Skip to main content

Khawvela architect kuthnu ropui 10

ZORAM TODAY | August 17-31,  2015 —Lalmuansanga Hlondo

Khawvelah hian theih loh a awm lo emaw tih mai turin hmasawnna a thang reng a, ram hrang hrang hian hun reilote daih project siam vak vak ai chuan hun rei zawk daih tur project siam an intihhmuh tawh a, lêt leh tur a awm dawn a ni tih an hriatchianah ngat phei chuan sum an sêng huai ngam viau thin. Hmasawnna hi sum tlem leh tamah a innghat ber lo va, a awm chhun hman thiamna leh ngaihtuahnaah a innghat zawk a ni. Saudi Royal family te, China te khi infrastructural investment lama ke pen nasa te an ni. Khawvela mihring thil sak mak leh ropui deuh deuh 10 i han chhui teh ang.

1. Chinese Supercity
New York hi khawvela metropolitant city lian berte zing ami niin mi maktaduai 20 lai an chêng a ni. Mahse, China rama Jing-Jin-Ji lakah chuan tê tak a ni dawn! He khawpui thar tur plan hian khawpui pathum Beijing, Tianjin leh Hebei thlunzawm ang. Ruahman dan chuan he khawpuiah hian mi maktaduai 130 an cheng dawn a, khawvel ram tam tak aiin he khawpui hi a lian zawk dawn!

He khawpui thar tur hi 2,12,000 sq km laia zau a ni dawn a, Austria leh Greece ram belhkhawm ai pawhin a zau zawk dawn a ni! China president Xi Jinping sawi danin, heng khawpui pathum thlunzawmte hian pawimawh bikna an nei theuh dawn a; Beijing chu cultural leh technology lam bik bunna hmun tur niin Tianjin chu thil siamchhuahna hmun a ni ang a, Hebei-ah pawh industry tenau eng emaw zat din a ni dawn bawk. Heng khawpuite hi darkar rei lo te chhungin rel tlan chak chi hmangin a intlawhpawh zung zung thei dawn a ni. He project hi kum 2013 atanga thawh tan niin kum 2020-ah zawh hman tum a ni. 

2. San Francisco–Los Angeles Hyperloop
Boruaka hrui thlunzawm hmanga inkalpawhna pui tham tak siam tumin mi hausa tawntaw Elon Musk chu a che chhuak ta! He a thil tum hi Los Angeles leh San Francisco khawpui pahnih inkalpawhna tur a ni. Kumin May thla khan California transportation company chuan he hna thawh tan phalna a hmu tawh nghe nghe.

A hlawhtling a nih chuan khawpui pahnih hi minute 35 chhungin a thleng tawn zung zung thei tawh dawn a, hun sên a titlem hle dawn a ni. A thawktu tur company pawhin ram neitute nen inremna a siam tawh bawk. A hna hi kum 2016 atanga thawk tanin kum 2025-a peih fel hman tum a ni. 

3. Nicaragua Continent-Slicing Canal
Khawvela canal lar berte zinga mi Panama Canal (77 kms) lêt thuma thui leh lêt hniha thûk siam hna chu kum 2014 khan tan a ni. He hna thawh nan dollar tluklehdingawn 50 ngawt dah a ni nghe nghe.

Chinese telecom billionaire Wang Jing-a ruahman angin Nicaragua Canal siam nan hian lei cubic metre tluklehdingawn 4.5 hman ral a ni dawn a, chu chuan Manhattan-a chhawng 21 laia sang Empire State building pawh a khuh bo thak thei! Nicaragua dil pawh turin hmun li atanga bul tan tum niin, he dil metre 14-a thûk lêta thuka laih tum a ni.

He canal siam tum hi a sawhkhawk turte ngaihtuah chuan thil atthlak tak nia ngaih theih a ni a, China leh US inlaichinna pawh eng emaw chenah a khawih rin a ni bawk. Tluang taka he hna hi an thawk thei a nih chuan kum 2019-ah lawng kal theiha hawn hman a ni ang.

4. Saudi Arabia Monster Hotel
Las Vegas of Middle East-ah siam tumin Mecca chu an ruahman ta mup mup mai. He thil atana hmalatu ber chu Abraj Kudai a ni a, Mecca-ah hian nawmchenna five-star hotel changkang tak din a tum mek. He a hotel din tum hi chhawng 45-a sáng tur a ni. Chhawng chung berah Islamic dome lian tak awmin, a hualin helipad pali dah a ni dawn bawk. Chhawng 5 aia tlem lo chu Al-Saud Royal Family tana ruahman niin a dang chu mikhual thlenna, mut pindan 10,000, restaurant changkang 70 dah a ni ang. Chhawng hnuai berah bazar leh conference centre dah tum a ni. He building siam nan £ tld 2.3 sên ral a ni dawn! Kum 2017-ah hawn tum a ni.

5. Tunisia Gigantic Solar Farm Energy Company pakhat   
 Nur Power chuan Europe ram power mamawh 0.3% tal thar chhuah tumin solar farm din a tum ta rup mai. He project hi Tunisia ramah kum 2014 tawp lam atanga bul tan niin 100 sq km laia zau ram a awh dawn a, kum 2018-ah hman tan beisei a ni. He solar power plan enkawl nan computer sang tam tak a ngai dawn a, a hmun ringawt pawh Macau khawpui let thuma zau a ni dawn! Superheat Central Tower hmangin electricity a siam dawn a, Italy-ah substation dahin chuta tangin tuihnuaiah cable 450 km-a thui hmangin Europe ram hrang hrangah sem darh a ni ang. Hman a nih hunah Britain rama in mtd 2.5 chãwm thei tura ngaih a ni.

6. Gigantic Smart City
Silico Valley Dream tia sawi thin, Dholera hmuna an khawpui siam hi India sawrkar infrastructure project lian takte zingah pakhat niin ‘First Smart City’ tih hming an puttir hial! $ tld 90 sênna Dholera siam hna chu Delhi–Mumbai Industrial Corridor chuan a thawk a, a ram leilung siamrem ngaite siamrema technology sáng taka thuam a ni. Khawl hmangin traffic control a ni a, traffic jam, boruak chhia, mipui intlar leh bawlhhlawh awm lohna hmuna siam tum niin in tinah internet thlunzawm tum a ni bawk. Dholera rual hian Smart City-a siam tum khawpui 23 chei hna thawh chhunzawm nghal a ni bawk. 

7. Azerbaijan Artificial Archipelago
China leh India-in super-city siam tuma hma an lak laiin Azerbaijan chuan thliarkar thar siam tumin hman an lo la ve mek bawk a! Caspian tuipuia Baku Coast-a thliarkar tam tak awmte hmang tangkaia thliarkar lian zawk siam tum a ni a, a hmingah ‘Khazar Island’ an vuah. He hmunah hian airport, yacht club leh formula one track awm tura ruahman a ni. Mi nuai riat chên theihna tur pindan sáng chuang a awm dawn a, khawvela tower sáng ber tur ‘Azerbaijan Tower’ dah tum a ni bawk. He hna hi kum 2013 atanga thawh tan niin $ tld 100 senralna tur a ni a, he an sum ruahman hi Azerbaijan GDP (Gross Domestic Product) aiin a sang zawk.

A bul tumtu hi Dubai mi hausa tawntaw Ibrahim Ibrahimov niin kum 2010 khan ruahmanna a nei tan a, tissue paper-a a lem ziah chu architect-te a ziah nawntir a, a takram chang turin hma a la ta a ni.

8. China New Silk Road
Khawvela communist ram ropui ber, China pawh ram dang tel lo chuan engmah a a ni bik hauh lo! Tunah pawh Europe-a Venice leh China inkara insumdawn tawnna turin  Silk Road a buatsaih mup mup mai. He project atan hian sum tam tak ruahman niin khawchhak culture leh sakhuana thehdarhna remchang tak a nih beisei a ni.

Ruahman ang chuan inkal pawhna kawng, rail kawng leh pipeline kaltir tum a ni. Km 10,000-a thui he silk road hian Xi’an, Moscow leh Rotterdam a kal tlang dawn a, khawvela trading route sei bera sawi \hin New York—Buenos Aires ai pawhin a sei tawh dawn a ni.

China, India leh Russia-te tana economic corridor pawimawh tak a la nih dawn bakah Asia ram hrang hrang leh East Africa-te thlunzawm zel tura ruahman a ni. Kum 2020-ah tihpuitlin beisei a ni bawk. 

9. Netherland Artificial Mountain
Dutch journalist Thijs Zonneveld chuan kum 2011 khan Netherland ram hian tlang siamchawp a mamawh dawn nia sawiin, chumi tihlawhtling tura theihtawp chhuah a tum thu a sawi chhuak a ni.

Netherland ramah hian engineering project ropui tak tak a lo awm tawh a; Amsterdam bula Flevoland province pawh hi 1932-a siam a lo ni tawh a, hei hian a ram hi 1000 sq km chuangin a tizau niin an sawi. Thiamna a sàn zel avangin tuna an hna thawh tur hi thawh a awlsam zawk ngei ang.

Kumin kum laihawl atangin hma lak tan a ni a, Zonneveld hi a bultumtu ber a ni. Website siamin heta tang hian a team-te chuan company sàng chuang teh meuh mai an dawr a, sum tumsaktu tur zawngin a siam phalna an buaipui mek. 

10. China Vertical Mega City
China ram hi a zauvin mihring chêng pawh an tam bawk a, thil maksak leh changkang, ropui tak tak pawh a tam hle a nih hi! Keini’n duhthusama kan ngaih chu anni chuan a taka chantir an tum thin a ni ber e. Tunah ngei pawh China khawpui pakhat Shenzhen-a Pearl River-ah building ropui tak an din a, he building chhungah hian khua din a ni!

He building hi Cloud Citizen tia hriat a ni a, tower pathum awm thiangin, a tower sáng ber hi Dubai khawpuia Burj Khalifa aiin feet 100 velin a hniam a; a building hian kilometre 2 biala zau awhin Monaco ram aiin a zim awrh chauh a ni. A building chhung design hi a pui hle a, office block lian tak tak dah a ni. Hei bakah hian mimal chenna in te, park te, eitur siamna hmun leh tui dahkhawlna te pawh a awm a, a building thiangte inkalpawh nan sáng takah lei dawhzawm a ni. Thli leh nizung chakna hmangin a power mamawh tur a siam chhuak thei bawk a, power lamah chuan Shenzhen khawpui rinchhan lovin a awm thei.

Cloud Citizen hi tualchhung roreltute hian an chhuang ve hle a, tun hnaiah pawh Shenzhen khawpui chhunga building design nalh berah an thlang a, official-te mit pawh a tlung hle nghe nghe.

Comments

Popular Posts

Mizoram-ah Chanakya IAS Academy

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 -  Lalremruata Chhangte Mizo thalaite’n UPSC leh MPSC  exam hrang hrang hmachhawn tumin theihtawp an chhuah a, tun hnaiah exam tum zirlaite’n coaching class kal an intihhmuh nasa a, thil intihhmuhah chuan a tha lam tak ni pawhin a lang. Kan ramah sawrkar hna nghet leh tha thawh tur a vàn avangin heti lamah pawh hian kan thalaite an kal na ta niin a hmuh theih. Hmanah chuan Mizorama coaching class mumal taka kalna awm hmasa ber pawl chu Study Forum, Chanmari, Aizawl ami hi a ni awm e. Tunah pawh hian pangngai takin a la kal zel a, zirlai chher chhuah pawh an ngah tawh viau a ni. Kum 2009-2011 chhung khan Mizoram Youth Commission (MYC) kaltlangin Lord Krishna Mission (IAS Academy) chu chah chhuah a lo ni tawh a, hemi tum hian sawrkarin cheng nuai 33 lai a sêng nghe nghe a, thalai thahnem takin an chhawr tangkai em em a ni. Sawrkar sum harsatna avangin he academy hi kalpui zel theih a ni ta lo. Chumi hnuah Aizawl-ah mimalin co...

Zopa technology a sang lua e!

ZORAM TODAY | March 1-14, 2016 Mizote eizawnna pui ber chu lo neih a ni tih kan hre theuh awm e. Ram mipui za zela sawmsarih bawr vel lai hi kut hnathawka eizawng kan ni a, chung zinga a tam zawk chuan tlangram lo neih (Shifting cultivation) kan la buaipui bawk. Pi leh pu hun lai ata tawh tun thlengin lo nei tura pawimawh hmasa ber lo vah leh hlo thlawh nikhuaa hman tur chempui leh tuthlawh bak kan la nei meuh lo. A nachang hre deuhin chemkawm/kawi an hman tawk a. Hmasawnna hmuh tur a vang hle.  Pu HV Lalzuimawia, Salem veng chuan loneitute tha sên leh thawh chhuah inmil lohzia hriain kum 2004 chho vel atangin hmanraw tangkai tur khawl siam a buaipui ngat ngat a, tunah chuan a hlawhtlinna phochhuah theihin a awm ta. Kum eng emaw zat a lo buaipui tawh dan chanchin hi a ngaihnawm a, zir tham a tling takzet. Zoram Today chuan a chênna inah kan zu tlawh a... Aizawl Venghnuaia pianga seilian, Pu Zuia hian khawvel mi ropui tam takte ang bawkin zirna lamah chhuan tur a nei lo va, paw...

'Game Changers of the Decade' te zinga thlan Mizo tlangval chu

ZORAM TODAY | September 1-14, 2015 Vanlalruatkima Hrahsel (@Mizohican & Sandman) hi Aizawl Chaltlang veng-a Pu V.L. Rema fapa niin pawl 3 a nih atangin Mizoram pawnah lehkha a zir a, St. Thomas Boys School, Calcutta-a a zir hnuah Montfort School, Tamil Nadu lamah a insawn leh a. School a zir zawh hnuah PSG Tech Coimbatore-ah Computer Science Engineering zir lehin, a zawh hnuah CAT coaching class a kal a, CAT exam a pek hnuin IIM-Bangalore-ah a lut leh a ni. IIM-Bangalore 2nd year a zir kumin UPSC coaching class a kal tan a ni. Chumi hnuah a tuina lam advertising-ah a chhungte phalna ngeia thawkin, Webchutney-ah a lut a, tun thleng hian a eizawnna lamah a la kal tluang zel a ni. Amah Vanlalruatkima Hrahsel chu! National Games Developer Conference, Pune, 2014 Kum tam tak India rama Digital Advertising Agency changtlung berte zing ami ‘Webchutney’-a a thawh hnuin a thiante nen mobile games development company an din a, a hmingah ‘FITH Media’ tih an vuah. Mobil...

Mobile phone i tlo zawk nan

ZORAM TODAY | September 15-5 October, 2015 Tunlaiah mobile phone tel lovin kan awm hleithei tawh lo a ni ber a. Mobile phone changkang tak tak a lo chhuak a, smartphone chi hrang hrangah application changkang leh tunlai ber ber kan dah ta rup mai. Kan nitin nuna a pawimawh tawh em avangin, mobile phone hi a tangkai a, engtin nge hmang ila a daih rei ang le? Mobile phone reng reng battery hmang a nih vek avangin battery chungchang han sawi hmasa ila. Mobile phone battery hi chi hrang hrang awm mah se, tunlaiah chuan Li-Ion hi hman lar ber a ni. He battery hi a thar lei zawh hlimah, a tlangpuiin darkar 4-5 chhung charge ngei ngei tur a ni. Hman vat kan duh thin avangin a thar tirha a charge mamawh zat pawh charge hman lovin kan khawih thin a, hei hian battery a titlo lo. Battery leh phone insîkna hi thlatin vawi khat tal tihfai ziah a tha hle. Charge pawh hi duh hun hunah charge tur a ni lo. A battery a zawh hma deuh, 9% vel a la awm lai hian charge chauh tur a ni a, battery e...

Scientist sang rual hmaa paper present-tu Krista Roluahpuia

ZORAM TODAY | October 20-2 November, 2015 International Conference lian, professor leh scientist a sang tel inhmuhkhawmna, September ni 15-18, 2015-a neih EMRS Fall Meeting 2015, Warsaw University of Technology, Warsaw-ah Mizo tlangval pakhat chuan paper pahnih a zu present a. Chu tlangval chu a chanchin kan chhiar tur Krista Roluahpuia, Pu K. Liannawla fapa, Mualbu (L), Lawngtlai District mi a ni.   A paper pakhat zawkah chuan Ge1-xSnx quantum heterostructure chhunga atom inremkhawm dan a zir chian chu a present a. Molecular Beam Epitaxy hmanga quantum heterostructure nei tura atom an remkhawm dan te, tin, a bik takin temperature hniam lutuk atom an rem avanga thil lo danglam bik dan te leh Atom te chu tha chakna, entirnan lumna hmanga tha an pekin engtin nge an lo danglam tih a zirchianna chu a zu present a ni. Pakhat zawkah chuan Ge1-xSnx chu quantum well anga siamin a chhah zawng chu de Broglie wavelength (kan hriatthiam theih nan electron wavelength a ni ber mai) an...