Skip to main content

Korean Wave

ZORAM TODAY | August 17-31,  2015 — Fela Ngente
Tunlai Mizo thalaite buaipui em em leh tleirawlte zinga tla na em em mai sawi dawn ta ila, Korean Pop (K-Pop) leh Korean Drama (K-Drama) te hi a ni ngei ang. An vun a nalhin an hmel a tha bawk a, Mizote hmel leh pianhmang nen a inan deuh vang pawh a ni mahna, kan atchilh rawn chu a nih ber hi! Chhan dang pakhat a la awm. An ‘cute’ bawk em a ni! He lam chu sawi thui lo ila. Eng vanga Mizo thalaite chauh ni lo khawvelin buaipui ta viau nge a nih i han chhui dawn teh ang.

S. Korean hovin an K-Pop leh K-Drama etc. hmanga an hnam nunphung (culture) chawisan leh tihlar an tumna hi ‘Hallyu Wave’ tiin an sawi thin. ‘Hallyu’ tih hi Korean thumal ‘Hánliú’ tih atanga lak a ni a, ‘Flow of Korea’ tihna a ni.

A tirah chuan
Kum 1990 chho vel atang khan he lam kawngah hian Korea ram chu a thangharh nasa em em a, an hnam nunphung chawisan leh entertainment khawvela roreltu nih chu an tum ber pakhat a ni. Chu thil chuan an ramchhung sum leh pai dinhmun (economics)-ah hlawkna a keng dawn tih chu an hmu chiang bawk a, sawrkar leh private company-te tangrualin tourism lamah tan an la thar a, an film (K-Drama) leh K-Pop te pawh khawvel hmun hrang hrangah nasa zawkin an theh darh tan ta a ni.

An hmalakna
An tangrual bawk a, kum 10 chhung lekin hlawhtlinna an hmu chho hman. Korean TV Channel ‘Arirang’ lamah an drama series hmuhnawm tak tak an tichhuak a, khawvel hmun hrang hranga thalaite’n an lâwm takzet. Mizote zingah pawh ‘No more tears’ vel buaipui fe fe kan tam thin kha maw!

Kum zabi 21-na a lo her chhuah meuh chuan South Korea chu khawvela culture tilar chak ber ram an ni chho ta der mai. The Economist chanchinbu phei chuan ‘Asia’s foremost trendsetter’ tiin a sawi hial. Sawi tawh angin an ram sawrkarin hma a la nasa em em a, policy pawimawh takah neihin an ram budget pumpui atanga 1% chu K-Pop leh he lam industry dinna kawnga tanpuina (subsidy) atan a dah hial a, chu thil chuan an ram economy thanna kawngah a thawh hlawk hle pawh an ring a, an ‘risk’ a nih ber chu. Zirna in sáng (university) lamah cultural department te siam belhin he lama mi thiam zawk neih belh zel a, Korean Wave a darh zau zel theih nana hman tangkai an tum deuh deuh.

Social Network lamah
Technology lamah an sángin an internet speed pawh a lo chak bawk a, social network kaltlangin hma an la nasa hle a, K-Pop video an thehdarhna lian ber pawh YouTube a ni. Kum 2000 vel atang khan Asia pawn lamah nasa zawkin thehdarh zel a ni a, kum 2011 a her chhuah meuh chuan YouTube-ah K-Pop video mi vaibelchhe khat chuangin an en tawh! Kum 2011 chhung khan K-Pop leh Korean wave industry hian an ram economy-ah a thawh hlawk cher cher hle. Dollar tluklehdingawn 3 lai chu an economy hmasawnna kawngah an thawh niin mi thiamte chuan an chhut!

K-Pop fan
Turkey ramah K-Pop fan club din niin mi 13,000 chuang an inziak lut a, Uzbekistan TV channel 4 chuan nitin Korean drama an chhuah thin bawk! France ramah pawh K-Pop fan mi 1,00,000 chuang an awm tawh. United States-ah pawh Asian American mai ni lovin mi ngo leh mi hang zingah K-Pop fan an tam tawh hle.

February ni 6, 2013-ah Michelle Obama-i’n White House choka-ah Korean chaw tui ‘Kimchi’ a siam thu Twitter lamah a tarlang kalh mai. Sawi tawh angin Hallyu Wave hian K-Pop leh K-Drama chauh ni lovin K-Food lam pawh a huam a, an traditional foods te chu khawvel hmun hrang hrangah zawrh chhuah niin an intihhmuh hle a, Mizote pawhin kan ngaina a ni ang, kan intihhmuh leh viau tawh. Khawvel ram hrang hrang chanchinbu (magazine) leh TV Network lamte pawh Hallyu Wave hian a nuai nasa hle a; Germany ram radio channel lar Deutschlandradio leh France rama TV Network lian ber TF1 te phei chuan khawvel puma roreltu ang hialin an ngai tawh! Hugo Swire, British Minister of State from the Foreign and Commonwealth Office phei chuan South Korean palai a kawmnaah Korean music chuan khawvel a nghawrnghin hneh viau tawh thu a lo hrilh nghe nghe a ni.

India ramah
South Korea sawrkar leh India sawrkar inremna angin India ramah Korean Cultural Centre din niin nasa takin hna an thawk a, kum 2012 atang phei kha chuan tun hnaia Mizote’n kan hriat lar em em K-Pop Contest an buatsaih tan ta hial a, thalaite’n an lawmzia chu Mizoram-a K-Pop contest atang pawh khan a hriat hle.

Kum 2013-a an president thlan thar Park Geun-hye chuan, nasa zawka an culture tihhmasawn leh thehlarna kawngah hma a lak tur thu a sawi nawn leh a, tun hmaa budget-a 1% an lo dah thin pawh 2%-ah tihsan a tum ruh hle niin The Korea Times chuan a tarlang nghe nghe. An culture thehdarhna kawngah an tangrualin an bei nasa hle a, chuta tang chuan hlawkna tam tak hmuin tun thleng hian an thalaite tan eizawnna zau zawk leh changtlung zawk a siamsak zel a ni.
_____________

KHAWVEL HRIATAH K-POP

* 2011 – France khawpui Paris-ah SM Town Live ’10 concert, K-Pop concert lian tham hmasa ber an nei a, Europe ram pumpui atangin K-Pop ngainatu thahnem tak an pungkhawm.
* 2011 – Belfast, Northern Ireland-a MTV Europe Music Wards semnaah South Korean band lar Big Bang-in K-Pop zinga a hmahruaitu ni turin a hmasa ber atan European Music Award lian tham an dawng.
* 2012 – U.S President Barack Obama’n Hankuk University of Foreign-a March ni 26, 2012-a thu a sawi tumin ‘Hallyu’ tih thumal a lam tel. A thusawi pumpui hi whitehouse.gov lamah en theih a ni.
* 2012 – Obama ang bawkin UN Secretary General Ban Ki-moon chuan October ni 30, 2012-a National Assembly of South Korea-a thu a sawi tumin ‘Hallyu’ tih thu a sawi ve bawk.
* 2012-2013 – Kan hriat lar em em Psy-a hla ‘Gangnam Style’ chu United Kingdom-ah copy maktaduai chuang hralh a ni a, South Korean zinga heti zat UK-a hralh chhuak thei hmasa ber a ni.
* 2013 – South America rama K-Pop concert lian tham neih a ni ve leh a, Buenos Aires, Santiago, Sao Paulo leh Lima-ah te concert pui tham tak an nei.
* 2013 - Théâtre municipal de Tunis, Tunisia-ah Lunafly’s Concert neih niin North Africa rama K-Pop concert lian ber leh hmasa ber a ni.
* 2013 – Psy-a’n Australian khawpui Sydney-ah a hla hit ‘Gangnam Style’ chu a lo perform ve bawk.
* 2013 – Peru Vice President Marisol Espinoza chu South Korean Yonhap News Agency-in a kawmnaah K-Pop ngaihsanna lam thu leh Peru ramah Hallyu Wave an welcome em em thu a sawi.

Comments

Popular Posts

Mizoram-ah Chanakya IAS Academy

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 -  Lalremruata Chhangte Mizo thalaite’n UPSC leh MPSC  exam hrang hrang hmachhawn tumin theihtawp an chhuah a, tun hnaiah exam tum zirlaite’n coaching class kal an intihhmuh nasa a, thil intihhmuhah chuan a tha lam tak ni pawhin a lang. Kan ramah sawrkar hna nghet leh tha thawh tur a vàn avangin heti lamah pawh hian kan thalaite an kal na ta niin a hmuh theih. Hmanah chuan Mizorama coaching class mumal taka kalna awm hmasa ber pawl chu Study Forum, Chanmari, Aizawl ami hi a ni awm e. Tunah pawh hian pangngai takin a la kal zel a, zirlai chher chhuah pawh an ngah tawh viau a ni. Kum 2009-2011 chhung khan Mizoram Youth Commission (MYC) kaltlangin Lord Krishna Mission (IAS Academy) chu chah chhuah a lo ni tawh a, hemi tum hian sawrkarin cheng nuai 33 lai a sêng nghe nghe a, thalai thahnem takin an chhawr tangkai em em a ni. Sawrkar sum harsatna avangin he academy hi kalpui zel theih a ni ta lo. Chumi hnuah Aizawl-ah mimalin co...

Zopa technology a sang lua e!

ZORAM TODAY | March 1-14, 2016 Mizote eizawnna pui ber chu lo neih a ni tih kan hre theuh awm e. Ram mipui za zela sawmsarih bawr vel lai hi kut hnathawka eizawng kan ni a, chung zinga a tam zawk chuan tlangram lo neih (Shifting cultivation) kan la buaipui bawk. Pi leh pu hun lai ata tawh tun thlengin lo nei tura pawimawh hmasa ber lo vah leh hlo thlawh nikhuaa hman tur chempui leh tuthlawh bak kan la nei meuh lo. A nachang hre deuhin chemkawm/kawi an hman tawk a. Hmasawnna hmuh tur a vang hle.  Pu HV Lalzuimawia, Salem veng chuan loneitute tha sên leh thawh chhuah inmil lohzia hriain kum 2004 chho vel atangin hmanraw tangkai tur khawl siam a buaipui ngat ngat a, tunah chuan a hlawhtlinna phochhuah theihin a awm ta. Kum eng emaw zat a lo buaipui tawh dan chanchin hi a ngaihnawm a, zir tham a tling takzet. Zoram Today chuan a chênna inah kan zu tlawh a... Aizawl Venghnuaia pianga seilian, Pu Zuia hian khawvel mi ropui tam takte ang bawkin zirna lamah chhuan tur a nei lo va, paw...

'Game Changers of the Decade' te zinga thlan Mizo tlangval chu

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 Vanlalruatkima Hrahsel (@Mizohican & Sandman) hi Aizawl Chaltlang veng-a Pu V.L. Rema fapa niin pawl 3 a nih atangin Mizoram pawnah lehkha a zir a, St. Thomas Boys School, Calcutta-a a zir hnuah Montfort School, Tamil Nadu lamah a insawn leh a. School a zir zawh hnuah PSG Tech Coimbatore-ah Computer Science Engineering zir lehin, a zawh hnuah CAT coaching class a kal a, CAT exam a pek hnuin IIM-Bangalore-ah a lut leh a ni. IIM-Bangalore 2nd year a zir kumin UPSC coaching class a kal tan a ni. Chumi hnuah a tuina lam advertising-ah a chhungte phalna ngeia thawkin, Webchutney-ah a lut a, tun thleng hian a eizawnna lamah a la kal tluang zel a ni. Amah Vanlalruatkima Hrahsel chu! National Games Developer Conference, Pune, 2014 Kum tam tak India rama Digital Advertising Agency changtlung berte zing ami ‘Webchutney’-a a thawh hnuin a thiante nen mobile games development company an din a, a hmingah ‘FITH Media’ tih an vuah. Mobil...

Mobile phone i tlo zawk nan

ZORAM TODAY | September 15-5 October, 2015 Tunlaiah mobile phone tel lovin kan awm hleithei tawh lo a ni ber a. Mobile phone changkang tak tak a lo chhuak a, smartphone chi hrang hrangah application changkang leh tunlai ber ber kan dah ta rup mai. Kan nitin nuna a pawimawh tawh em avangin, mobile phone hi a tangkai a, engtin nge hmang ila a daih rei ang le? Mobile phone reng reng battery hmang a nih vek avangin battery chungchang han sawi hmasa ila. Mobile phone battery hi chi hrang hrang awm mah se, tunlaiah chuan Li-Ion hi hman lar ber a ni. He battery hi a thar lei zawh hlimah, a tlangpuiin darkar 4-5 chhung charge ngei ngei tur a ni. Hman vat kan duh thin avangin a thar tirha a charge mamawh zat pawh charge hman lovin kan khawih thin a, hei hian battery a titlo lo. Battery leh phone insîkna hi thlatin vawi khat tal tihfai ziah a tha hle. Charge pawh hi duh hun hunah charge tur a ni lo. A battery a zawh hma deuh, 9% vel a la awm lai hian charge chauh tur a ni a, battery e...

Scientist sang rual hmaa paper present-tu Krista Roluahpuia

ZORAM TODAY | October 20-2 November, 2015 International Conference lian, professor leh scientist a sang tel inhmuhkhawmna, September ni 15-18, 2015-a neih EMRS Fall Meeting 2015, Warsaw University of Technology, Warsaw-ah Mizo tlangval pakhat chuan paper pahnih a zu present a. Chu tlangval chu a chanchin kan chhiar tur Krista Roluahpuia, Pu K. Liannawla fapa, Mualbu (L), Lawngtlai District mi a ni.   A paper pakhat zawkah chuan Ge1-xSnx quantum heterostructure chhunga atom inremkhawm dan a zir chian chu a present a. Molecular Beam Epitaxy hmanga quantum heterostructure nei tura atom an remkhawm dan te, tin, a bik takin temperature hniam lutuk atom an rem avanga thil lo danglam bik dan te leh Atom te chu tha chakna, entirnan lumna hmanga tha an pekin engtin nge an lo danglam tih a zirchianna chu a zu present a ni. Pakhat zawkah chuan Ge1-xSnx chu quantum well anga siamin a chhah zawng chu de Broglie wavelength (kan hriatthiam theih nan electron wavelength a ni ber mai) an...