Skip to main content

Office of Profit: Mithiamte'n eng nge an sawi?

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015

Hriata Chhangte, Mining Engineer
“Office of Profit kan tih, lar ve tak hi The English Act of Settlement, 1701-ah daih khan khel tan a lo ni tawh a. India ramah chuan kan Danpui Article 102(1) (A)-ah leh 191(E)-ah te leh Section 9(A) of the Representation of People Act 1951-ah te thailan niin Office of Profit chu eng nge ni chiah tih sawifiahna mumal a awm lo thung. Court-in emaw, Election Commission-in case dinhmun, facts and environment of the case enin thutlukna an siam mai thin rih a ni. India ramah chuan MP/MLA te hi chutiang Office of Profit-a thawk chung chuan nih theih loh a ni. 

“Office of Profit tih ngaihdan a lo chhuahna chhan ber chu sawrkar dân siamtu (legislature as MP/MLA) nih kha sawrkar hna (public office) thawk (executive post/officer) chung chuan an che fair lo palh ang tih hlauh vang a ni ber. Tu mawhphurhna (duty as MP/MLA) leh a sum hmuhna (interest as officer) kha duh aiin a lo inchawbe palh ang tih hlauhna a\anga chhuak a ni ber. OFFICE kan tih hi, sawrkar hna, public office han tih deuh bik tur, eng department office emaw board emaw/council, cooperative society etc, sawrkar thuneihna (administrative control) a neih ve det det tawh hrim hrim emaw, sawrkar sum (public fund) atanga chu office chu run emaw, a thawkte hlawh pek a nih hrim hrim chuan office tih a ni ta phawt.

“PROFIT tih ve thung chu, sum tlem tham tak, a hna thawh hisapa pek let ve ni lo, compensatory emaw, honorarium kan tih ang chi, lawmthu sawina ang lek chi-a pek ni lo, mite ngaih pawha thawh châkawm pha, hlawkna sum leh pai eng ang chi pawh tlem lua emaw, tam lua pawh awm lova chu hna, office or post chuan a ken tel hrim hrim chuan Office of Profit a ni tihna a ni. Sum hlawh lem lo pawha administrative leh executive powers ringawt pawh a ken tel chuan Office of Profit tia ngaih tho tur a ni âwm e. British original concept hi a pui khawp mai. ‘No person who has an office or place of profit under the King or receives pension from the Crown shall ber capable of serving as Member of the House of Commons’ a ti mauh mai.

“Kan Mizoram-a sawrkar hna pensioners (Ex-office profiteers) ho ram leh hnam inla hmangaih leh thar ta vela public leaders line lama inlak fatu uar chho leh ta viau hlawm zel ang chi hi India ram state dangah uar ve hlawm tak maw... Ram changkangah chuan an uar lo, chance awm hman lo emaw, an phal lo mai emaw niin a lang a...nge, heng kan pensioners te tluka ram leh hnam min hruaitu tur civil society atangin kan la inchher chhuak thei meuh lo?”
____________

Dr. K.C. Malsawmzauva, Asst. Professor, Mizoram University
“Pu Lal Thanzara bĂ n chhan hi thil dik ni ngeiin a lang. An chhui hmaa bĂ n fel mai hi a finthlak ber mai, dân mit atanga en pawhin a bĂ n hi a ngaih hmel tho si a. He ‘office of profit’ hnuaiah tho hian a pi Sonia Gandhi pawh kha opposition te nawrna avangin post hrang hrang a bĂ nsan kha. Amitabh Bachchan nupui pawh UP Film Development-a chairperson a nih avang ringawtin Rajya Sabha MP a\angin a bâng tawh. Tun hnaiah, January thla khan UP MLA pahnih Bajrang Bahadur Singh leh Uma Shankar Singh te pawh sawrkar contract-ah an lo inrawlh ve avangin an chawlhtir bawk.

“Pu Patea bĂ n atanga zawhna awm ta zawk chu, minister leh MLA te, eng association leh pawlah chairman-a kan ruat te hi FIR thehluhna tham a tlingin ka hria. MZI te pawh hi tunge maw an chairman le? Cricket leh Sports lamah te hian eng nge kan dinhmun hi le? Jaya Bachchan kha chu filmstar a ni a, MP a nih hma pawhin a eizawnna a ni. Chu pawh an disqualify si chuan zai ngai lo leh inkhel ngai lo te chairman nih hi chhui a ngai lo maw? A tawp berah chuan, ram hruaitu tur te hi chu kan duhtuia kan thĂ®kthu pawh a chhiat a ngai.”
____________

C. Lallianchhunga, Asst. Professor, Mizoram University
“Pu Lal Thanzara hi bâng lo mah se, amah an puhna hi amah beitute tan pawha bawhzui hlei theih loh, Election Commission of India pawhin ngaihdan a lo siam ngheh tawhna chungchang a ni a, chumi awmzia chu risk sang tak lain Pu Lal Thanzara hian mipui court hmachhawn a thlang zawk tihna a ni. Kum 2006-a Naveen Jindal-a kha Member of Parliament ni chunga hlawkna dang office pawimawh chelha puh a ni a, nihna pawimawh tam tak an tarlan zingah Vice President (Jindal Steel and Power Limited) leh Director (Jindal Power Limited) a tel a; hemi chungchangah hian Election Commission chuan hengmimal company-te hi sawrkar hnuaia awm an nih loh avangin ngaihtuah theih a ni lo, a lo ti daih tawh a.

"Office of Profit chungchang hi Supreme Court-in kum 1971 khan Shivamurthy Swami vs Agadi Sanganna Andanappa case-ah thutlukna a lo siam tawh a, private company hi Office of Profit hian a huam lo a ni âwm e. Tin, Election Commission hian ama thuin Office of Profit chungchang hi a ngaihtuah ngai lo va, India President-in India Danpui Article 102 (1-a) anga hêkna a dawn Article 103 hmanga a ngaihtuah dawnin Election Commission hi MP te chungchangah a râwn thin a; MLA te chungchang pawh Article 191 (1-a) hmanga hêkna Governor-in a dawn chu article 192 hmanga thutlukna a siam hmain Election Commission rawtna a ngaichang thin a, Election Commission rawtna ang hian India President leh State Governor te hian thutlukna an siam thin a ni.

“Hengte vang hian Office of Profit chungchanga Pu Lal Thanzara beihna hi amah beitute tan pawh bawhzui hleih theih loh a nihna lai a awm chungin Pu Lal Thanzara chuan mipui court lamah he buaina hi a rawn theh chhuak a; opposition party-te’n nge amah leh a awmna party-in hlawkna tel ber dawn tih pawh kan hre thuai ang. Awlsam taka Council of Minister leh MLA atanga Pu Lal Thanzara bâng hi Opposition party leh a bĂ n nana hmalatu mi thahnemngaite hian hlawhtlinnaah an ngai a nih chuan an ring sual viau maithei bawk a ni.”
______________

H.C. Vanlalruata, PTI Correspondent
“Health Minister leh MLA a nihna atanga bâng Pu Lal Thanzara bĂ n chhan hi ‘Office of Profit’ chungchang a ni em tih ka hrethiam chiah lo va. Office of Profit hi chu Minister/MP/MLA ni chunga hlawh leh hlâwkna neia sawrkar din eng emaw agency-a nihna neih niin a lang. An puhna hi chu sawrkara Parliamentary Secretary leh Minister ni chungin company pakhat (ama enkawl leh a tĂŁ nia ziaka a puan ngei)-in sawrkarah biscuit supply-in hlâwkna cheng vaibelchhe tel a hmu tih a ni a. Chu lo lehah chuan a u Chief Minister hna chanpual, amahin a puih PWD-a hna lian tham tak tak thawktu company-ah hlâwkna tel thei turin ‘share’ tam tak a lo nei niin an puh ni maiah ka ngai. An puhna avang hian Minister leh MLA a nihna atanga bĂ n (disqualify) theih a nih hriain a bâng ni maiah ka ngai bawk. 

Comments

Popular Posts

Goa beach-ah a bialpa hmuh laiin nula pawngsual

ZORAM TODAY: Tun kar ningani, May ni 24, 2018 khan Goa beach-ah nula pakhat chu a bialpa hmuh laiin sual a ni. He thil thlenna hmun hi Sernabhatim beach-ah niin Panaji atanga km 50 vela hlaah a ni. Police-te chuan South Goa-a thil thleng hi an finfiah tawh thu leh investigation an kalpui mek thu an sawi a, tun thleng hian thil tisualtute hi man an la awm lo. Senior Police Office pakhat sawi danin, "Inngaizawngte hi an thawmhnawte an pawhsak a, an thla te laksakin pawisa an dil zui a ni," a ti a, chumi hnuah an sual zui nghal mai niin a sawi. Hmeichhia zawkin a sawi danin, a bialpa hmuh lai ngeia sualtute hi mi 20 vel an nih thu a sawi. South Goa Superintendent of Police (SP) Arvind Gawas chuan, "Nula hi medical exam an neih tawh thu leh result an nghah mek thu a sawi a ni. Report-a a lan danin, kum 2016 chhung khan Goa-ah hian pawngsual case hi 62 a awm a, 2017-ah hetiang case register hi 70  ngawt a awm bawk. Kum 2016 chhung khan, Delhi tih lohvah Goa hi I...

Vawiin chawhnu leh naktuk june ni 13 school chawlah puang

Aizawl 12th June, 2018 Thawhlehni ZORAM TODAY:  Tunhnaia India hmarchhak state hrang hranga darkar 60 chuang chhumlo chat lova ruah a sur avangin Mizoram ah pawh leimin, tuilian leh in chim eng emawzat a awm mek a, mipui nunphung a khailak avangin Mizoram sorkar pawhin chhiattawkte chhawmdawl dan leh harsatna sutkian nan theihtawp a chhuah mek zel ani. Directorate of School Education chuan order ti chhuakin tunhnai ruah sur nasa avangin harsatna tamtak a thleng thei ani tih hriain vawiin june 12 chawhnu leh naktuk june 13 thleng Mizoram puma sorkarin school permission a pek zawng zawngte chu chawl vek turin a hriattir ani. Sorkar school, Primary aČ›anga Higher Secondary School zirlaite chu an taksa him nan hemi chhung hian Inchhung chhuahsan lo turin an ngen bawk ani.

Covid-19 Task Group on Commodities an thukhawm

ZORAM TODAY|Aizawl 17th April, 2020: Vawiin khan COVID-19 Task group on Commodities chu an Chairman Pu HL.Rochungnunga, Commissioner of FCS&CA hovin a office chamber ah an thukhawm a. Hri hlauhawm a len mek lai leh inkharkhip, lock down chhunga zoram mipuite ei leh bar buhfai leh thil dang te, nitin mamawh gas leh motor oil te an neih zel theihna tura hmalak dan te an thlir ho a ni. Task group chuan mipui mamawh oil leh thil dang ram pawn atanga Vairengte thlenga an rawn phurh luh dan tur leh load dang la leh tura motor leh driver te in banlet dan tur an duang fel a, essential commodities driver te tan a COVID-19 avanga damlohna leh chhiatna tawk palh thei te tan a insurance awm thei te sawi hoin thu nei tu te hnenah thlen nise an ti a ni.

COVID- 19 laka inveng leh fimkhur turin thurawn pawimawh pe chhuak

ZORAM TODAY | AIZAWL: State Level Task Force on Mitigation of Coronavirus (COVID-19) chuan Covid-19 laka inven nan leh fimkhur thu hlaah mi tupawh khawsik, hritlang, khuh leh thawkna lama harsatna nei te chu school, college, bazar, biakin leh puipunna hmuna kal lova mahni in lamah emaw damdawiin lamah emaw inenkawl turin leh daktawr emaw damdawi lam mithiamte emaw rawn vat turin mipuite hnenah ngenna an siam a, hei hi ngaipawimawh a zawm tum theuh turin mitin te an ngen a ni.