Skip to main content

Hmelhriat loh tana nun chân ngam




ZORAM TODAY | October 6-19 October, 2015-Kimi Colney

Tihian han ngaihtuah teh. Hun khirh leh manganthlak tak tawk ta la, i hmelhriat ngai miah lote tan i nunna i pe thei ang em? I duh thlanaah, nangmah nge i kianga mite i dah pawimawh hmasak ber ang?

Neerja Bhanot hi naute hmeltha tak leh duhawm tak niin September ni 7, 1963-ah Rama Bhanot leh Harish Bhanot te hlimna leh lawmna ber ni turin a lo piang a. Fapa pahnih an lo neih tawh avangin fanu neih an duh thu Pathian hnenah an thlen fo va, a nu leh pate tawngtaina chhanna duhawm tak a lo ni ta a ni.

 
A nun hman chhoh dan tawi tê han sawi ila. Neerja Bhanot hi Sacred Heart School, Chandigarh-ah leh Bombay Scottish High School-ah te zirna kawng a zawh a. Kum 1985-ah March thla khan Neerja Bhanot hian inngaihzawng lawk lem lovin arrange marriage an tih ang khan pasal a lo nei tawh a, Gulf lamah a zui a ni. Hun hlimawm leh hmangaihna chatuan tawmpui tura a ngaih a pasal chu a rin dan a lo ni hauh lo mai. Dowry chungchangah lungawi lovin a pasal hian a tiduhdah em em a, tichuan, thla hnih lek a ral hnuah an inthen leh ta a ni. 

Hetia an nupa boruak a chhiat takah chuan an khaw lam, Mumbai-ah hawin, modelling lamah te a lut tan a. Chu chu duhtawk lovin, flight attendant hna thawk turin Pan Am Airline-ah dilna a thehlut a, diltu singkhat dawn zinga thlan chhuah pawlah a tel ve hlauh mai. A tlin hnuah training turin Miami-ah an thawn a, mahse, hetah hian flight attendant training tura kal si kha a thiamna leh a theihnain a tlin em avang in flight purser, thlawhna chhunga hna chelh zinga thu pawl ni turin an lo ruat nghal a ni.
 
Hetia Neerja Bhanot-in senior flight purser nihna pawimawh tak a chelh lai hian an thlawhnain buaina lian tak a tawk ta hlauh mai le! Kum 1986, September ni 5, a kum sawmhnih pathum tlinna hma lawk a ni a, Pan Am flight 73 chu chhum karah a thlawk ta vang vang mai. He thlawhnaa chuangte’n an hriat miah loh chu, an zingah khan ‘Abu Nidal Organization’ tih terrorist group, Libya ram mite an thu ve reng tih hi a ni. Chung mite chu rawng taka chein chu thlawhna chu an hruai kawi (hijack) ta a. He thlawhnaa chuang (passenger)-te’n an hriat loh pakhat leh dang chu, an zingah angel anga rilru tha leh duhawm em em pu chu a thu ve reng a ni tih hi.

Lei an thlen hnuin he thlawhna pilot, co-pilot leh chief engineer-te chu thlawhna passenger 400 chuangte chu phatsanin an tlanbo va, chuvangin Neerja Bhanot chuan thlawhna chhung mawhphurna a kutah a la a, thlawhna chuangte nun chhanhim a nih theihna turin a tih theih ang ang chu a ti kual char char a.
 
Heng terrorist-te’na an tinzawn ber chu American mi niin, chungmite an hriat theih nan passenger-te chu an passport khawnsak vek turin Neerja Bhanot chu an hrilh a, mahse, ani chuan an thu awih duh lovin, passenger-te passport chu a ti riral vek a. Chu chu a nunna atan hlauhawm tak a ni.

Darkar 17 vel a liam hnu chuan chung terrorist-te chuan an silai leh puakthei chi hrang hrang hmangin midang  an rikrap tan ta a. Chutiang thil a thlen mek lai chuan Neerja chuan a rang thei ang berin emergency exit a hawng nghal a, passenger tam tak chu a chhanchhuak ta phawt mai.

Silaia an kaha hliam na tak a tawrh hnu pawhin a natna a ngaihtuah hman lo, passenger-te himna ngaihtuahin theihtawp a la chhuah fan a, a tam thei ang ber chhanchhuah kha a tum a ni tawp mai. Thlawhna atanga tlan chhuah tum an hmuh chuan terrorist-te chuan kah mai an tum thin a, chu chu Neerja Bhanot chuan ngaingam lovin, an silai kaw hmaah a lo ding thin a, a nunna chu a passenger-te tan a tawktawrh thin. Chumi a nih avang chuan silaimu pawh a dawng ve nual a. An han chhanchhuah meuh chuan silaimu pathum ngawt chu a taksain a lo dawng hman a, damdawiin lam pana an hruai laiin a hnuk a chat ta a ni.
 
Ni hnih hnu lawka pianchampha lawma kum 23 tling mai tawh tur a ni a; September ni 7-ah chuan a chhungte’n hlim takin an lo hmuak ang a, hlim takin pianchampha an lawmho dial dial ang chu tia ruahmanna an neih mek laiin, chu ni-ah ngei mai chuan Neerja ruang chu an hmuak ta zawk a, a hmelthat vanglai takin Neerja chuan midang tan a nun a hlãn ta a ni.

Passenger dam chhuakte’n an theihnghilh theih ngai loh, an hriat reng chu, Neerja Bhanoti nui hmel kha a ni. An sawi dan chuan, “Rilru mangang leh beidawng taka kan awm lai pawhin, ani chu a lo nui sáng reng a, hei hian min thlamuan em em a ni. Hliam a tawrh hnu pawhin, a tih theih apiang chu a la ti tang tang reng a, ani hi kan buaina tawh laia kan hero a ni,” an ti.

He nula hmeltha tak, hmabak êng tak nei mek dinhmunah ding la, kristian-te’n kan vengte hmangaih tura kan inzirtir ang hian, kan bula mi kan kan hriat hauh si lohte tan nunna kan hlãn ve ngam ang em le?

Neerja Bhanat thiltih hian mi ngaihsan a hlawh em em a, tunah hian a chanchin behchhana movie siam tum mek a ni. A thih hnu hian chawimawina thahnem tak a dawng tawh a, chung zingah chuan ‘Ashoka Chakra Award’ leh ‘Justice for Crime Award’ te a tel a ni.
 

Comments

Popular Posts

Mizoram-ah Chanakya IAS Academy

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 -  Lalremruata Chhangte Mizo thalaite’n UPSC leh MPSC  exam hrang hrang hmachhawn tumin theihtawp an chhuah a, tun hnaiah exam tum zirlaite’n coaching class kal an intihhmuh nasa a, thil intihhmuhah chuan a tha lam tak ni pawhin a lang. Kan ramah sawrkar hna nghet leh tha thawh tur a vàn avangin heti lamah pawh hian kan thalaite an kal na ta niin a hmuh theih. Hmanah chuan Mizorama coaching class mumal taka kalna awm hmasa ber pawl chu Study Forum, Chanmari, Aizawl ami hi a ni awm e. Tunah pawh hian pangngai takin a la kal zel a, zirlai chher chhuah pawh an ngah tawh viau a ni. Kum 2009-2011 chhung khan Mizoram Youth Commission (MYC) kaltlangin Lord Krishna Mission (IAS Academy) chu chah chhuah a lo ni tawh a, hemi tum hian sawrkarin cheng nuai 33 lai a sêng nghe nghe a, thalai thahnem takin an chhawr tangkai em em a ni. Sawrkar sum harsatna avangin he academy hi kalpui zel theih a ni ta lo. Chumi hnuah Aizawl-ah mimalin co...

Zopa technology a sang lua e!

ZORAM TODAY | March 1-14, 2016 Mizote eizawnna pui ber chu lo neih a ni tih kan hre theuh awm e. Ram mipui za zela sawmsarih bawr vel lai hi kut hnathawka eizawng kan ni a, chung zinga a tam zawk chuan tlangram lo neih (Shifting cultivation) kan la buaipui bawk. Pi leh pu hun lai ata tawh tun thlengin lo nei tura pawimawh hmasa ber lo vah leh hlo thlawh nikhuaa hman tur chempui leh tuthlawh bak kan la nei meuh lo. A nachang hre deuhin chemkawm/kawi an hman tawk a. Hmasawnna hmuh tur a vang hle.  Pu HV Lalzuimawia, Salem veng chuan loneitute tha sên leh thawh chhuah inmil lohzia hriain kum 2004 chho vel atangin hmanraw tangkai tur khawl siam a buaipui ngat ngat a, tunah chuan a hlawhtlinna phochhuah theihin a awm ta. Kum eng emaw zat a lo buaipui tawh dan chanchin hi a ngaihnawm a, zir tham a tling takzet. Zoram Today chuan a chênna inah kan zu tlawh a... Aizawl Venghnuaia pianga seilian, Pu Zuia hian khawvel mi ropui tam takte ang bawkin zirna lamah chhuan tur a nei lo va, paw...

'Game Changers of the Decade' te zinga thlan Mizo tlangval chu

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 Vanlalruatkima Hrahsel (@Mizohican & Sandman) hi Aizawl Chaltlang veng-a Pu V.L. Rema fapa niin pawl 3 a nih atangin Mizoram pawnah lehkha a zir a, St. Thomas Boys School, Calcutta-a a zir hnuah Montfort School, Tamil Nadu lamah a insawn leh a. School a zir zawh hnuah PSG Tech Coimbatore-ah Computer Science Engineering zir lehin, a zawh hnuah CAT coaching class a kal a, CAT exam a pek hnuin IIM-Bangalore-ah a lut leh a ni. IIM-Bangalore 2nd year a zir kumin UPSC coaching class a kal tan a ni. Chumi hnuah a tuina lam advertising-ah a chhungte phalna ngeia thawkin, Webchutney-ah a lut a, tun thleng hian a eizawnna lamah a la kal tluang zel a ni. Amah Vanlalruatkima Hrahsel chu! National Games Developer Conference, Pune, 2014 Kum tam tak India rama Digital Advertising Agency changtlung berte zing ami ‘Webchutney’-a a thawh hnuin a thiante nen mobile games development company an din a, a hmingah ‘FITH Media’ tih an vuah. Mobil...

Mobile phone i tlo zawk nan

ZORAM TODAY | September 15-5 October, 2015 Tunlaiah mobile phone tel lovin kan awm hleithei tawh lo a ni ber a. Mobile phone changkang tak tak a lo chhuak a, smartphone chi hrang hrangah application changkang leh tunlai ber ber kan dah ta rup mai. Kan nitin nuna a pawimawh tawh em avangin, mobile phone hi a tangkai a, engtin nge hmang ila a daih rei ang le? Mobile phone reng reng battery hmang a nih vek avangin battery chungchang han sawi hmasa ila. Mobile phone battery hi chi hrang hrang awm mah se, tunlaiah chuan Li-Ion hi hman lar ber a ni. He battery hi a thar lei zawh hlimah, a tlangpuiin darkar 4-5 chhung charge ngei ngei tur a ni. Hman vat kan duh thin avangin a thar tirha a charge mamawh zat pawh charge hman lovin kan khawih thin a, hei hian battery a titlo lo. Battery leh phone insîkna hi thlatin vawi khat tal tihfai ziah a tha hle. Charge pawh hi duh hun hunah charge tur a ni lo. A battery a zawh hma deuh, 9% vel a la awm lai hian charge chauh tur a ni a, battery e...

Scientist sang rual hmaa paper present-tu Krista Roluahpuia

ZORAM TODAY | October 20-2 November, 2015 International Conference lian, professor leh scientist a sang tel inhmuhkhawmna, September ni 15-18, 2015-a neih EMRS Fall Meeting 2015, Warsaw University of Technology, Warsaw-ah Mizo tlangval pakhat chuan paper pahnih a zu present a. Chu tlangval chu a chanchin kan chhiar tur Krista Roluahpuia, Pu K. Liannawla fapa, Mualbu (L), Lawngtlai District mi a ni.   A paper pakhat zawkah chuan Ge1-xSnx quantum heterostructure chhunga atom inremkhawm dan a zir chian chu a present a. Molecular Beam Epitaxy hmanga quantum heterostructure nei tura atom an remkhawm dan te, tin, a bik takin temperature hniam lutuk atom an rem avanga thil lo danglam bik dan te leh Atom te chu tha chakna, entirnan lumna hmanga tha an pekin engtin nge an lo danglam tih a zirchianna chu a zu present a ni. Pakhat zawkah chuan Ge1-xSnx chu quantum well anga siamin a chhah zawng chu de Broglie wavelength (kan hriatthiam theih nan electron wavelength a ni ber mai) an...