerial Candidate Lalduhoma leh BJP hruaitu pakhat telephone-a in biakna âw chu record niin social media ah a pút darh chiam mai a, sawi zui a hlawh thar hle. Hetah hian Lalduhoma hian MNF leh BJP inkar te, BJP leh ZNP/ZPM chungchang a ngaihdan chiang takin a sawi a. Mizoram awm chhung chu engtikahmah MNF te chu an BJP dawn lo ani, tiin BJP erawh tun MLA Inthlan 2018 lo awm turah thawhdun pui a chak thu uar takin a sawi ani. He voice record tu hi hriat ani tawh bawk. ZPM chhungkua-ah he ' voice leak' avang hian inhnialna nasa tak alo awm tawh nia hriat ani. ZNP President Lalduhoma chuan hruaitu dangte hriat lemlohin BJP hruaitu pakhat nen hian telephone hmanga sawi chi nilo thil pawimawh tak tak an sawi tih voice leak ah hian a lang chiang hle. (A hnuaiah hian ngaihthlak tur chhawpchhuah ani.) Lalduhoma chuan Mizoramah MNF a chak poh leh BJP party ṭhanzelna tur chu a ping tial tial dawn ani, tiin ...

Hmuchhuaktu Prof. Lalnuntluanga

ZORAM TODAY | September 15-5 October, 2015 - Fela Ngente Prof. Lalnuntluanga, Mizoram University-a Dean, Students’ Welfare (DSW) ni lai leh, Environmental Science Department-a professor ni mek chuan research scholar eng emaw zat kaihruaiin a hnuaiah hian mi pathumin Ph.D an zo tawh a, Ph.D scholar kaihhruai (guide) mek mi 8 lai a nei bawk. A hnuaiah vek hian M.Sc. dessertation submit tawh mi 20 chuang an awm tawh. Prof. Lalnuntluanga hi September ni 24, 1975 khan Aizawl-ah a piang a, unau 8 zinga a upa ber a ni. Naupang harhvang leh duhawm tak niin Zemabawk Venglai-ah a seilian bawk. Zirna kawngah a tluang em em a, Nursery atanga Ph.D a zawh thak thlengin Mizoram chhungah vek a zir a ni. Ama insawi dan takah Durtlang pelin lehkha a zir ve ngai lo! Academic line-ah chuan Mizoram tihmingthatute zinga mi a ni a, zirtirna mai bakah zirbingna (research) lamah a kal nasa em em a, a thawhpuite leh a nauteho nen thil thar eng emaw zat an hmuchhuak tawh a, tun hnaiah sangha chi (spe...

Khiangawia khualzin kawng

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 - Fela Ngente Kum 1967 a ni a, Thailand rama Yasothon Province-ah chuan loneitu inngaitlawm leh ngilnei tak, taima em em bawk a awm a, a hming chu Yam a ni. An khuaah chuan nula zak thei lo ve tak a awm bawk a, ‘Joei’ tiin an ko thin. Kan hriat awlsam dan tur chuan Yam hi ‘Khiangawia’ kha a ni a, Joei hi ‘Vuani’ tia kan hriat kha a ni! He lemchan hmuhnawm em em hi a thupui chu ‘Yam Yasothon’ a ni a, kum 2005, September ni 8-a an tihchhuah tawh a ni. A hnuah part 2 leh 3 te an siam leh a, tunlaia lar em em hi Yam Yasothon-3 niin kum 2013, August ni 8-a an tihchhuah kha a ni. Yam Yasothon-3 Hei hi Khiangawia film thar ber a ni a, a thawnthu tlangpui chu kan hre nual tawh awm e. Khiangawia leh Vuani te chu an innei chho ta a, an fate pawh an puitling chho tan tawh. An fapa upa zawk Khiangmawia leh Khiangawia bialnu hlui Neihsungi fanu upa zawk Jawr-i te chu an inngaizawng a, Khiangawia fapa naupang zawk Khiangsata leh Neihsungi fanu nau...