Skip to main content

Khawvela architect kuthnu ropui 10

ZORAM TODAY | August 17-31,  2015 —Lalmuansanga Hlondo

Khawvelah hian theih loh a awm lo emaw tih mai turin hmasawnna a thang reng a, ram hrang hrang hian hun reilote daih project siam vak vak ai chuan hun rei zawk daih tur project siam an intihhmuh tawh a, lĂŞt leh tur a awm dawn a ni tih an hriatchianah ngat phei chuan sum an sĂŞng huai ngam viau thin. Hmasawnna hi sum tlem leh tamah a innghat ber lo va, a awm chhun hman thiamna leh ngaihtuahnaah a innghat zawk a ni. Saudi Royal family te, China te khi infrastructural investment lama ke pen nasa te an ni. Khawvela mihring thil sak mak leh ropui deuh deuh 10 i han chhui teh ang.

1. Chinese Supercity
New York hi khawvela metropolitant city lian berte zing ami niin mi maktaduai 20 lai an chĂŞng a ni. Mahse, China rama Jing-Jin-Ji lakah chuan tĂŞ tak a ni dawn! He khawpui thar tur plan hian khawpui pathum Beijing, Tianjin leh Hebei thlunzawm ang. Ruahman dan chuan he khawpuiah hian mi maktaduai 130 an cheng dawn a, khawvel ram tam tak aiin he khawpui hi a lian zawk dawn!

He khawpui thar tur hi 2,12,000 sq km laia zau a ni dawn a, Austria leh Greece ram belhkhawm ai pawhin a zau zawk dawn a ni! China president Xi Jinping sawi danin, heng khawpui pathum thlunzawmte hian pawimawh bikna an nei theuh dawn a; Beijing chu cultural leh technology lam bik bunna hmun tur niin Tianjin chu thil siamchhuahna hmun a ni ang a, Hebei-ah pawh industry tenau eng emaw zat din a ni dawn bawk. Heng khawpuite hi darkar rei lo te chhungin rel tlan chak chi hmangin a intlawhpawh zung zung thei dawn a ni. He project hi kum 2013 atanga thawh tan niin kum 2020-ah zawh hman tum a ni. 

2. San Francisco–Los Angeles Hyperloop
Boruaka hrui thlunzawm hmanga inkalpawhna pui tham tak siam tumin mi hausa tawntaw Elon Musk chu a che chhuak ta! He a thil tum hi Los Angeles leh San Francisco khawpui pahnih inkalpawhna tur a ni. Kumin May thla khan California transportation company chuan he hna thawh tan phalna a hmu tawh nghe nghe.

A hlawhtling a nih chuan khawpui pahnih hi minute 35 chhungin a thleng tawn zung zung thei tawh dawn a, hun sĂŞn a titlem hle dawn a ni. A thawktu tur company pawhin ram neitute nen inremna a siam tawh bawk. A hna hi kum 2016 atanga thawk tanin kum 2025-a peih fel hman tum a ni. 

3. Nicaragua Continent-Slicing Canal
Khawvela canal lar berte zinga mi Panama Canal (77 kms) lêt thuma thui leh lêt hniha thûk siam hna chu kum 2014 khan tan a ni. He hna thawh nan dollar tluklehdingawn 50 ngawt dah a ni nghe nghe.

Chinese telecom billionaire Wang Jing-a ruahman angin Nicaragua Canal siam nan hian lei cubic metre tluklehdingawn 4.5 hman ral a ni dawn a, chu chuan Manhattan-a chhawng 21 laia sang Empire State building pawh a khuh bo thak thei! Nicaragua dil pawh turin hmun li atanga bul tan tum niin, he dil metre 14-a thûk lêta thuka laih tum a ni.

He canal siam tum hi a sawhkhawk turte ngaihtuah chuan thil atthlak tak nia ngaih theih a ni a, China leh US inlaichinna pawh eng emaw chenah a khawih rin a ni bawk. Tluang taka he hna hi an thawk thei a nih chuan kum 2019-ah lawng kal theiha hawn hman a ni ang.

4. Saudi Arabia Monster Hotel
Las Vegas of Middle East-ah siam tumin Mecca chu an ruahman ta mup mup mai. He thil atana hmalatu ber chu Abraj Kudai a ni a, Mecca-ah hian nawmchenna five-star hotel changkang tak din a tum mek. He a hotel din tum hi chhawng 45-a sáng tur a ni. Chhawng chung berah Islamic dome lian tak awmin, a hualin helipad pali dah a ni dawn bawk. Chhawng 5 aia tlem lo chu Al-Saud Royal Family tana ruahman niin a dang chu mikhual thlenna, mut pindan 10,000, restaurant changkang 70 dah a ni ang. Chhawng hnuai berah bazar leh conference centre dah tum a ni. He building siam nan £ tld 2.3 sĂŞn ral a ni dawn! Kum 2017-ah hawn tum a ni.

5. Tunisia Gigantic Solar Farm Energy Company pakhat   
 Nur Power chuan Europe ram power mamawh 0.3% tal thar chhuah tumin solar farm din a tum ta rup mai. He project hi Tunisia ramah kum 2014 tawp lam atanga bul tan niin 100 sq km laia zau ram a awh dawn a, kum 2018-ah hman tan beisei a ni. He solar power plan enkawl nan computer sang tam tak a ngai dawn a, a hmun ringawt pawh Macau khawpui let thuma zau a ni dawn! Superheat Central Tower hmangin electricity a siam dawn a, Italy-ah substation dahin chuta tangin tuihnuaiah cable 450 km-a thui hmangin Europe ram hrang hrangah sem darh a ni ang. Hman a nih hunah Britain rama in mtd 2.5 chĂŁwm thei tura ngaih a ni.

6. Gigantic Smart City
Silico Valley Dream tia sawi thin, Dholera hmuna an khawpui siam hi India sawrkar infrastructure project lian takte zingah pakhat niin ‘First Smart City’ tih hming an puttir hial! $ tld 90 sĂŞnna Dholera siam hna chu Delhi–Mumbai Industrial Corridor chuan a thawk a, a ram leilung siamrem ngaite siamrema technology sáng taka thuam a ni. Khawl hmangin traffic control a ni a, traffic jam, boruak chhia, mipui intlar leh bawlhhlawh awm lohna hmuna siam tum niin in tinah internet thlunzawm tum a ni bawk. Dholera rual hian Smart City-a siam tum khawpui 23 chei hna thawh chhunzawm nghal a ni bawk. 

7. Azerbaijan Artificial Archipelago
China leh India-in super-city siam tuma hma an lak laiin Azerbaijan chuan thliarkar thar siam tumin hman an lo la ve mek bawk a! Caspian tuipuia Baku Coast-a thliarkar tam tak awmte hmang tangkaia thliarkar lian zawk siam tum a ni a, a hmingah ‘Khazar Island’ an vuah. He hmunah hian airport, yacht club leh formula one track awm tura ruahman a ni. Mi nuai riat chĂŞn theihna tur pindan sáng chuang a awm dawn a, khawvela tower sáng ber tur ‘Azerbaijan Tower’ dah tum a ni bawk. He hna hi kum 2013 atanga thawh tan niin $ tld 100 senralna tur a ni a, he an sum ruahman hi Azerbaijan GDP (Gross Domestic Product) aiin a sang zawk.

A bul tumtu hi Dubai mi hausa tawntaw Ibrahim Ibrahimov niin kum 2010 khan ruahmanna a nei tan a, tissue paper-a a lem ziah chu architect-te a ziah nawntir a, a takram chang turin hma a la ta a ni.

8. China New Silk Road
Khawvela communist ram ropui ber, China pawh ram dang tel lo chuan engmah a a ni bik hauh lo! Tunah pawh Europe-a Venice leh China inkara insumdawn tawnna turin  Silk Road a buatsaih mup mup mai. He project atan hian sum tam tak ruahman niin khawchhak culture leh sakhuana thehdarhna remchang tak a nih beisei a ni.

Ruahman ang chuan inkal pawhna kawng, rail kawng leh pipeline kaltir tum a ni. Km 10,000-a thui he silk road hian Xi’an, Moscow leh Rotterdam a kal tlang dawn a, khawvela trading route sei bera sawi \hin New York—Buenos Aires ai pawhin a sei tawh dawn a ni.

China, India leh Russia-te tana economic corridor pawimawh tak a la nih dawn bakah Asia ram hrang hrang leh East Africa-te thlunzawm zel tura ruahman a ni. Kum 2020-ah tihpuitlin beisei a ni bawk. 

9. Netherland Artificial Mountain
Dutch journalist Thijs Zonneveld chuan kum 2011 khan Netherland ram hian tlang siamchawp a mamawh dawn nia sawiin, chumi tihlawhtling tura theihtawp chhuah a tum thu a sawi chhuak a ni.

Netherland ramah hian engineering project ropui tak tak a lo awm tawh a; Amsterdam bula Flevoland province pawh hi 1932-a siam a lo ni tawh a, hei hian a ram hi 1000 sq km chuangin a tizau niin an sawi. Thiamna a sĂ n zel avangin tuna an hna thawh tur hi thawh a awlsam zawk ngei ang.

Kumin kum laihawl atangin hma lak tan a ni a, Zonneveld hi a bultumtu ber a ni. Website siamin heta tang hian a team-te chuan company sĂ ng chuang teh meuh mai an dawr a, sum tumsaktu tur zawngin a siam phalna an buaipui mek. 

10. China Vertical Mega City
China ram hi a zauvin mihring chĂŞng pawh an tam bawk a, thil maksak leh changkang, ropui tak tak pawh a tam hle a nih hi! Keini’n duhthusama kan ngaih chu anni chuan a taka chantir an tum thin a ni ber e. Tunah ngei pawh China khawpui pakhat Shenzhen-a Pearl River-ah building ropui tak an din a, he building chhungah hian khua din a ni!

He building hi Cloud Citizen tia hriat a ni a, tower pathum awm thiangin, a tower sáng ber hi Dubai khawpuia Burj Khalifa aiin feet 100 velin a hniam a; a building hian kilometre 2 biala zau awhin Monaco ram aiin a zim awrh chauh a ni. A building chhung design hi a pui hle a, office block lian tak tak dah a ni. Hei bakah hian mimal chenna in te, park te, eitur siamna hmun leh tui dahkhawlna te pawh a awm a, a building thiangte inkalpawh nan sáng takah lei dawhzawm a ni. Thli leh nizung chakna hmangin a power mamawh tur a siam chhuak thei bawk a, power lamah chuan Shenzhen khawpui rinchhan lovin a awm thei.

Cloud Citizen hi tualchhung roreltute hian an chhuang ve hle a, tun hnaiah pawh Shenzhen khawpui chhunga building design nalh berah an thlang a, official-te mit pawh a tlung hle nghe nghe.

Comments

Popular Posts

Goa beach-ah a bialpa hmuh laiin nula pawngsual

ZORAM TODAY: Tun kar ningani, May ni 24, 2018 khan Goa beach-ah nula pakhat chu a bialpa hmuh laiin sual a ni. He thil thlenna hmun hi Sernabhatim beach-ah niin Panaji atanga km 50 vela hlaah a ni. Police-te chuan South Goa-a thil thleng hi an finfiah tawh thu leh investigation an kalpui mek thu an sawi a, tun thleng hian thil tisualtute hi man an la awm lo. Senior Police Office pakhat sawi danin, "Inngaizawngte hi an thawmhnawte an pawhsak a, an thla te laksakin pawisa an dil zui a ni," a ti a, chumi hnuah an sual zui nghal mai niin a sawi. Hmeichhia zawkin a sawi danin, a bialpa hmuh lai ngeia sualtute hi mi 20 vel an nih thu a sawi. South Goa Superintendent of Police (SP) Arvind Gawas chuan, "Nula hi medical exam an neih tawh thu leh result an nghah mek thu a sawi a ni. Report-a a lan danin, kum 2016 chhung khan Goa-ah hian pawngsual case hi 62 a awm a, 2017-ah hetiang case register hi 70  ngawt a awm bawk. Kum 2016 chhung khan, Delhi tih lohvah Goa hi I...

Vawiin chawhnu leh naktuk june ni 13 school chawlah puang

Aizawl 12th June, 2018 Thawhlehni ZORAM TODAY:  Tunhnaia India hmarchhak state hrang hranga darkar 60 chuang chhumlo chat lova ruah a sur avangin Mizoram ah pawh leimin, tuilian leh in chim eng emawzat a awm mek a, mipui nunphung a khailak avangin Mizoram sorkar pawhin chhiattawkte chhawmdawl dan leh harsatna sutkian nan theihtawp a chhuah mek zel ani. Directorate of School Education chuan order ti chhuakin tunhnai ruah sur nasa avangin harsatna tamtak a thleng thei ani tih hriain vawiin june 12 chawhnu leh naktuk june 13 thleng Mizoram puma sorkarin school permission a pek zawng zawngte chu chawl vek turin a hriattir ani. Sorkar school, Primary aČ›anga Higher Secondary School zirlaite chu an taksa him nan hemi chhung hian Inchhung chhuahsan lo turin an ngen bawk ani.

Covid-19 Task Group on Commodities an thukhawm

ZORAM TODAY|Aizawl 17th April, 2020: Vawiin khan COVID-19 Task group on Commodities chu an Chairman Pu HL.Rochungnunga, Commissioner of FCS&CA hovin a office chamber ah an thukhawm a. Hri hlauhawm a len mek lai leh inkharkhip, lock down chhunga zoram mipuite ei leh bar buhfai leh thil dang te, nitin mamawh gas leh motor oil te an neih zel theihna tura hmalak dan te an thlir ho a ni. Task group chuan mipui mamawh oil leh thil dang ram pawn atanga Vairengte thlenga an rawn phurh luh dan tur leh load dang la leh tura motor leh driver te in banlet dan tur an duang fel a, essential commodities driver te tan a COVID-19 avanga damlohna leh chhiatna tawk palh thei te tan a insurance awm thei te sawi hoin thu nei tu te hnenah thlen nise an ti a ni.

COVID- 19 laka inveng leh fimkhur turin thurawn pawimawh pe chhuak

ZORAM TODAY | AIZAWL: State Level Task Force on Mitigation of Coronavirus (COVID-19) chuan Covid-19 laka inven nan leh fimkhur thu hlaah mi tupawh khawsik, hritlang, khuh leh thawkna lama harsatna nei te chu school, college, bazar, biakin leh puipunna hmuna kal lova mahni in lamah emaw damdawiin lamah emaw inenkawl turin leh daktawr emaw damdawi lam mithiamte emaw rawn vat turin mipuite hnenah ngenna an siam a, hei hi ngaipawimawh a zawm tum theuh turin mitin te an ngen a ni.