Skip to main content

Korean Wave

ZORAM TODAY | August 17-31,  2015 — Fela Ngente
Tunlai Mizo thalaite buaipui em em leh tleirawlte zinga tla na em em mai sawi dawn ta ila, Korean Pop (K-Pop) leh Korean Drama (K-Drama) te hi a ni ngei ang. An vun a nalhin an hmel a tha bawk a, Mizote hmel leh pianhmang nen a inan deuh vang pawh a ni mahna, kan atchilh rawn chu a nih ber hi! Chhan dang pakhat a la awm. An ‘cute’ bawk em a ni! He lam chu sawi thui lo ila. Eng vanga Mizo thalaite chauh ni lo khawvelin buaipui ta viau nge a nih i han chhui dawn teh ang.

S. Korean hovin an K-Pop leh K-Drama etc. hmanga an hnam nunphung (culture) chawisan leh tihlar an tumna hi ‘Hallyu Wave’ tiin an sawi thin. ‘Hallyu’ tih hi Korean thumal ‘Hánliú’ tih atanga lak a ni a, ‘Flow of Korea’ tihna a ni.

A tirah chuan
Kum 1990 chho vel atang khan he lam kawngah hian Korea ram chu a thangharh nasa em em a, an hnam nunphung chawisan leh entertainment khawvela roreltu nih chu an tum ber pakhat a ni. Chu thil chuan an ramchhung sum leh pai dinhmun (economics)-ah hlawkna a keng dawn tih chu an hmu chiang bawk a, sawrkar leh private company-te tangrualin tourism lamah tan an la thar a, an film (K-Drama) leh K-Pop te pawh khawvel hmun hrang hrangah nasa zawkin an theh darh tan ta a ni.

An hmalakna
An tangrual bawk a, kum 10 chhung lekin hlawhtlinna an hmu chho hman. Korean TV Channel ‘Arirang’ lamah an drama series hmuhnawm tak tak an tichhuak a, khawvel hmun hrang hranga thalaite’n an lâwm takzet. Mizote zingah pawh ‘No more tears’ vel buaipui fe fe kan tam thin kha maw!

Kum zabi 21-na a lo her chhuah meuh chuan South Korea chu khawvela culture tilar chak ber ram an ni chho ta der mai. The Economist chanchinbu phei chuan ‘Asia’s foremost trendsetter’ tiin a sawi hial. Sawi tawh angin an ram sawrkarin hma a la nasa em em a, policy pawimawh takah neihin an ram budget pumpui atanga 1% chu K-Pop leh he lam industry dinna kawnga tanpuina (subsidy) atan a dah hial a, chu thil chuan an ram economy thanna kawngah a thawh hlawk hle pawh an ring a, an ‘risk’ a nih ber chu. Zirna in sáng (university) lamah cultural department te siam belhin he lama mi thiam zawk neih belh zel a, Korean Wave a darh zau zel theih nana hman tangkai an tum deuh deuh.

Social Network lamah
Technology lamah an sángin an internet speed pawh a lo chak bawk a, social network kaltlangin hma an la nasa hle a, K-Pop video an thehdarhna lian ber pawh YouTube a ni. Kum 2000 vel atang khan Asia pawn lamah nasa zawkin thehdarh zel a ni a, kum 2011 a her chhuah meuh chuan YouTube-ah K-Pop video mi vaibelchhe khat chuangin an en tawh! Kum 2011 chhung khan K-Pop leh Korean wave industry hian an ram economy-ah a thawh hlawk cher cher hle. Dollar tluklehdingawn 3 lai chu an economy hmasawnna kawngah an thawh niin mi thiamte chuan an chhut!

K-Pop fan
Turkey ramah K-Pop fan club din niin mi 13,000 chuang an inziak lut a, Uzbekistan TV channel 4 chuan nitin Korean drama an chhuah thin bawk! France ramah pawh K-Pop fan mi 1,00,000 chuang an awm tawh. United States-ah pawh Asian American mai ni lovin mi ngo leh mi hang zingah K-Pop fan an tam tawh hle.

February ni 6, 2013-ah Michelle Obama-i’n White House choka-ah Korean chaw tui ‘Kimchi’ a siam thu Twitter lamah a tarlang kalh mai. Sawi tawh angin Hallyu Wave hian K-Pop leh K-Drama chauh ni lovin K-Food lam pawh a huam a, an traditional foods te chu khawvel hmun hrang hrangah zawrh chhuah niin an intihhmuh hle a, Mizote pawhin kan ngaina a ni ang, kan intihhmuh leh viau tawh. Khawvel ram hrang hrang chanchinbu (magazine) leh TV Network lamte pawh Hallyu Wave hian a nuai nasa hle a; Germany ram radio channel lar Deutschlandradio leh France rama TV Network lian ber TF1 te phei chuan khawvel puma roreltu ang hialin an ngai tawh! Hugo Swire, British Minister of State from the Foreign and Commonwealth Office phei chuan South Korean palai a kawmnaah Korean music chuan khawvel a nghawrnghin hneh viau tawh thu a lo hrilh nghe nghe a ni.

India ramah
South Korea sawrkar leh India sawrkar inremna angin India ramah Korean Cultural Centre din niin nasa takin hna an thawk a, kum 2012 atang phei kha chuan tun hnaia Mizote’n kan hriat lar em em K-Pop Contest an buatsaih tan ta hial a, thalaite’n an lawmzia chu Mizoram-a K-Pop contest atang pawh khan a hriat hle.

Kum 2013-a an president thlan thar Park Geun-hye chuan, nasa zawka an culture tihhmasawn leh thehlarna kawngah hma a lak tur thu a sawi nawn leh a, tun hmaa budget-a 1% an lo dah thin pawh 2%-ah tihsan a tum ruh hle niin The Korea Times chuan a tarlang nghe nghe. An culture thehdarhna kawngah an tangrualin an bei nasa hle a, chuta tang chuan hlawkna tam tak hmuin tun thleng hian an thalaite tan eizawnna zau zawk leh changtlung zawk a siamsak zel a ni.
_____________

KHAWVEL HRIATAH K-POP

* 2011 – France khawpui Paris-ah SM Town Live ’10 concert, K-Pop concert lian tham hmasa ber an nei a, Europe ram pumpui atangin K-Pop ngainatu thahnem tak an pungkhawm.
* 2011 – Belfast, Northern Ireland-a MTV Europe Music Wards semnaah South Korean band lar Big Bang-in K-Pop zinga a hmahruaitu ni turin a hmasa ber atan European Music Award lian tham an dawng.
* 2012 – U.S President Barack Obama’n Hankuk University of Foreign-a March ni 26, 2012-a thu a sawi tumin ‘Hallyu’ tih thumal a lam tel. A thusawi pumpui hi whitehouse.gov lamah en theih a ni.
* 2012 – Obama ang bawkin UN Secretary General Ban Ki-moon chuan October ni 30, 2012-a National Assembly of South Korea-a thu a sawi tumin ‘Hallyu’ tih thu a sawi ve bawk.
* 2012-2013 – Kan hriat lar em em Psy-a hla ‘Gangnam Style’ chu United Kingdom-ah copy maktaduai chuang hralh a ni a, South Korean zinga heti zat UK-a hralh chhuak thei hmasa ber a ni.
* 2013 – South America rama K-Pop concert lian tham neih a ni ve leh a, Buenos Aires, Santiago, Sao Paulo leh Lima-ah te concert pui tham tak an nei.
* 2013 - Théâtre municipal de Tunis, Tunisia-ah Lunafly’s Concert neih niin North Africa rama K-Pop concert lian ber leh hmasa ber a ni.
* 2013 – Psy-a’n Australian khawpui Sydney-ah a hla hit ‘Gangnam Style’ chu a lo perform ve bawk.
* 2013 – Peru Vice President Marisol Espinoza chu South Korean Yonhap News Agency-in a kawmnaah K-Pop ngaihsanna lam thu leh Peru ramah Hallyu Wave an welcome em em thu a sawi.

Comments

Popular Posts

Mizo tlangval siam android games a hlawhtling

ZORAM TODAY | August 17-31,  2015  July thla chawhnu lama publish, ‘Bajrangi Bhaijaan’ mobile android games chu playstore-a download theiha dah a nih atanga kar hnih hnu lawkah mi nuai thum chuangin an download tawh a, Google Play ‘new free games’-ah pahnihna a ni mek a, action bik free games-ah pakhatna a ni mek bawk. Chu mai a la ni lo, Google Play-a free games awm zawng zawngah 13-na a ni mek; ranking hi active users leh download tam zawng atanga siam a ni ber. He games siamtu hi Chaltlang tlangval Kima @Mizohican a ni a, July ni 11-a tihchhuah a ni. Nikum kum tawp lam khan India rama mobile games development company lar ni chho mek ‘FITH Media’ company chu a thiante nen an din a; tun thlengin playstore-ah games pasarih an publish tawh a, an games siam hmasak pahnih - ‘Nikal Padi: Slumdog Plumber & Pipes Puzzle’ leh ‘Where's My Cat’ tih games-te hi India rama gaming ho zawng zawng hruaitu lu NASSCOM Game Developers Conference (NGDC)-ah ‘Mobile Game of th...

Zahawma : Rising Star of Indian Football

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 - Fela Ngente Sawi tur ber pawh  ka hre lo!” Manchester  United-a training  thei tura a tling chiah chu a lawm bawk a ni ang, a nghilh dup a ni ber. Ni, eng football club fan pawh ni la, khawvela club lian ber zinga mi Manchester United stadium ‘Old Trafford’-a thut luh ve ringawt pawh inchhuanna tham a tling. Hetah hian kumina kum 15 tling tur Zahawma chuan kar khat chhung training a nei. A tirah chuan Subedar Lalpianthara leh Pi Baby Lalrintluangi te fa naupang zawk Vanlalzahawma hi December ni 29, 2000 khan Kolasib Hospital-ah a piang a. Chutih lai chuan Thingdawl Hmarveng-a an thenawm khawvengte chuan kumpinu lalrama football la pêt tur a ni tih an hre lawk bik kher lo vang!  Delhi lamah A pa hnathawhna (Assam Regiment) avangin Mizoram an chhuahsan a tul a, kum 2004 February thlaah an chhungkuain West Bengal lamah an insuan lailawk a. Kum thum an awm hnuin Delhi-ah an insawn leh a, tun thleng hian an la a...

Lalduhoma voice leak in sawi a hlawh. 'MNF a campaign pui!'

ZORAM TODAY: Aizawl, November 7th; 2018 :  Tunhnai khan ZPM Chief Ministerial Candidate Lalduhoma leh BJP hruaitu pakhat telephone-a in biakna âw chu record niin social media ah a pút darh chiam mai a, sawi zui a hlawh thar hle. Hetah hian Lalduhoma hian MNF leh BJP inkar te, BJP leh ZNP/ZPM chungchang a ngaihdan chiang takin a sawi a. Mizoram awm chhung chu engtikahmah MNF te chu an BJP dawn lo ani, tiin BJP erawh tun MLA Inthlan 2018 lo awm turah thawhdun pui a chak thu uar takin a sawi ani. He voice record tu hi hriat ani tawh bawk. ZPM chhungkua-ah he ' voice leak' avang hian inhnialna nasa tak alo awm tawh nia hriat ani. ZNP President Lalduhoma chuan hruaitu dangte hriat lemlohin BJP hruaitu pakhat nen hian telephone hmanga sawi chi nilo thil pawimawh tak tak an sawi tih voice leak ah hian a lang chiang hle. (A hnuaiah hian ngaihthlak tur chhawpchhuah ani.) Lalduhoma chuan Mizoramah MNF a chak poh leh BJP party ṭhanzelna tur chu a ping tial tial dawn ani, tiin ...

Hmuchhuaktu Prof. Lalnuntluanga

ZORAM TODAY | September 15-5 October, 2015 - Fela Ngente Prof. Lalnuntluanga, Mizoram University-a Dean, Students’ Welfare (DSW) ni lai leh, Environmental Science Department-a professor ni mek chuan research scholar eng emaw zat kaihruaiin a hnuaiah hian mi pathumin Ph.D an zo tawh a, Ph.D scholar kaihhruai (guide) mek mi 8 lai a nei bawk. A hnuaiah vek hian M.Sc. dessertation submit tawh mi 20 chuang an awm tawh. Prof. Lalnuntluanga hi September ni 24, 1975 khan Aizawl-ah a piang a, unau 8 zinga a upa ber a ni. Naupang harhvang leh duhawm tak niin Zemabawk Venglai-ah a seilian bawk. Zirna kawngah a tluang em em a, Nursery atanga Ph.D a zawh thak thlengin Mizoram chhungah vek a zir a ni. Ama insawi dan takah Durtlang pelin lehkha a zir ve ngai lo! Academic line-ah chuan Mizoram tihmingthatute zinga mi a ni a, zirtirna mai bakah zirbingna (research) lamah a kal nasa em em a, a thawhpuite leh a nauteho nen thil thar eng emaw zat an hmuchhuak tawh a, tun hnaiah sangha chi (spe...

Khiangawia khualzin kawng

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 - Fela Ngente Kum 1967 a ni a, Thailand rama Yasothon Province-ah chuan loneitu inngaitlawm leh ngilnei tak, taima em em bawk a awm a, a hming chu Yam a ni. An khuaah chuan nula zak thei lo ve tak a awm bawk a, ‘Joei’ tiin an ko thin. Kan hriat awlsam dan tur chuan Yam hi ‘Khiangawia’ kha a ni a, Joei hi ‘Vuani’ tia kan hriat kha a ni! He lemchan hmuhnawm em em hi a thupui chu ‘Yam Yasothon’ a ni a, kum 2005, September ni 8-a an tihchhuah tawh a ni. A hnuah part 2 leh 3 te an siam leh a, tunlaia lar em em hi Yam Yasothon-3 niin kum 2013, August ni 8-a an tihchhuah kha a ni. Yam Yasothon-3 Hei hi Khiangawia film thar ber a ni a, a thawnthu tlangpui chu kan hre nual tawh awm e. Khiangawia leh Vuani te chu an innei chho ta a, an fate pawh an puitling chho tan tawh. An fapa upa zawk Khiangmawia leh Khiangawia bialnu hlui Neihsungi fanu upa zawk Jawr-i te chu an inngaizawng a, Khiangawia fapa naupang zawk Khiangsata leh Neihsungi fanu nau...